Εθνική Γαλλίας 1983-84

Μια ομάδα που δεν είχε κερδίσει ποτέ τίποτα

Μέχρι το καλοκαίρι του 1984 η Γαλλία ήταν η ομάδα που έπαιζε ωραίο ποδόσφαιρο και έχανε. Το 1982, στη Σεβίλλη, είχε αποκλειστεί στα πέναλτι από τη Δυτική Γερμανία σε έναν ημιτελικό Μουντιάλ που κατέληξε 3-3, και στον μικρό τελικό είχε χάσει 3-2 από την Πολωνία. Από την ίδρυση της εθνικής ομάδας το 1904, το γαλλικό ποδόσφαιρο δεν είχε κερδίσει ούτε έναν μεγάλο διεθνή τίτλο.

Το 1984 η ευκαιρία ήρθε στο σπίτι της. Η διοργάνωση του Euro είχε ανατεθεί στη Γαλλία από τις 10 Δεκεμβρίου 1981, με ομόφωνη απόφαση της UEFA, και η ομάδα του Μισέλ Ιντάλγκο, που ως ομοσπονδιακός προπονητής από το 1976 είχε χτίσει μια γενιά γύρω από τον Μισέλ Πλατινί, μπήκε ως οικοδέσποινα, χωρίς προκριματικά. Ακολούθησαν πέντε νίκες σε πέντε αγώνες, εννιά γκολ του αρχηγού και μια φανέλα που αναγνωρίζεται ακόμα με την πρώτη ματιά.

Δεν έχει χορηγό ούτε διακοσμητικά. Έχει μπλε, μια κόκκινη ζώνη και τρεις λεπτές λευκές γραμμές.

The Shirt: Μπλε, μία κόκκινη ζώνη και τρεις λευκές γραμμές

Η εντός έδρας φανέλα του 1984 είναι της adidas, που ντύνει την εθνική από το 1972, όταν η ομοσπονδία άφησε τη Le Coq Sportif. Τα καταστήματα συλλεκτικών την καταγράφουν ως φανέλα 1984-85, και το 50 Greatest Football Shirts Ever ως σειρά 1984-86. Στις φωτογραφίες του Classic Football Shirts, που δείχνουν δύο φανέλες της σειράς, το σχέδιο διαβάζεται ολόκληρο.

Η βάση είναι έντονο μπλε, σε ύφασμα πικέ με ανάγλυφη υφή. Στο στήθος περνά μια πλατιά κόκκινη ζώνη, από πλευρά σε πλευρά, και κάτω της τρεις λεπτές λευκές γραμμές σε ίσες αποστάσεις. Το κόκκινο ήταν καινοτομία: πριν από το 1984 δεν είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στις εντός έδρας φανέλες της Γαλλίας, παρά μόνο σε λεπτομέρειες, όπως το περίγραμμα του γιακά στα τέλη των δεκαετιών του 1960 και του 1970.

Ο γιακάς είναι μικρός, μπλε, τύπου πόλο, με ανοιχτό V χωρίς κουμπιά και χωρίς κανένα άλλο χρώμα πάνω του.

Στους ώμους και σε όλο το μήκος των μανικιών κατεβαίνουν οι τρεις ρίγες της adidas σε τρίχρωμη εκδοχή: μπλε, λευκό, κόκκινο. Στις φωτογραφίες του τελικού οι παίκτες φορούν την κοντομάνικη εκδοχή· οι φανέλες του καταστήματος είναι μακρυμάνικες, με μπλε μανσέτα. Η adidas έβγαζε και τις δύο.

Ο κόκκορας και το τριφύλλι

Το σήμα της Γαλλικής Ομοσπονδίας βρίσκεται στο αριστερό στήθος του παίκτη, δεξιά από τη σκοπιά του θεατή, πάνω στην κόκκινη ζώνη: ένας χρυσοκίτρινος κόκκορας με κόκκινη λοφιά, πάνω σε ορθογώνιο πλαίσιο με τα αρχικά «F.F.F.». Στα δείγματα που φωτογραφήθηκαν το σήμα φαίνεται τυπωμένο και όχι κεντημένο, και τα καταστήματα σημειώνουν ρωγμές και φθορά σε αυτό ως τυπικό ελάττωμα της εποχής.

