Μπερντ Σούστερ: Οκτώ χρόνια μπλαουγκράνα, μια σύγκρουση με τον Νούνιεθ και ένα καλοκαίρι στα λευκά

Ο ξανθός άγγελος

Στην Ισπανία τον έλεγαν «ο ξανθός άγγελος». Ένας Γερμανός μέσος με μακριά ξανθά μαλλιά, μια πάσα που έφτανε από τη μία άκρη του γηπέδου στην άλλη, και έναν χαρακτήρα που δεν χωρούσε σε καμία ομάδα.

Για οκτώ χρόνια, από το 1980 ως το 1988, ο Μπερντ Σούστερ ήταν το μυαλό της Μπαρτσελόνα. Και τον Ιούνιο του 1988 έκανε κάτι που λίγοι είχαν τολμήσει: πέρασε απευθείας στη Ρεάλ Μαδρίτης.

Ήταν μια μεταγραφή που δεν κόστισε ούτε μία πεσέτα στη Ρεάλ Μαδρίτης. Κόστισε όμως πολλά στη σχέση του με τους οπαδούς της Μπαρτσελόνα.

Η καριέρα πριν

Ο Σούστερ ξεκίνησε στην Κολωνία, όπου έγινε επαγγελματίας στα 18 του. Το καλοκαίρι του 1980, μετά από ένα εξαιρετικό Euro με τη Δυτική Γερμανία, η Μπαρτσελόνα τον έφερε στο Καμπ Νου.

Η πρώτη του σεζόν έφερε το Κύπελλο Ισπανίας. Την ίδια χρονιά πήρε την ασημένια μπάλα του ευρωπαίου ποδοσφαιριστή, και αργότερα, το 1981 και το 1985, την χάλκινη. Ήταν από τους κορυφαίους μέσους της Ευρώπης.

Τον Δεκέμβριο του 1981 όμως ένα σκληρό μαρκάρισμα του Αντόνι Γκοϊκοετσέα, του αμυντικού της Αθλέτικ Μπιλμπάο, του τραυμάτισε σοβαρά το γόνατο. Έμεινε εκτός για μήνες. Επέστρεψε, έπαιξε δίπλα στον Ντιέγκο Μαραντόνα, και το 1985, με τον Τέρι Βέναμπλς στον πάγκο, κατέκτησε το πρωτάθλημα.

Δίπλα στον Μαραντόνα

Το καλοκαίρι του 1982 η Μπαρτσελόνα έφερε από την Μπόκα Τζούνιορς τον Ντιέγκο Μαραντόνα. Για δύο σεζόν, ο Σούστερ και ο Αργεντινός έπαιξαν μαζί στη μεσαία γραμμή, και σύμφωνα με το When Saturday Comes κατέκτησαν μαζί το Κύπελλο Ισπανίας.

Ήταν όμως και χρόνια απογοητεύσεων. Τον Μάρτιο του 1984 η Μπαρτσελόνα αποκλείστηκε από τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ στο Κύπελλο Κυπελλούχων, αφού είχε προηγηθεί 2-0 στο πρώτο ματς. Το ίδιο καλοκαίρι ο Μαραντόνα έφυγε για τη Νάπολι. Ο Σούστερ έμεινε, και έγινε η καρδιά της ομάδας του Βέναμπλς που πήρε το πρωτάθλημα του 1985.

Και οι δύο έπαιζαν με φανέλες της Meyba, χωρίς χορηγό: μια φανέλα που δεν είχε τίποτα άλλο πάνω της εκτός από τις ρίγες, το σήμα και το μικρό «M».

Η φανέλα της Μπαρτσελόνα

Σε όλα τα χρόνια του Σούστερ, η Μπαρτσελόνα φορούσε φανέλες της ισπανικής Meyba, και καμία δεν είχε χορηγό στο στήθος. Ο σύλλογος δεν είχε βάλει ποτέ εμπορική επιγραφή στη φανέλα του, και θα περνούσαν ακόμη πολλά χρόνια μέχρι να το κάνει.

Η εντός έδρας φανέλα της δεκαετίας του ’80 είναι από τις πιο αναγνωρίσιμες της ιστορίας του συλλόγου:

• Ρίγες: φαρδιές κάθετες ρίγες, μπλε και γκρενά, πέντε στο μπροστινό μέρος.
• Γιακάς: πόλο, μπλε, με ένα μικρό άνοιγμα σε σχήμα V.
• Ώμοι: ένα χαρακτηριστικό τελείωμα από μικρά μπλε και γκρενά τετράγωνα, σαν σκακιέρα, που τρέχει από τον γιακά ως τα μανίκια.
• Σήμα: το σήμα του συλλόγου στο αριστερό στήθος, ραμμένο.
• Κατασκευαστής: το λευκό «M» της Meyba, μέσα σε ένα κόκκινο τετράγωνο, στο δεξί στήθος.
• Χορηγός: κανένας.

