Εθνική Ελλάδας 1993-94
Η Εθνική του Άλκη Παναγούλια πήρε το εισιτήριο για τις ΗΠΑ αήττητη, με 6 νίκες και 2 ισοπαλίες στον όμιλο, και έπαιξε το πρώτο της Μουντιάλ το καλοκαίρι του 1994. Έχασε με 4-0 από την Αργεντινή, 4-0 από τη Βουλγαρία και 2-0 από τη Νιγηρία, χωρίς γκολ, αλλά με μια φανέλα που ακόμα θυμίζει την πρώτη μεγάλη εξόρμηση.
10 λεπτά ανάγνωση1.879 λέξεις
Η Εθνική που πήγε για πρώτη φορά στο Μουντιάλ
Το 1994 η Ελλάδα έκανε κάτι που δεν είχε ξαναγίνει. Κέρδισε τον 5ο όμιλο της ευρωπαϊκής ζώνης χωρίς ήττα και έπαιξε για πρώτη φορά σε τελική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου. Μέχρι τότε η μοναδική μεγάλη διοργάνωση ήταν το Euro του 1980.
Η εικόνα που έμεινε είναι δύσκολη: τρεις αγώνες, τρεις ήττες, κανένα γκολ υπέρ και δέκα κατά. Η φανέλα όμως έχει τη δική της ιστορία.



The Shirt: Λευκή με ανάγλυφες ασπίδες και μπλε γιακά
Η φανέλα που φαίνεται εδώ είναι η λευκή της Diadora που το κατάστημα Classic Football Shirts καταγράφει ως εκτός έδρας των ετών 1994-96. Σύμφωνα με τα διαγράμματα εμφανίσεων της Wikipedia, τη φόρεσε η Εθνική στον πρώτο αγώνα του Μουντιάλ, με την Αργεντινή, μαζί με μπλε σορτς και λευκές κάλτσες με δύο μπλε ρίγες. Στη Βουλγαρία και τη Νιγηρία η Wikipedia δείχνει ολόμπλε εμφάνιση.
Το πρώτο που βλέπει κανείς είναι ότι η φανέλα είναι σχεδόν ολόλευκη. Το χρώμα δεν είναι όμως ομοιόμορφο: στο ύφασμα υπάρχει ένα ανάγλυφο, τονισμένο με λευκό πάνω σε λευκό μοτίβο, που επαναλαμβάνει το εθνόσημο ξανά και ξανά, με λοξές λεπτές γραμμές ανάμεσα. Από μακριά δεν φαίνεται. Από κοντά, σε φωτογραφία με αυξημένη αντίθεση, οι ασπίδες με τον σταυρό και τις ρίγες ξεχωρίζουν σε σειρές.

Ο γιακάς είναι τύπου πόλο, με ανοιχτό V, από πλεκτό μπλε ύφασμα με δύο λεπτές λευκές ρίγες στις άκρες. Στο άνοιγμα υπάρχει ένα μικρό τριγωνικό ένθετο σε μπλε ύφασμα με ανάγλυφη υφή, που τραβάει το βλέμμα στον λαιμό. Στο εσωτερικό φαίνεται η μικρή πράσινη ετικέτα της Diadora.

Τα μανίκια είναι κοντά, ολόλευκα, χωρίς μανσέτα ή σχέδιο σε άλλο χρώμα.
Το εθνόσημο και η Diadora
Στο δεξί στήθος του παίκτη (αριστερά στη φωτογραφία) βρίσκεται το λογότυπο της Diadora. Είναι κεντημένο, σε μπλε νήμα, με το χαρακτηριστικό σχήμα που μοιάζει με λοξό ανοιχτό «Δ» πάνω από τη λέξη «diadora» με πεζά γράμματα, και ένα μικρό σύμβολο ® δίπλα.

Στο αριστερό στήθος (δεξιά στη φωτογραφία) είναι το εθνόσημο της ομάδας: μια ασπίδα με τη λέξη «ΕΛΛΑΣ» στο πάνω μέρος, έναν λευκό σταυρό σε μπλε φόντο στο κέντρο και κάτω από αυτόν κάθετες μπλε και λευκές ρίγες. Το σήμα είναι κεντημένο με σκούρο μπλε περίγραμμα. Στη φανέλα του καταστήματος δεν υπάρχει άλλο σήμα, ούτε χορηγός.