Στο δεξί στήθος του παίκτη, στην ίδια ζώνη, βρίσκεται το λευκό τριφύλλι της adidas, χωρίς λέξη. Είναι το μοναδικό σήμα κατασκευαστή, και δεν υπάρχει χορηγός.

Το σύνολο συμπλήρωναν λευκά σορτς και κόκκινες κάλτσες. Με αυτά τα χρώματα ήταν ντυμένη και η μασκότ του τουρνουά, ο κόκκορας Πενό, με το νούμερο 84 στο στήθος.

The Shirt Archive: τι φορούσε πριν η Γαλλία

Στο Μουντιάλ του 1982 η Γαλλία έπαιζε με τη σειρά 1980-84 της adidas: μπλε φανέλα με λεπτές ρίγες σε κόκκινο και λευκό, λευκό γιακά V, λευκές μανσέτες και το σήμα της FFF χαμηλά στο στήθος. Σύμφωνα με το 50 Greatest Football Shirts Ever, η μακρυμάνικη εκδοχή είχε λευκό ένθετο στον γιακά, η κοντομάνικη λευκό V, και ο συντάκτης εικάζει ότι η αλλαγή έγινε για τον ισπανικό καύσωνα.

Στην πλάτη της σειράς το νούμερο είναι λευκό, με διπλό περίγραμμα. Το 9 της φωτογραφίας ανήκει σε εκδοχή που το κατάστημα περιγράφει ως «πρωτότυπο στυλ εκτύπωσης». Την πλάτη της φανέλας του Euro 1984 δεν βρέθηκε σε φωτογραφία προϊόντος, γι’ αυτό δεν την περιγράφουμε.

The Team: Ιντάλγκο και Πλατινί

Ο Ιντάλγκο ανέλαβε την ομάδα το 1976, την πήγε στα Μουντιάλ του 1978 και του 1982, και το 1984 ολοκλήρωσε τον κύκλο του με την πρώτη κούπα. Αμέσως μετά παρέδωσε τη θέση του στον βοηθό του Ανρί Μισέλ και έγινε τεχνικός διευθυντής της ομοσπονδίας.

Στη μεσαία γραμμή έπαιζαν οι Φερνάντες, Τιγκανά, Ζιρές και Πλατινί, ο αρχηγός με το νούμερο 10. Πίσω τους, ο Μποσίς σε θέση λίμπερο, οι Μπατιστόν, Λε Ρου και Ντομέργκ και ο Μπα στο τέρμα. Μπροστά έπαιζαν οι Λακόμπ, Μπελόν και Σιξ.

Ο Πλατινί είχε έρθει με τα καλύτερα εφόδια. Στη Γιουβέντους, όπου πήγε το 1982, κέρδισε το πρωτάθλημα Ιταλίας του 1984 και το Κύπελλο Κυπελλούχων της ίδιας σεζόν, με νίκη 2-1 επί της Πόρτο, και ήταν πρώτος σκόρερ της Serie A για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Κάτοχος της Χρυσής Μπάλας του 1983, θα την κέρδιζε ξανά το 1984 και το 1985.

The Season: Οι τρεις νίκες του ομίλου

Η Γαλλία έπαιξε στον όμιλο 1 με τη Δανία, το Βέλγιο και τη Γιουγκοσλαβία, σε τρία διαφορετικά γήπεδα, γιατί στο Euro του 1984 κάθε ομάδα άλλαζε πόλη σε κάθε αγώνα.

12 Ιουνίου, Παρίσι, Γαλλία-Δανία 1-0. Στον εναρκτήριο αγώνα, μπροστά σε 47.570 θεατές, ο Πλατινί σκόραρε στο 78ο λεπτό με σουτ από μακριά που άλλαξε πορεία σε Δανό αμυντικό. Ο Άλαν Σίμονσεν της Δανίας είχε χάσει νωρίς το παιχνίδι με σπασμένο πόδι, μετά από σύγκρουση με τον Ιβόν Λε Ρου, και στο 87ο ο Αμορός αποβλήθηκε για επίθεση στον Γιέσπερ Όλσεν.

