Ρούι Κόστα: Το Νο10 στα χέρια του πατέρα του, το περιβραχιόνιο στον Νούνο Γκόμες και 50.000 άνθρωποι όρθιοι στη Λουζ

Ένα Σαββατοκύριακο στη Λουζ

Υπάρχουν παίκτες που φεύγουν από το γήπεδο με μια ανακοίνωση και άλλοι που φεύγουν με ένα χειροκρότημα που δεν λέει να τελειώσει. Ο Ρούι Κόστα ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Η καριέρα του έκλεισε την Κυριακή 11 Μαΐου 2008, στο Εστάδιο ντα Λουζ, στην τελευταία αγωνιστική της Primeira Liga, απέναντι στη Βιτόρια Σετούμπαλ. Η Μπενφίκα κέρδισε 3-0, αλλά το σκορ ήταν το λιγότερο.

Ο Κόστα ήταν 36 ετών. Είχε γεννηθεί στην Αμαδόρα, στα περίχωρα της Λισαβόνας, και είχε περάσει τα παιδικά του χρόνια στις ακαδημίες του συλλόγου που τώρα τον αποχαιρετούσε. Είχε φύγει για την Ιταλία, είχε κερδίσει εκεί σχεδόν τα πάντα και είχε γυρίσει. Το τελευταίο ματς έγινε στο ίδιο γήπεδο όπου είχε ξεκινήσει να γράφει την ιστορία του, και όπου, όπως είπε ο ίδιος, ήθελε να τελειώσει.

Τι έγινε εκείνο το απόγευμα

Σύμφωνα με την UEFA, ο Κόστα ήταν αρχηγός της Μπενφίκα σε αυτό το ματς και έδωσε το Νο10 στον πατέρα του. Οι οπαδοί τον χειροκρότησαν ήδη από τη ζέσταμα, και στην αλλαγή πάνω από 50.000 θεατές σηκώθηκαν όρθιοι. Η Βιτόρια Σετούμπαλ δεν στάθηκε εμπόδιο: ο Κατσουράνης έγραψε το 1-0 στο 25′, ο Καρδόσο ανέβασε το σκορ στο 2-0 στο πρώτο ημίχρονο, και ο Νούνο Γκόμες έβαλε το 3-0 στο 88′.

Ο προπονητής ήταν ο Φερνάντο Σαλάνα και όχι κάποιος από όσους είχαν ξεκινήσει τη χρονιά. Αυτό από μόνο του λέει πολλά για τη σεζόν. Ο Ρούι Κόστα βγήκε στο 86′ και στη θέση του μπήκε ο Μπίνια. Υπάρχουν δημοσιεύματα που γράφουν ότι πριν φύγει έδωσε το περιβραχιόνιο στον Νούνο Γκόμες, ο οποίος σκόραρε λίγο αργότερα. Ένα από αυτά, του vsports.pt, μιλά και για δύο ασίστ του Κόστα στα γκολ της ομάδας. Δεν βρήκαμε δεύτερη πηγή που να το επιβεβαιώνει, γι’ αυτό το αναφέρουμε μόνο ως δημοσίευμα και όχι ως γεγονός.

Η UEFA σημειώνει κάτι ακόμη που κάνει τη στιγμή πιο ανθρώπινη. Η Μπενφίκα είχε ελάχιστες πιθανότητες για Champions League και το γήπεδο δεν ζούσε για το σκορ. Οι οπαδοί ήθελαν να τον δουν να σκοράρει, ο Κόστα δεν τα κατάφερε, και δεν είχε καμία σημασία. Στο τέλος, όπως μεταφέρει το RTE, είπε στον κόσμο πως ευχαριστεί τους πάντες για όλα όσα του έδωσαν, για όλη τους την υποστήριξη. Είπε ακόμη ότι ήθελε να χαμογελάει και όχι να κλαίει, γιατί τελείωνε εκεί όπου είχε ονειρευτεί να τελειώσει.

Ο «Μαέστρο» από την Αμαδόρα

Ο Ρούι Μανουέλ Σέζαρ Κόστα γεννήθηκε στις 29 Μαρτίου 1972. Από το 1977 μέχρι το 1990 ήταν στις ακαδημίες της Μπενφίκα. Η πρώτη του έξοδος ήταν δανεική, στη Φάφε, τη σεζόν 1990-91, όπου έπαιξε 38 αγώνες και σκόραρε έξι φορές. Επέστρεψε και ανέβηκε στην πρώτη ομάδα, και με την Μπενφίκα πήρε το Κύπελλο Πορτογαλίας το 1993 και το πρωτάθλημα το 1994.

Το 1994 έφυγε για την Φιορεντίνα, και εκεί γεννήθηκε ο μύθος του. Στην Ιταλία τον φώναζαν «Il Maestro», και δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί: ένας επιθετικός μέσος που έβλεπε πράγματα που οι άλλοι δεν έβλεπαν, με πάσες που ξεκλείδωναν άμυνες. Έμεινε επτά χρόνια, από το 1994 έως το 2001, και κέρδισε δύο φορές το Κύπελλο Ιταλίας, το 1996 και το 2001, και το Σούπερ Καπ Ιταλίας του 1996.