Το νούμερο στην πλάτη
Οι φωτογραφίες προϊόντος της φανέλας του 1994 είναι μόνο από μπροστά. Για την πλάτη υπάρχει μια παλαιότερη φανέλα της ίδιας κατασκευάστριας, αγωνιστική του 1991-93, με το νούμερο 18. Δεν είναι η φανέλα του 1994, αλλά δείχνει το ύφος της εποχής: μεγάλα τρισδιάστατα ψηφία σε σκούρο μπλε, με λευκή σκιά και λεπτό περίγραμμα, πάνω στο λευκό ύφασμα. Η φανέλα έχει απλό λευκό γιακά, χωρίς ρίγες, και το ίδιο εθνόσημο στο στήθος.


Η μπλε φανέλα που ήρθε μετά
Το κατάστημα έχει και μια μπλε φανέλα της Diadora του 1997, με λευκά μανίκια, γιακά με λευκές ρίγες και τρισδιάστατο λευκό νούμερο 7 στο στήθος του δείγματος, που φέρει υπογραφή. Το όνομα «DIADORA» εδώ είναι γραμμένο με κεφαλαία. Δεν είναι η φανέλα του Μουντιάλ, αλλά δείχνει πού πήγε το σχέδιο στα επόμενα χρόνια.

Η μπλε φανέλα του ίδιου του Μουντιάλ, με την οποία έπαιξε η Ελλάδα με τη Βουλγαρία και τη Νιγηρία, δεν βρέθηκε σε φωτογραφία προϊόντος. Την περιγράφει μόνο το διάγραμμα της Wikipedia: ολόμπλε, με σορτς και κάλτσες στο ίδιο χρώμα και δύο λευκές ρίγες στις κάλτσες.
The Team: Ο Παναγούλιας και ένα σύνολο από την Αθήνα
Προπονητής ήταν ο Αλκέτας «Άλκης» Παναγούλιας, γεννημένος στη Θεσσαλονίκη το 1934. Ως παίκτης είχε φορέσει τη φανέλα του Άρη, και ως προπονητής είχε περάσει από τις ΗΠΑ, όπου κατέκτησε με τους Greek American Atlas τρία συνεχόμενα National Challenge Cup (1967-69), είχε αναλάβει την εθνική ομάδα των ΗΠΑ το 1983-85 και την είχε οδηγήσει στους Ολυμπιακούς του 1984 στο Λος Άντζελες. Στον Ολυμπιακό είχε κατακτήσει το πρωτάθλημα το 1982, το 1983 και το 1987. Στην Εθνική γύρισε το 1992, και στο Μουντιάλ ήταν, με 60 ετών και 231 ημέρες, ο γηραιότερος προπονητής του τουρνουά, σύμφωνα με το RSSSF.
Και οι 22 παίκτες της αποστολής έπαιζαν σε ελληνικούς συλλόγους, σύμφωνα με τον πίνακα της Wikipedia. Η πιο πολυάριθμη ομάδα ήταν ο Παναθηναϊκός με έξι (Αποστολάκης, Κολιτσιδάκης, Καλιτζάκης, Σαραβάκος, Νιόπλιας, Μαραγκός), ακολουθούσαν η ΑΕΚ και ο Ολυμπιακός με πέντε ο καθένας (ΑΕΚ: Μανωλάς, Μητρόπουλος, Καραγιάννης, Δημητριάδης, Ατματσίδης· Ολυμπιακός: Τσαλουχίδης, Τσιαντάκης, Χατζίδης, Καραταΐδης, Αλεξανδρής), ο Άρης με δύο (Καρκαμάνης, Κοφίδης), ο ΟΦΗ με δύο (Μαχλάς, Αλεξούδης), ο Απόλλων Αθηνών με έναν (Μηνού) και ο ΠΑΟΚ με έναν (Αλεξίου).
Αρχηγός ήταν ο Δημήτρης Σαραβάκος, παίκτης του Παναθηναϊκού με 76 συμμετοχές στην Εθνική πριν από τη διοργάνωση, στον πρώτο αγώνα, και ο Τάσος Μητρόπουλος, της ΑΕΚ, με 74 συμμετοχές, στον τελευταίο. Ο Μητρόπουλος, γεννημένος το 1957, ήταν με 36 ετών και 311 ημέρες ο γηραιότερος αρχηγός του Μουντιάλ. Στον δεύτερο αγώνα την περιβραχιόνιο φόρεσε ο Στράτος Αποστολάκης.