Μια από αυτές τις φανέλες, με το Νο8 στην πλάτη, φυλάσσεται σήμερα σε προθήκη. Σύμφωνα με την περιγραφή της φωτογραφίας, είναι αυτή που φόρεσε ο Σούστερ στον τελικό του Κυπέλλου Ισπανίας στις 18 Ιουνίου 1981, με την υπογραφή του.

Γιατί έφυγε

Η σχέση του Σούστερ με την Μπαρτσελόνα δεν ήταν ποτέ απλή. Η αγγλική Wikipedia σημειώνει ότι είχε δύσκολες σχέσεις με τον πρόεδρο Ζουζέπ Λουίς Νούνιεθ και με προπονητές όπως ο Ελένιο Χερέρα, ο Ούντο Λάτεκ, ο Τέρι Βέναμπλς και ο Λουίς Αραγονές.

Η κρίση κορυφώθηκε μετά τον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών του 1986, απέναντι στη Στεάουα Βουκουρεστίου. Σύμφωνα με το περιοδικό When Saturday Comes, ο Σούστερ αντικαταστάθηκε στο 85′, έφυγε για το ξενοδοχείο και δεν είδε καν τα πέναλτι, που η Μπαρτσελόνα έχασε. Η σύγκρουση που ακολούθησε τον κράτησε εκτός για όλη τη σεζόν 1986-87.

Επέστρεψε το 1987-88, αλλά το τέλος είχε ήδη γραφτεί. Στη διάρκεια εκείνης της χρονιάς οι φήμες για μεταγραφή στη Ρεάλ πλήθαιναν.

Την ίδια περίοδο η Μπαρτσελόνα ζούσε μια εσωτερική κρίση. Σύμφωνα με όσα καταγράφηκαν τότε στον ισπανικό Τύπο, οι παίκτες με προπονητή τον Λουίς Αραγονές ζήτησαν δημόσια την παραίτηση του Νούνιεθ, σε μια ανακοίνωση που ο Σούστερ δεν υπέγραψε. Ήταν μια ομάδα διχασμένη, και ο Γερμανός βρισκόταν ήδη με το ένα πόδι έξω.

Το παρασκήνιο της μεταγραφής

Τον Ιούνιο του 1988 η μεταγραφή έγινε. Ο Σούστερ, με το συμβόλαιό του στην Μπαρτσελόνα να έχει λήξει, υπέγραψε στη Ρεάλ Μαδρίτης του προέδρου Ραμόν Μεντόθα.

Η Ρεάλ δεν πλήρωσε τίποτα για μεταγραφή, γιατί ο παίκτης ήταν ελεύθερος. Για την Μπαρτσελόνα, ήταν η χειρότερη δυνατή κατάληξη: ο καλύτερος μέσος της για μια δεκαετία έφευγε δωρεάν, και μάλιστα στον μεγάλο αντίπαλο.

Η ειρωνεία ήταν ακόμη μεγαλύτερη αν θυμηθεί κανείς έναν τελικό Κυπέλλου, πέντε χρόνια νωρίτερα. Σύμφωνα με το Merca2, στον τελικό του 1983 στη Σαραγόσα, που η Μπαρτσελόνα κέρδισε 2-1 τη Ρεάλ με γκολ στο τελευταίο λεπτό, ο Σούστερ είχε κάνει μια προσβλητική χειρονομία προς την πλευρά της Ρεάλ. Τώρα θα φορούσε τη φανέλα της.

Η πρώτη φανέλα στη Ρεάλ

Η Ρεάλ που υποδέχτηκε τον Σούστερ ήταν η ομάδα της «Quinta del Buitre», της γενιάς των παικτών που είχαν βγει από τις ακαδημίες του συλλόγου. Σύμφωνα με την αγγλική Wikipedia, το στιλ του Σούστερ ταίριαξε με εκείνη τη γενιά.

Η φανέλα που φόρεσε την πρώτη του σεζόν, τη σεζόν 1988-89, ήταν της δανέζικης Hummel, που έντυνε τη Ρεάλ από το 1985. Στο στήθος της είχε τον χορηγό της εποχής, την ιταλική Parmalat. Ήταν λευκή, όπως κάθε φανέλα της Ρεάλ, με το σήμα με το στέμμα στο αριστερό στήθος.

Για τον Σούστερ, που για οκτώ χρόνια φορούσε μια φανέλα χωρίς καμία εμπορική επιγραφή, ήταν και η πρώτη φορά στην Ισπανία με χορηγό στο στήθος.

Δύο φανέλες δίπλα δίπλα

Αν βάλει κανείς τις δύο φανέλες της μεταγραφής δίπλα δίπλα, η διαφορά δεν είναι μόνο στα χρώματα. Είναι σε όλη τη φιλοσοφία τους.

Η φανέλα της Μπαρτσελόνα είναι γεμάτη χρώμα και καθαρή από επιγραφές. Οι φαρδιές μπλε και γκρενά ρίγες καλύπτουν όλο τον κορμό, το τελείωμα στους ώμους δίνει μια λεπτομέρεια, και στο στήθος υπάρχουν μόνο δύο μικρά σημάδια: το σήμα και το λογότυπο του κατασκευαστή. Είναι μια φανέλα που δηλώνει ότι ο σύλλογος είναι «κάτι παραπάνω από ένας σύλλογος», όπως λέει το σύνθημά του, και δεν πουλά το στήθος του.