16 Ιουνίου, Νάντη, Γαλλία-Βέλγιο 5-0. Ο Πλατινί σκόραρε τρία γκολ, ένα νωρίς, ένα πέναλτι και μία κεφαλιά στο 89ο από φάουλ του Ζιρές. Ο Ζιρές σκόραρε στο 33ο και ο Φερνάντες στο 43ο, με κεφαλιά.

19 Ιουνίου, Σεντ Ετιέν, Γαλλία-Γιουγκοσλαβία 3-2. Η Γιουγκοσλαβία προηγήθηκε με τον Σέστιτς στο 32ο. Ο Πλατινί γύρισε το παιχνίδι με τρία γκολ σε 18 λεπτά, στο 59ο, στο 62ο και στο 77ο: ένα με το αριστερό, ένα με το κεφάλι και ένα με το δεξί, από φάουλ. Ο Ντράγκαν Στόγιοβιτς μείωσε στο 84ο, με πέναλτι.

Με επτά γκολ σε τρεις αγώνες, ο Πλατινί είχε ήδη βάλει περισσότερα από όσα βάζουν οι περισσότεροι σε ολόκληρο τουρνουά.

Η Δανία πήρε τη δεύτερη θέση του ομίλου, με νίκες επί του Βελγίου και της Γιουγκοσλαβίας. Στον άλλο όμιλο έγινε η μεγάλη έκπληξη: η κάτοχος του τίτλου Δυτική Γερμανία αποκλείστηκε, αφού έχασε 1-0 από την Ισπανία με γκολ του Μασέδα προς το τέλος, ενώ το γκολ του Νενέ στο φινάλε του Πορτογαλία-Ρουμανία έστειλε την Πορτογαλία στη δεύτερη θέση. Έτσι η Γαλλία βρήκε στον ημιτελικό την Πορτογαλία, και η Ισπανία τη Δανία. Την ίδια εποχή η Γαλλία τα κέρδιζε όλα με τρόπο που άρεσε: 23 γκολ μπήκαν στους έξι αγώνες του δικού της ομίλου.

Key Matches: Μασσαλία, 23 Ιουνίου 1984

Ο ημιτελικός με την Πορτογαλία στο Βελοντρόμ θεωρείται από τους καλύτερους αγώνες στην ιστορία του Euro. Παίχτηκε μπροστά σε 54.848 θεατές, με διαιτητή τον Πάολο Μπεργκάμο.

Ο Ντομέργκ άνοιξε το σκορ στο 24ο με φάουλ από περίπου 25 μέτρα. Ο Ρούι Ζορντάο ισοφάρισε στο δεύτερο ημίχρονο και στο 98ο έβαλε την Πορτογαλία μπροστά, με μια κακοχτυπημένη βολέ που αναπήδησε πάνω από τον Μπα. Ο Ντομέργκ ισοφάρισε στο 114ο, και στο 119ο ο Τιγκανά κράτησε την μπάλα, έπαιξε στον Πλατινί και εκείνος γύρισε και σκόραρε: 3-2, το όγδοο γκολ του στο τουρνουά.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

Ο Ντομέργκ θυμάται εκείνο το βράδυ σε συνέντευξη στην ομοσπονδία (FFF), στο βίντεο που βλέπεις.

Ο τελικός: Παρίσι, 27 Ιουνίου 1984

Ο τελικός έγινε στο Παρκ ντε Πρενς, μπροστά σε 47.368 θεατές, με διαιτητή τον Βόγιτεχ Κριστόφ από την Τσεχοσλοβακία. Αντίπαλος ήταν η Ισπανία του Μιγκέλ Μουνιόθ, που είχε αποκλείσει τη Δανία στα πέναλτι και έπαιζε τον πρώτο της τελικό στο Euro από το 1964.

Η Γαλλία ξεκίνησε με τους Μπα (1), Μπατιστόν (5), Μποσίς (4), Λε Ρου (15), Ντομέργκ (3), Φερνάντες (6), Ζιρές (12), Τιγκανά (14), Πλατινί (10), Λακόμπ (17) και Μπελόν (11). Οι Ισπανοί φορούσαν κόκκινο, με μπλε σορτς.

