Τρίκαλα: Τα 5 σήματα των δύο κύκλων, από τον μπλε και χρυσό δίσκο των ’70s μέχρι το λευκό σήμα του 2011

Προσθέστε το jerseystories.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google

Δύο κύκλοι που κρατήθηκαν ενωμένοι

Στα Τρίκαλα υπάρχει ένα σήμα που δεν χρειάζεται εξήγηση: δύο κύκλοι, ένας μπλε κι ένας κόκκινος, περασμένοι ο ένας μέσα στον άλλο. Δεν είναι διακοσμητικοί: είναι το συμβόλαιο μιας συγχώνευσης. Όταν το 1963 ο Αχιλλέας και η Α.Ε. Τρικάλων αποφάσισαν να γίνουν μία ομάδα, ζήτησαν από το έμβλημα να δείχνει ακριβώς αυτό: δύο διαφορετικά κομμάτια της ίδιας πόλης, δεμένα.

Εξήντα και πάνω χρόνια μετά, οι κύκλοι είναι ακόμη εκεί. Το πρώτο σήμα του αρχείου μας, που η ελληνική Βικιπαίδεια το χρονολογεί στη δεκαετία του 1970, τους κλείνει μέσα σε μπλε και χρυσό δίσκο. Το δεύτερο τους αφήνει γυμνούς. Το τρίτο τους βάζει σε λευκό κύκλο με το «1963». Το τέταρτο, του 2009, τους περνά σε ασπίδα με μπάλα και λατινικά γράμματα. Και το πέμπτο, από το 2011, τους γυρίζει σε έναν λευκό δίσκο, όπως τα ’90s, με πιο λεπτό περίγραμμα.

Πριν από τους κύκλους: μια πόλη σε δύο χρώματα

Η ελληνική Βικιπαίδεια περιγράφει την κατάσταση πριν από το 1963 με μία πρόταση που εξηγεί σχεδόν όλα όσα θα δούμε στο σήμα: η πόλη ήταν ποδοσφαιρικά μοιρασμένη ανάμεσα σε δύο ομάδες που κυριαρχούσαν, τον Αχιλλέα Τρικάλων και την Α.Ε. Τρικάλων.

Ο Αχιλλέας είχε ιδρυθεί το 1923 και ήταν από τις παλαιότερες ομάδες της ευρύτερης περιοχής, αν και στα χρόνια είχε περάσει από διάφορες μετονομασίες και συγχωνεύσεις. Η πηγή γράφει ότι θεωρούνταν πως εκπροσωπούσε την άρχουσα τάξη της πόλης και ότι βασικό του χρώμα ήταν το μπλε. Η Α.Ε. Τρικάλων, αντίθετα, φορούσε κόκκινα. Την υποστήριζαν κυρίως οι λαϊκότερες τάξεις και είχε ιδρυθεί το 1951 από τη συγχώνευση άλλων σωματείων.

Η αντιπαλότητα κορυφώθηκε τη σεζόν 1962-63 στη Β΄ Εθνική, όπου και οι δύο τερμάτισαν δεύτερη και τέταρτη, και καμία δεν διεκδίκησε την άνοδο στα μπαράζ.

10 Ιουλίου 1963: η συγχώνευση και το έμβλημα

Τότε, γράφουν οι πηγές, ήρθε η πίεση της τοπικής κοινωνίας και των ίδιων των παικτών. Στις 10 Ιουλίου 1963 έγιναν παράλληλες γενικές συνελεύσεις των διοικητικών συμβουλίων και των δύο συλλόγων και αποφασίστηκε η συγχώνευση. Συμφωνήθηκαν τρία πράγματα: το όνομα, η κόκκινη-μπλε φανέλα και το έμβλημα. Η ελληνική Βικιπαίδεια γράφει ότι το έμβλημα θα ήταν «δύο ενωμένοι κύκλοι ανάλογων χρωματισμών».

Η ομάδα ιδρύθηκε επίσημα στις 16 Ιουλίου 1963. Οι καλύτεροι παίκτες των δύο ομάδων στελέχωσαν τον νέο σύλλογο και οι υπόλοιποι πήγαν στον Α.Ο. Δήμητρα Τρικάλων.