Το 2001 πήγε στη Μίλαν. Εκεί, τα πέντε χρόνια του είχαν πολλούς τίτλους: το Κύπελλο Ιταλίας του 2003, το Champions League της ίδιας σεζόν, το Ευρωπαϊκό Σούπερ Καπ του 2003 και το Scudetto της σεζόν 2003-04. Στο Μιλάνο το παιχνίδι του δεν κρινόταν από τα γκολ: στο πρωτάθλημα έβαλε μόλις τέσσερα σε 124 αγώνες, κι όμως ήταν βασικό κομμάτι μιας ομάδας που κέρδιζε. Το Champions League του 2003 θεωρείται, σε πορτογαλικό αφιέρωμα, το μεγαλύτερο επίτευγμα της καριέρας του.

Με την Εθνική Πορτογαλίας

Με την Εθνική έπαιξε 94 φορές και σκόραρε 26 γκολ, από το 1993 έως το 2004. Το ντεμπούτο έγινε στις 31 Μαρτίου 1993, σε ένα 1-1 εκτός έδρας με την Ελβετία, για τα προκριματικά του Μουντιάλ. Ήταν στην ομάδα του Euro 1996, που αποκλείστηκε στα προημιτελικά, και του Euro 2000, όπου η Πορτογαλία έφτασε στους ημιτελικούς. Εκεί ο Κόστα έδωσε δύο ασίστ στο 3-2 της ανατροπής επί της Αγγλίας.

Το καλύτερο ήρθε το 2004, στο Euro της Πορτογαλίας. Στην παράταση του προημιτελικού με την Αγγλία έβαλε ένα γκολ από μακριά, και η Πορτογαλία πέρασε στα πέναλτι. Η διοργάνωση έκλεισε με τον τελικό απέναντι στην Ελλάδα. Η ήττα εκεί ήταν και το τελευταίο του ματς με την Εθνική, γιατί ο Κόστα ανακοίνωσε την αποχώρησή του από αυτή.

Το γύρισμα στο σπίτι

Τον Μάιο του 2006 η Μπενφίκα τον ξαναπήρε ελεύθερο. Η Μίλαν και ο ίδιος είχαν συμφωνήσει να λύσουν το συμβόλαιο, που είχε ακόμη μία χρονιά. Στο Μιλάνο είχε παίξει τα χρόνια της ωριμότητας, αλλά η Λισαβόνα ήταν το μέρος που ήθελε να κλείσει.

Η σεζόν 2007-08 δεν έκλεισε όπως την ονειρεύονταν. Ο Φερνάντο Σάντος έφυγε στις 20 Αυγούστου 2007, ο Χοσέ Αντόνιο Καμάτσο έμεινε ως τις 9 Μαρτίου 2008, και ο Φερνάντο Σαλάνα πήρε την ομάδα για το υπόλοιπο της χρονιάς. Στο Champions League, η Μπενφίκα πέρασε την Κοπεγχάγη, με 2-1 στη Λισαβόνα και δύο γκολ του Ρούι Κόστα, αλλά στον όμιλο με τη Μίλαν, τη Σέλτικ και τη Σαχτάρ τερμάτισε τρίτη. Συνέχισε στο UEFA Cup και αποκλείστηκε στους 16 από τη Χετάφε.

Στο πρωτάθλημα τερμάτισε τέταρτη με 52 βαθμούς, 13 νίκες, 13 ισοπαλίες και 4 ήττες, μακριά από το Champions League. Όμως το UEFA Cup ήταν εξασφαλισμένο, όπως έγραψε το RTE. Αυτή η Μπενφίκα δεν ήταν η ομάδα που θα έμενε στη μνήμη. Ο Κόστα ήταν.

Η φανέλα της τελευταίας παράστασης

Η Μπενφίκα ήταν γηπεδούχος στη Λουζ, οπότε η φανέλα εκείνου του απογεύματος ήταν η εντός έδρας του συλλόγου: κόκκινη, όπως πάντα, φτιαγμένη από την adidas, που ντύνει την Μπενφίκα από το 1997. Το λογότυπο στο στήθος ήταν της TMN, της εταιρείας κινητής τηλεφωνίας που ήρθε το 2007 για μια συνεργασία έως το 2013 και πήρε τη θέση της Vodafone, που ήταν στη φανέλα από το 2004. Το Football Kit Archive την περιγράφει ως κόκκινο-λευκό σχέδιο της adidas, βασισμένο στο πρότυπο «Golpe». Ήταν η φανέλα της τελευταίας χρονιάς του Ρούι Κόστα ως επαγγελματία.