Πρώτο ημίχρονο. 0-0. Ο Σαντιγιάνα έχασε δύο ευκαιρίες και ο Μπατιστόν έδιωξε μια κεφαλιά του πάνω από τη γραμμή.

57ο λεπτό: Πλατινί 1-0. Φάουλ σε βάρος του Λακόμπ στην άκρη της περιοχής. Ο Πλατινί εκτέλεσε με χαμηλό σουτ γύρω από τον φράχτη, ο Αρκονάδα φάνηκε να το έχει, αλλά η μπάλα πέρασε κάτω από το σώμα του και μπήκε στα δίχτυα. Από τότε η έκφραση «faire une Arconada» χρησιμοποιείται στα γαλλικά για μια χοντρή γκάφα τερματοφύλακα.

73ο και 80ό λεπτό. Ο Αμορός μπήκε στη θέση του Μπατιστόν και ο Ζενγκινί στη θέση του Λακόμπ.

85ο λεπτό: κόκκινη στον Λε Ρου. Είχε πάρει κίτρινη στο 54ο και ξαναχτύπησε, αυτή τη φορά τον Σαραμπία. Έγινε ο πρώτος παίκτης που αποβλήθηκε σε τελικό Euro.

90ό λεπτό: Μπελόν 2-0. Στις καθυστερήσεις ο Τιγκανά έπαιξε μια πάσα στον Μπελόν, που βγήκε μόνος και έστειλε την μπάλα πάνω από τον Αρκονάδα.

Οι Πλατινί, Ζιρές και Τιγκανά μπήκαν στην ομάδα του τουρνουά της UEFA, και ο Πλατινί τελείωσε πρώτος σκόρερ με εννιά γκολ σε πέντε αγώνες, ρεκόρ για μία διοργάνωση που ισχύει μέχρι σήμερα.

Το αποτύπωμα της φανέλας

Σύμφωνα με τους συλλεκτικούς ιστότοπους, το κόκκινο της ζώνης επανέρχεται σε μεταγενέστερες φανέλες της adidas για τη Γαλλία, ανάμεσά τους και σε εκείνη του Μουντιάλ 1998, που οι Γάλλοι κέρδισαν στο σπίτι τους.

Ο Ιντάλγκο έφυγε αμέσως, ο Ανρί Μισέλ ανέλαβε, και στο Μουντιάλ του 1986 η Γαλλία πήρε την τρίτη θέση, νικώντας 4-2 το Βέλγιο. Για τους Γάλλους όμως η μεγάλη στιγμή έμεινε εκείνη του 1984, με το μπλε, το κόκκινο και τις τρεις λευκές γραμμές.

The Shirt Archive: Η φανέλα σε αριθμούς

• Σεζόν: 1983-84 (σειρά 1984-85 / 1984-86 κατά τα καταστήματα)
• Εμφάνιση: εντός έδρας
• Κατασκευαστής: adidas (προμηθευτής της εθνικής από το 1972)
• Χορηγός: κανένας
• Χρώμα: μπλε βάση, κόκκινη πλατιά ζώνη στο στήθος, τρεις λεπτές λευκές γραμμές από κάτω
• Ύφασμα: πικέ με ανάγλυφη υφή
• Γιακάς: μπλε, τύπου πόλο, με ανοιχτό V
• Μανίκια: τρεις τρίχρωμες ρίγες (μπλε, λευκό, κόκκινο)· κοντομάνικη στον τελικό, μακρυμάνικη εκδοχή στις φωτογραφίες
• Σήμα: ο κόκκορας με τα αρχικά «F.F.F.» στο αριστερό στήθος του παίκτη, φαινομενικά τυπωμένος
• Λογότυπο κατασκευαστή: λευκό τριφύλλι της adidas στο δεξί στήθος του παίκτη
• Σορτς και κάλτσες: λευκό σορτς και κόκκινες κάλτσες
• Επιβεβαίωση στον αγώνα: η φωτογραφία των πανηγυρισμών δείχνει μπλε φανέλες με κόκκινη ζώνη, λευκά σορτς και κόκκινες κάλτσες