Οι πηγές δεν λένε ποιος κύκλος αντιστοιχεί σε ποια ομάδα. Ο Αχιλλέας ήταν μπλε και η Α.Ε. Τρικάλων κόκκινη, άρα η αντιστοίχιση είναι εύλογη, αλλά είναι δική μας ανάγνωση. Η αγγλική Βικιπαίδεια ονομάζει το σχέδιο «Merger Bond», «δεσμός συγχώνευσης».

Η συγχώνευση πέτυχε αμέσως: άνοδος στην Α΄ Εθνική την πρώτη χρονιά και έξι σεζόν στην ανώτατη κατηγορία μέσα σε δέκα χρόνια. Η αγγλική Βικιπαίδεια γράφει ότι το 1965-66 η ομάδα τερμάτισε 11η και έφτασε σε ημιτελικό Κυπέλλου, και ότι κέρδισε στην έδρα της τον Ολυμπιακό, τον ΠΑΟΚ και τον Άρη.

Δεκαετία του ’70: ο μπλε δίσκος με τους χρυσούς κύκλους

Το πρώτο σήμα του αρχείου λεζαντάρεται «Δεκαετία 1970» στην ελληνική Βικιπαίδεια. Το Commons το λέει απλώς «ancien logo», παλιό σήμα, χωρίς χρονολογία. Τη δεκαετία του ’70 την παίρνουμε από την ελληνική Βικιπαίδεια και δεν έχουμε δεύτερη πηγή γι’ αυτήν.

Το σχέδιο είναι ένας κυκλικός δίσκος. Ο εξωτερικός δακτύλιος είναι μπλε, με ένα λεπτό περίγραμμα σε χρυσό ή μπρούντζο. Στο πάνω τόξο γράφει «ΤΡΙΚΑΛΑ» με χρυσά κεφαλαία, και στο κάτω «ΑΟ». Στο κέντρο υπάρχει κόκκινος κύκλος, και μέσα του οι δύο ενωμένοι δακτύλιοι, επίσης χρυσοί. Εδώ το μπλε και το κόκκινο του συλλόγου χωρίζονται σε δύο ζώνες, και οι κύκλοι της συγχώνευσης ζουν στο μέσο.

Στη δεκαετία αυτή η ομάδα έπαιξε τις τελευταίες σεζόν της στην Α΄ Εθνική πριν από μια μεγάλη απουσία: το 1972-73 τερμάτισε 17η μεταξύ 18 και υποβιβάστηκε, και η επιστροφή ήρθε μετά από 26 χρόνια. Αν ο δίσκος φοριόταν και στη φανέλα, δεν το ξέρουμε.

Δεκαετία του ’80: μόνο οι κύκλοι

Το δεύτερο σήμα είναι το πιο λιτό. Το Commons γράφει ότι είναι το σήμα του Α.Ο. Τρίκαλα «κατά τη δεκαετία του ’80», και η ελληνική Βικιπαίδεια το λεζαντάρει «Δεκαετία 1980». Εδώ η χρονολόγηση έχει δύο πηγές.

Δεν υπάρχει κείμενο, δίσκος ή περίγραμμα. Μένουν οι δύο ενωμένοι δακτύλιοι, ο ένας γαλάζιος και ο άλλος κόκκινος, με λεπτή μαύρη γραμμή γύρω τους. Είναι το έμβλημα στην καθαρότερη μορφή του, όπως το περιγράφει η ελληνική Βικιπαίδεια στην αρχή του άρθρου: «δύο συνδεδεμένοι κύκλοι, ένας μπλε και ένας κόκκινος».

Η δεκαετία ήταν δύσκολη. Η αγγλική Βικιπαίδεια γράφει ότι το 1982-83 μια αναδιοργάνωση που δημιούργησε εθνική τρίτη κατηγορία έριξε τον σύλλογο εκεί για πρώτη φορά, και ότι στα χρόνια 1984–1993 ανέβαινε και κατέβαινε. Το 1986-87 κινδύνεψε να πέσει στα τοπικά πρωταθλήματα και τον έσωσε μια αναδιάρθρωση. Στο Κύπελλο έφτασε στους προημιτελικούς το 1987-88.