The Season: Αήττητοι στην Ευρώπη
Η πρόκριση ήρθε από έναν όμιλο με την Ισλανδία, την Ουγγαρία, το Λουξεμβούργο και τη Ρωσία. Η Γιουγκοσλαβία είχε αποβληθεί στις αρχές Οκτωβρίου 1992 λόγω των κυρώσεων του ΟΗΕ. Οι οκτώ αγώνες της Ελλάδας ήταν οι εξής, σύμφωνα με τη Wikipedia και το RSSSF:
- 13 Μαΐου 1992, Αθήνα: Ελλάδα – Ισλανδία 1-0
- 7 Οκτωβρίου 1992, Ρέικιαβικ: Ισλανδία – Ελλάδα 0-1
- 11 Νοεμβρίου 1992, Θεσσαλονίκη: Ελλάδα – Ουγγαρία 0-0
- 17 Φεβρουαρίου 1993, Αθήνα: Ελλάδα – Λουξεμβούργο 2-0
- 31 Μαρτίου 1993, Βουδαπέστη: Ουγγαρία – Ελλάδα 0-1
- 23 Μαΐου 1993, Μόσχα: Ρωσία – Ελλάδα 1-1
- 12 Οκτωβρίου 1993, Λουξεμβούργο: Λουξεμβούργο – Ελλάδα 1-3
- 17 Νοεμβρίου 1993, Αθήνα: Ελλάδα – Ρωσία 1-0
Ο απολογισμός ήταν έξι νίκες και δύο ισοπαλίες, με 10 γκολ υπέρ και 2 κατά, 14 βαθμούς και πρώτη θέση, δύο βαθμούς πάνω από τη Ρωσία. Το 1-0 στη Βουδαπέστη, για παράδειγμα, ήρθε από πέναλτι του Αποστολάκη, σύμφωνα με τη Wikipedia.
Η Wikipedia γράφει ότι η Ελλάδα έκλεισε την πρόκρισή της στις 23 Μαΐου 1993, με το 1-1 στη Μόσχα.
Η κλήρωση: ένας όμιλος που δεν ήθελε κανείς
Στην κλήρωση του Μουντιάλ η Ελλάδα βρέθηκε στον όμιλο D με την Αργεντινή, τη Βουλγαρία και τη Νιγηρία. Η Αργεντινή ήταν η φιναλίστ του 1990, η Βουλγαρία έφτασε τελικά ως τα ημιτελικά και η Νιγηρία ήταν μία από τις πιο ισχυρές ομάδες της Αφρικής. Η Wikipedia γράφει ότι, μετά την επιτυχημένη πρόκριση, οι προσδοκίες στην Ελλάδα ήταν υψηλές, ότι ο Παναγούλιας προτίμησε να πάρει όσους παίκτες είχαν οδηγήσει την ομάδα στα προκριματικά, κι ας ήταν πολλοί μεγάλοι σε ηλικία, και ότι δέχθηκε κριτική για τις εκδηλώσεις της ομογένειας και των χορηγών πριν από τους αγώνες.
Key Matches: Τρία βράδια, τρία γήπεδα
### 21 Ιουνίου 1994, Αργεντινή – Ελλάδα 4-0, Φόξμπορο
Πρώτος αγώνας, στο Foxboro Stadium έξω από τη Βοστώνη, με διαιτητή τον Αρτούρο Άνχελες από τις ΗΠΑ, μπροστά σε περίπου 53.000–54.000 θεατές. Η Αργεντινή του Αλφίο Μπασίλε είχε τον Μαραντόνα αρχηγό και τον Μπατιστούτα σε φόρμα. Ο Μπατιστούτα σκόραρε στο 2ο λεπτό και πριν από το ημίχρονο, ο Μαραντόνα στο 60ό, και ο Μπατιστούτα ξανά στις καθυστερήσεις, από πέναλτι, για χατ-τρικ. Η Wikipedia σημειώνει ότι εκείνο το γκολ του Μαραντόνα ήταν το μοναδικό του στο τουρνουά και το τελευταίο του με την Αργεντινή.
Η Ελλάδα έπαιξε με ενδεκάδα Μηνού, Αποστολάκη, Μανωλά, Καλιτζάκη, Κολιτσιδάκη, Κοφίδη, Τσαλουχίδη, Νιόπλια, Τσιαντάκη, Σαραβάκου (αρχηγός), Μαχλά. Στο ημίχρονο μπήκε ο Μαραγκός στη θέση του Τσιαντάκη, και στο 59ο ο Μητρόπουλος στη θέση του Μαχλά, σύμφωνα με τη Wikipedia και το RSSSF. Κίτρινες κάρτες είδαν οι Τσαλουχίδης και Μανωλάς.