Στην πλάτη είχε το Νο10, τον αριθμό που, σύμφωνα με πορτογαλικό δημοσίευμα, έμεινε στον μύθο ως «ο αιώνιος αριθμός 10». Φωτογραφίες από το ίδιο ματς δεν βρήκαμε. Για να δούμε τι ακριβώς φορούσε, χρησιμοποιούμε φωτογραφίες από αγώνα της Μπενφίκα στις 15 Σεπτεμβρίου 2007 στη Λουζ, με την ίδια εντός έδρας φανέλα και την ίδια σεζόν: δεν είναι ο αγώνας με τη Βιτόρια Σετούμπαλ, γι’ αυτό και το γράφουμε σε κάθε λεζάντα.

Μπροστά, η φανέλα είναι κόκκινη, με λευκό γιακά σε στρογγυλή γραμμή. Πάνω αριστερά, στο στήθος, φαίνεται το σήμα του συλλόγου με τον αετό και το κόκκινο-λευκό θυρεό, και στο κέντρο του στήθους το πολύχρωμο λογότυπο της χορηγού, με μπλε, κόκκινα και λευκά στοιχεία (TMN κατά τις πηγές). Το λογότυπο της adidas φαίνεται στα σορτς.

Η πλάτη έχει μια λεπτομέρεια που δεν περιμένει κανείς: πάνω από το όνομα, με άσπρα γράμματα, είναι γραμμένο το «BANCO ESPÍRITO SANTO», και κάτω από αυτό το «RUI COSTA» και το μεγάλο 10, επίσης λευκό. Στην ίδια φωτογραφία, ο Λουίς Φιλίπε έχει το δικό του όνομα και το Νο2 στην ίδια μορφή, και ο συμπαίκτης που αγκαλιάζει τον Κόστα φοράει το Νο21.

Τα σορτς ήταν λευκά, με κόκκινες κάθετες γραμμές στο πλάι, σήμα της Μπενφίκα στο μπροστινό μέρος του μηρού και λογότυπο της adidas, και οι κάλτσες κόκκινες με λευκό χείλος πάνω από τη γάμπα. Στο μπροστινό μέρος του δεξιού σορτς φαίνεται το νούμερο της φανέλας.

Η Ευρώπη της χρονιάς

Ο Ρούι Κόστα είχε παίξει στα μεγαλύτερα γήπεδα. Τον Νοέμβριο του 2007, η Μπενφίκα βρέθηκε στη Γλασκώβη, στο Σέλτικ Παρκ, για τη φάση των ομίλων του Champions League, και έχασε 1-0. Η φωτογραφία της βραδιάς δείχνει το γήπεδο με το λογότυπο της διοργάνωσης στη μέση του γηπέδου.

Τι κρατάει ο κόσμος από ένα τέτοιο απόγευμα

Σε ένα τέλος καριέρας, τα στατιστικά δεν είναι ό,τι μένει. Μένει η εικόνα: ο παίκτης που κρατά το περιβραχιόνιο, που δίνει τη φανέλα του στον πατέρα του, που περπατά προς την άκρη του γηπέδου ενώ πάνω από 50.000 άνθρωποι τον χειροκροτούν όρθιοι. Γι’ αυτό το μεταφέρουν και τα ρεπορτάζ της εποχής, από το RTE ως την UEFA: ο Κόστα δεν σκόραρε, δεν έκανε κάτι θεαματικό, κι όμως όλοι τον θυμούνται.

Η τελευταία σεζόν του δεν ήταν γεμάτη πανηγύρια. Η ομάδα άλλαξε τρεις προπονητές, έμεινε εκτός Champions League και αποχαιρέτησε στο 3-0 έναν άνθρωπο που είχε περάσει από τα μεγαλύτερα γήπεδα της Ευρώπης. Και παρ’ όλα αυτά, το Εστάδιο ντα Λουζ γέμισε.

Μετά το τέλος

Την επόμενη μέρα, η Μπενφίκα τον παρουσίασε ως διευθυντή ποδοσφαίρου. Στις 14 Μαΐου 2008 έγινε διοικητής της SAD, της ανώνυμης εταιρείας ποδοσφαίρου του συλλόγου. Έμεινε στο κλαμπ και χρόνια μετά: ήταν αντιπρόεδρος στην περίοδο 2020-24 και, στις 9 Οκτωβρίου 2021, εξελέγη 34ος πρόεδρος της Μπενφίκα με 84,48% των ψήφων.

Είναι από τους πιο ασυνήθιστους επιλόγους που μπορεί να έχει ένα τελευταίο ματς. Ο παίκτης που έδωσε το Νο10 στον πατέρα του μέσα σε μια γεμάτη Λουζ έγινε, δεκατρία χρόνια αργότερα, ο άνθρωπος που διοικεί το ίδιο το σπίτι.

Η κάρτα της ιστορίας

Στην κάρτα του άλμπουμ, ο Ρούι Κόστα φοράει την κόκκινη φανέλα της Μπενφίκα με το Νο10. Το ματς: Μπενφίκα–Βιτόρια Σετούμπαλ 3-0, Λουζ, 11 Μαΐου 2008, Primeira Liga 2007-08. Αλλαγή στο 86′ και ένα χειροκρότημα που, αν πιστέψουμε τα πορτογαλικά ρεπορτάζ, κράτησε πολύ περισσότερο από όσο έκανε η ίδια η ιστορία του ματς.