Δεκαετία του ’90: το «Α.Ο. Τρίκαλα» και η Π.Α.Ε.

Το τρίτο σήμα λεζαντάρεται «Δεκαετία ’90» και είναι από το αρχείο της ελληνικής Βικιπαίδειας, με άδεια «εύλογης χρήσης». Είναι ένας λευκός δίσκος με μπλε περίγραμμα. Στο πάνω τόξο γράφει «Α.Ο. ΤΡΙΚΑΛΑ» με μπλε γράμματα. Στη μέση βρίσκονται οι δύο κύκλοι, ο ένας μπλε και ο άλλος κόκκινος, και από κάτω το «1963» και το «Π.Α.Ε.» στο κάτω τόξο.

Δύο πράγματα είναι καινούργια. Το πρώτο είναι η χρονιά ίδρυσης, «1963», που από τότε θα μείνει στο σήμα. Το δεύτερο είναι η ένδειξη «Π.Α.Ε.», Ποδοσφαιρική Ανώνυμη Εταιρεία. Η ελληνική Βικιπαίδεια γράφει ότι το ποδοσφαιρικό τμήμα αγωνιζόταν στις επαγγελματικές κατηγορίες ως «Αθλητικός Όμιλος Τρίκαλα Ποδοσφαιρική Ανώνυμη Εταιρεία», χωρίς να λέει πότε ιδρύθηκε η εταιρεία. Δεν μπορούμε να πούμε αν αυτό είναι το πρώτο σήμα που τη δείχνει.

Στη δεκαετία αυτή η ομάδα ξαναβρήκε τον εαυτό της. Η ελληνική Βικιπαίδεια γράφει ότι η ανοδική πορεία άρχισε το 1994, με την κατάκτηση της Γ΄ Εθνικής το 1995, την έκτη φορά στην ιστορία της, με προπονητή τον Μιχάλη Φιλίππου. Η αγγλική γράφει ότι η ομάδα έπαιζε μπροστά σε πολύ μεγάλα πλήθη, και ότι το 1995-96 έφτασε στους προημιτελικούς του Κυπέλλου.

Το 1999 ήρθε η κορύφωση: στις 30 Μαΐου η ομάδα κέρδισε τον Παναιτωλικό 2-1, πήρε τον τίτλο της Β΄ Εθνικής και γύρισε στην Α΄ Εθνική μετά από 26 χρόνια (27 κατά την αγγλική Βικιπαίδεια). Το ρεκόρ προσέλευσης, 20.000 θεατές, καταγράφεται σε αγώνα εκείνης της χρονιάς με τον ΠΑΣ Γιάννινα.

Μετά τον υποβιβασμό του 1999-2000 ήρθε, κατά την αγγλική Βικιπαίδεια, μια κάθοδος: ο ιδιοκτήτης σταμάτησε να χρηματοδοτεί την ομάδα, με τρεις υποβιβασμούς σε τέσσερα χρόνια και αποβολή από το πρωτάθλημα το 2002-03.

2009–2011: η ασπίδα «Trikala F.C.»

Το τέταρτο σήμα είναι το μόνο που διαφέρει ριζικά. Η ελληνική Βικιπαίδεια το λεζαντάρει «2009–2011». Δεν έχει κυκλικό σχήμα: είναι ασπίδα με κόκκινο και μπλε περίγραμμα. Πάνω, σε λευκό πεδίο, γράφει «Π.Α.Ε.» με δύο μικρούς κύκλους από κάτω. Στη μέση, σε λευκή κορδέλα, το «TRIKALA F.C» με μπλε λατινικά γράμματα. Κάτω η ασπίδα έχει κάθετες κόκκινες και μπλε ρίγες, μια μπάλα και το «1963».