### 26 Ιουνίου 1994, Βουλγαρία – Ελλάδα 4-0, Σικάγο
Στο Soldier Field του Σικάγο, με διαιτητή τον Αλί Μπουτζαΐμ από τα Εμιράτα και περίπου 63.000 θεατές. Η Βουλγαρία του Στόιτσκοφ προηγήθηκε με πέναλτι στο 5ο λεπτό και διπλασίασε με άλλο πέναλτι στο 55ο. Ο Λέτσκοφ έβαλε το 3-0 στο δεύτερο ημίχρονο και ο Μπορίμιροφ το 4-0 στο 90ό.
Η Ελλάδα έπαιξε με ολόμπλε φανέλα, σύμφωνα με τη Wikipedia. Ενδεκάδα: Ατματσίδης, Καραταΐδης, Αποστολάκης (αρχηγός), Καραγιάννης, Καλιτζάκης, Κοφίδης, Χατζίδης, Νιόπλιας, Μαραγκός, Αλεξούδης, Μαχλάς.
### 30 Ιουνίου 1994, Ελλάδα – Νιγηρία 0-2, Φόξμπορο
Τελευταίος αγώνας, ξανά στο Foxboro Stadium, με διαιτητή τον Λέσλι Μότραμ από τη Σκωτία και περίπου 53.000 θεατές. Η Νιγηρία προηγήθηκε με τον Φινίντι Τζορτζ στις καθυστερήσεις του πρώτου ημιχρόνου και διπλασίασε με τον Αμοκάτσι στις καθυστερήσεις του δεύτερου. Με αρχηγό τον Μητρόπουλο (αντικαταστάθηκε από τον Τσιαντάκη στο 72ο), η Ελλάδα έπαιξε με Καρκαμάνη, Αλεξίου, Καραγιάννη, Καλιτζάκη, Κοφίδη, Χατζίδη, Νιόπλια, Τσαλουχίδη, Αλεξανδρή και Μαχλά, ο οποίος αντικαταστάθηκε από τον Δημητριάδη στο 79ο.
Season Stats: Οι αριθμοί του Μουντιάλ
- Πρόκριση: 1η στον 5ο όμιλο της ευρωπαϊκής ζώνης, 8 αγώνες, 6 νίκες, 2 ισοπαλίες, 10-2
- Τελική φάση: 3 αγώνες, 3 ήττες, 0 γκολ υπέρ, 10 κατά
- Προπονητής: Αλκέτας Παναγούλιας (60 ετών και 231 ημέρες, ο γηραιότερος του τουρνουά)
- Αρχηγοί: Σαραβάκος (1ος αγώνας), Αποστολάκης (2ος), Μητρόπουλος (3ος, 36 ετών και 311 ημέρες)
- Παίκτες που αγωνίστηκαν: και οι 22 της αποστολής, κάτι σπάνιο, κατά τη Wikipedia
- Κατασκευαστής: Diadora
- Σύλλογοι της αποστολής: Παναθηναϊκός 6, ΑΕΚ 5, Ολυμπιακός 5, Άρης 2, ΟΦΗ 2, Απόλλων Αθηνών 1, ΠΑΟΚ 1
Το μετά
Η Ελλάδα δεν πήγε στο Euro 1996, καθώς τερμάτισε τρίτη στον όμιλο πίσω από τη Ρωσία και τη Σκωτία. Στα προκριματικά του Μουντιάλ 1998 έμεινε ένα μόλις βαθμό πίσω από τη δεύτερη Κροατία, και στο Euro 2000 πάλι τρίτη, δύο βαθμούς πίσω από τη Σλοβενία, ύστερα από μια ήττα εντός έδρας από τη Λετονία. Η πρώτη επαφή με το Μουντιάλ έμεινε αυτό που ήταν: ένα καλοκαίρι με μεγάλη προσμονή και τρεις δύσκολες βραδιές.
Η λευκή φανέλα της Diadora φαίνεται απλή, αλλά έχει τρία στοιχεία που την ξεχωρίζουν: τον μπλε γιακά με το V, το κεντημένο εθνόσημο και ένα ύφασμα με το σήμα της ομάδας χαραγμένο μέσα του.