Η εφημερίδα trikalanews.gr έγραψε στις 15 Ιουλίου 2009 ότι δημιουργήθηκε νέο σήμα για την Π.Α.Ε., «κατόπιν απόφασης της διοίκησης» και γιατί ήταν «αναγκαίο για διαδικαστικούς λόγους». Το ίδιο κείμενο λέει κάτι σημαντικό: ο χαρακτήρας του ιστορικού σήματος δεν αλλάζει, οι δύο κύκλοι μένουν ως έχουν, και φιλοτεχνήθηκε απλώς ένα σήμα «πιο σύγχρονης μορφής».

Η αγγλική Βικιπαίδεια δίνει άλλη εξήγηση, χωρίς παραπομπή: ότι ο πρόεδρος Βαγγέλης Πλεξίδας ζήτησε σήμα που να μοιάζει με της Μπαρτσελόνα. Δεύτερη πηγή δεν υπάρχει, και μια ομοιότητα στο σχήμα δεν αποδεικνύει πρόθεση.

Το 2009-10 η ομάδα, νεοφώτιστη στη Γ΄ Εθνική, τερμάτισε δεύτερη στον Βόρειο όμιλο και κέρδισε στο μπαράζ τον Βύζα Μεγάρων με 2-0 στη Νέα Σμύρνη, μπροστά σε πολλούς Τρικαλινούς φιλάθλους. Η αγγλική Βικιπαίδεια γράφει ότι δέχτηκε μόλις 11 γκολ σε 35 αγώνες. Το 2010-11 τερμάτισε τέταρτη στη Β΄ Εθνική, αλλά αποβλήθηκε εκ των υστέρων από το πρωτάθλημα, γιατί, κατά την ελληνική Βικιπαίδεια, είχε κατατεθεί το καλοκαίρι του 2010 πλαστή εγγυητική επιστολή από τη διοίκηση του Βαγγέλη Πλεξίδα. Ο σύλλογος τιμωρήθηκε με υποβιβασμό στη Δ΄ Εθνική και, λόγω οικονομικών προβλημάτων, δεν έπαιξε ούτε εκεί.

Από το 2011: ο λευκός δίσκος επιστρέφει

Η ελληνική Βικιπαίδεια λεζαντάρει το πέμπτο σήμα «2011–σήμερα». Είναι το σημερινό. Η αγγλική Βικιπαίδεια χρησιμοποιεί σήμα με το ίδιο σχέδιο ως «current logo».

Το σχέδιο γυρνά στη λογική του ’90: λευκός δίσκος, δύο κύκλοι στο κέντρο, «ΑΟ ΤΡΙΚΑΛΑ» στο πάνω τόξο, «1963» κάτω από τους κύκλους και «Π.Α.Ε.» στο κάτω τόξο. Οι διαφορές είναι στη λεπτομέρεια: ο εξωτερικός δακτύλιος είναι παχύτερος και μπλε, μέσα του τρέχει ένας λεπτότερος κόκκινος δακτύλιος, και τα γράμματα είναι πιο συμπαγή.

Εδώ υπάρχει μια λεπτομέρεια που δεν εξηγούμε, γιατί δεν την εξηγεί καμία πηγή: το «Π.Α.Ε.» παραμένει στο σήμα, ενώ η αγγλική Βικιπαίδεια περιγράφει σήμερα τον σύλλογο ως ημιεπαγγελματικό, στην τρίτη κατηγορία. Δεν γνωρίζουμε αν η ένδειξη χρησιμοποιείται ακόμη στην πράξη.

Η αναγέννηση ήρθε το 2013: κατά την ελληνική Βικιπαίδεια, οι οργανωμένοι οπαδοί («Σακαφλιάδες»), παλαίμαχοι και φίλαθλοι κινητοποιήθηκαν ώστε να μη διαγραφεί ο ΑΟΤ από το μητρώο της ΕΠΟ.

Τον Ιούλιο του 2014 ο ΑΟΤ συγχωνεύτηκε με τον Α.Ο. Φλαμουλίου Τρικάλων, που είχε μόλις ανέβει στη Γ΄ Εθνική. Ο αριθμός μητρώου έμεινε του Φλαμουλίου, αλλά, όπως γράφει η ελληνική Βικιπαίδεια, χρώματα, διακριτικά, σήμα και ύμνος επιλέχθηκαν «εκείνα του Α.Ο. Τρίκαλα». Πάλι, δηλαδή, μια συγχώνευση, και πάλι το έμβλημα να δένει μαζί δύο κομμάτια. Η ομάδα κέρδισε τη Γ΄ Εθνική 2014-15 και στις 21 Μαρτίου 2015 το Κύπελλο Γ΄ Εθνικής, με 3-2 επί του Εθνικού Πειραιώς στην Άμφισσα.

Δίπλα δίπλα: τι αλλάζει από σήμα σε σήμα

Στα πέντε σήματα βλέπεις τρεις ιδέες. Στο πρώτο ο σύλλογος είναι δίσκος με χρυσό περίγραμμα, σαν παλιό μετάλλιο. Στο δεύτερο είναι μόνο οι κύκλοι. Στο τρίτο και στο πέμπτο είναι σφραγίδα: κύκλος, όνομα, έτος ίδρυσης και ένδειξη εταιρείας. Στο τέταρτο, τη μοναδική ασπίδα, είναι σήμα με λατινικά γράμματα. Αλλάζουν και τα γράμματα: ελληνικά ως το 2009, «TRIKALA F.C» το 2009, και ξανά ελληνικό «ΑΟ ΤΡΙΚΑΛΑ» από το 2011.

Τι δεν άλλαξε ποτέ

Οι δύο κύκλοι. Το έμβλημα της συγχώνευσης ήταν μέσα και στα πέντε σήματα, ακόμη και όταν ένα από αυτά, το τέταρτο, άλλαξε σχήμα, γλώσσα και ύφος. Η εφημερίδα του 2009 το έγραψε καθαρά: ο χαρακτήρας του ιστορικού σήματος δεν αλλάζει, «με τους δύο κύκλους να παραμένουν ως έχουν».

Το δεύτερο που δεν άλλαξε είναι τα χρώματα, κόκκινο και μπλε. Και το τρίτο είναι η ημερομηνία: από τη δεκαετία του ’90 στο σήμα γράφει «1963», η μέρα της συγχώνευσης, και όχι το 1923 του Αχιλλέα ή το 1951 της Α.Ε. Τρικάλων.

Το σήμα πάνω στη φανέλα

Για τον Α.Ο. Τρίκαλα δεν έχουμε ακόμη άρθρο φανέλας στο αρχείο μας, οπότε δεν μπορούμε να δείξουμε με φωτογραφίες ποιο σήμα φοριόταν σε ποια σεζόν. Η πληροφορία που έχουμε είναι ότι η φανέλα του 1963 ήταν κόκκινη και μπλε. Οι πηγές δεν λένε ποια χρονιά κάθε σήμα πέρασε στο στήθος, και προτιμούμε να μη μαντέψουμε.

Όλα τα σήματα με μια ματιά

• Δεκαετία του ’70 (λεζάντα της ελληνικής Βικιπαίδειας): μπλε δίσκος με χρυσό περίγραμμα, «ΤΡΙΚΑΛΑ» και «ΑΟ», κόκκινο κέντρο, δύο χρυσοί δακτύλιοι
• Δεκαετία του ’80 (Commons και ελληνική Βικιπαίδεια): μόνο οι δύο ενωμένοι κύκλοι, γαλάζιος και κόκκινος
• Δεκαετία του ’90: λευκός δίσκος, «Α.Ο. ΤΡΙΚΑΛΑ», κύκλοι, «1963», «Π.Α.Ε.»
• 2009–2011: ασπίδα «TRIKALA F.C» με «Π.Α.Ε.», ρίγες, μπάλα και «1963»
• Από το 2011: λευκός δίσκος με μπλε και κόκκινο δακτύλιο, «ΑΟ ΤΡΙΚΑΛΑ», «1963», «Π.Α.Ε.»
• Χωρίς εικόνα: κάθε ενδιάμεση εκδοχή που τυχόν υπήρξε, και το πρώτο σήμα του 1963