Η φανέλα σε αριθμούς
- Κατασκευαστής: Diadora
- Χορηγός: χωρίς
- Σεζόν: 1993-94 (φανέλα καταγεγραμμένη ως 1994-96)
- Είδος: εκτός έδρας, λευκή
- Γιακάς: πόλο με V, μπλε πλεκτός, δύο λευκές ρίγες
- Ύφασμα: λευκό με ανάγλυφο μοτίβο ασπίδων
- Σήματα: κεντημένο εθνόσημο «ΕΛΛΑΣ» αριστερά, κεντημένο λογότυπο Diadora δεξιά
- Αγώνας που φορέθηκε (σύμφωνα με τη Wikipedia): Αργεντινή – Ελλάδα 0-4, 21 Ιουνίου 1994, Φόξμπορο
- Συνδυασμός: μπλε σορτς, λευκές κάλτσες με δύο μπλε ρίγες
Σχετικές ιστορίες φανελών
Με βίντεο Γιώργος Καραγκούνης: Το τελευταίο Νο10 στο Ρεσίφε
Στις 29 Ιουνίου 2014, με τη μπλε εκτός έδρας φανέλα της Nike, το Νο10 και το περιβραχιόνιο του αρχηγού, ο Γιώργος Καραγκούνης έπαιξε και τα 120 λεπτά του Κόστα Ρίκα – Ελλάδα στο Μουντιάλ της Βραζιλίας, στην 139η και τελευταία του συμμετοχή με την εθνική ομάδα.
Με βίντεο Πετρ Τσεχ: Το κίτρινο Νο1 στο 3-1 με τη Σάντερλαντ, μια ανακοίνωση στις 29 Ιουνίου και το Νο33 που ντεμπούτο έκανε στο Γουέμπλεϊ απέναντι στην πρώην του ομάδα
Ο Τσέχος τερματοφύλακας έπαιξε τον τελευταίο του αγώνα με την Τσέλσι στις 24 Μαΐου 2015, με την κίτρινη φανέλα της adidas και το Samsung στο στήθος. Στις 29 Ιουνίου υπέγραψε στην Άρσεναλ για περίπου 10 εκατ. λίρες και στις 2 Αυγούστου, με το Νο33 της Puma και το Fly Emirates, κέρδισε στο Γουέμπλεϊ το πρώτο του τρόπαιο με τους Κανονιέρηδες.
Με βίντεο Τσάμπι Αλόνσο: Ένα μαύρο Νο14 με νέον ρίγες στην Κουριτίμπα, μια αλλαγή στο 83΄ και το τέλος της χρυσής Ισπανίας
Με τη μαύρη εκτός έδρας φανέλα της adidas, τις φωσφορίζουσες ρίγες στους ώμους και το χρυσό σήμα των παγκόσμιων πρωταθλητών στο στήθος, ο Τσάμπι Αλόνσο έπαιξε με το Νο14 για τελευταία φορά με την Ισπανία στις 23 Ιουνίου 2014, σε ένα 3-0 επί της Αυστραλίας χωρίς διακύβευμα.
Ανδρέας Σάμαρης: Το Νο22 της Μπενφίκα, μια είσοδος στο φινάλε απέναντι στη Ζενίτ και η κόκκινη φανέλα με το «Sagres» στην πλάτη
Κόκκινη φανέλα adidas με λευκό γιακά, λευκά μανίκια, «Fly Emirates» στο στήθος και «Sagres» πάνω από το όνομα: η Μπενφίκα του 2019-20, με την οποία ο Ανδρέας Σάμαρης φόρεσε το Νο22, μπήκε αλλαγή στο 3-0 επί της Ζενίτ και έκλεισε επτά χρόνια στη Λισαβόνα με τέσσερα πρωταθλήματα.