Η φανέλα της Ρεάλ είναι το αντίθετο. Ολόλευκη, χωρίς ρίγες, με το χρώμα να μένει ουδέτερο και την προσοχή να πηγαίνει στις λεπτομέρειες: στο σήμα με το στέμμα, στο λογότυπο της Hummel, στον χορηγό στο στήθος. Μια φανέλα που ήδη από τη δεκαετία του ’80 έφερε εμπορική επιγραφή.

Για έναν παίκτη, το πέρασμα από τη μία στην άλλη ήταν και μια αλλαγή κόσμου. Ο Σούστερ άφησε τις ρίγες που φορούσε από τα 20 του και φόρεσε το λευκό του αντιπάλου, σε μια εποχή που τέτοιες μεταγραφές ήταν σπάνιες και δεν ξεχνιούνταν εύκολα.

Η συνέχεια

Η πρώτη σεζόν του Σούστερ στη Ρεάλ τελείωσε με το πρωτάθλημα, το τέταρτο συνεχόμενο για τη Ρεάλ εκείνης της εποχής. Ο Γερμανός, που είχε φύγει από τη Βαρκελώνη μέσα σε σύγκρουση, κατέκτησε τον τίτλο με τον μεγάλο της αντίπαλο από την πρώτη του χρονιά.

Η παραμονή του όμως δεν κράτησε πολύ. Μετά από μια διαφωνία με τον σύλλογο, η Ρεάλ εξαγόρασε το συμβόλαιό του, και τον Οκτώβριο του 1990 ο Σούστερ έγινε παίκτης της Ατλέτικο Μαδρίτης. Τον ίδιο μήνα σκόραρε το πρώτο του γκολ με την Ατλέτικο, σε μια νίκη 2-1 επί της Μπαρτσελόνα.

Έτσι φόρεσε τις φανέλες και των τριών μεγάλων της Ισπανίας του ’80 και του ’90: της Μπαρτσελόνα, της Ρεάλ και της Ατλέτικο.

Από τη Ρεάλ στην Ατλέτικο

Η διαδρομή του Σούστερ στη Μαδρίτη δεν τελείωσε στη Ρεάλ. Στην Ατλέτικο βρήκε μια ομάδα που τον χρειαζόταν, και σύμφωνα με το When Saturday Comes κατέκτησε μαζί της το Κύπελλο Ισπανίας το 1991 και το 1992.

Ο τελικός του 1992 είχε μια ακόμη ειρωνεία: η Ατλέτικο κέρδισε 2-0 τη Ρεάλ στο Μπερναμπέου, και ο Σούστερ σκόραρε με απευθείας φάουλ. Ήταν το έκτο Κύπελλο Ισπανίας της καριέρας του. Έτσι, ο παίκτης που είχε κερδίσει τη Ρεάλ σε τελικό με την Μπαρτσελόνα, την κέρδισε ξανά σε τελικό, αυτή τη φορά με τα ριγέ κόκκινα και λευκά της Ατλέτικο.

Πολλά χρόνια αργότερα, ο Σούστερ επέστρεψε στη Ρεάλ ως προπονητής, και κατέκτησε μαζί της το πρωτάθλημα της σεζόν 2007-08. Ο Γερμανός που είχε ταυτιστεί με την Μπαρτσελόνα έμεινε στην ιστορία και των δύο συλλόγων.

Η αντίδραση των οπαδών

Στη Βαρκελώνη, η φυγή στη Ρεάλ θεωρήθηκε προδοσία. Ο παίκτης που οι οπαδοί είχαν λατρέψει για την πάσα του, και ο οποίος είχε σταθεί δίπλα στον Μαραντόνα στις καλύτερες μέρες του, έγινε ξαφνικά ένας από τους αντιπάλους.

Είναι ενδεικτικό ότι, πολλά χρόνια αργότερα, ένας από τους πιο γνωστούς ανθρώπους της Μπαρτσελόνα θα μιλούσε για εκείνον με θαυμασμό. Σύμφωνα με την αγγλική Wikipedia, ο Πεπ Γκουαρδιόλα είπε το 2024 ότι ως παιδί που μάζευε μπάλες στο Καμπ Νου ήταν «εντελώς ερωτευμένος» με το παιχνίδι του Σούστερ, και τον επέλεξε σε μια ιδανική πεντάδα της ιστορίας.

Δύο φανέλες, δύο κεφάλαια

• Μπαρτσελόνα 1987-88: Meyba, μπλε και γκρενά ρίγες, γιακάς πόλο, χωρίς χορηγό
• Ρεάλ Μαδρίτης 1988-89: Hummel, λευκή, Parmalat στο στήθος
• Η μεταγραφή: Ιούνιος 1988, ελεύθερος, χωρίς ποσό
• Η αιτία: η σύγκρουση με τον πρόεδρο Νούνιεθ
• Στη Ρεάλ: πρωτάθλημα 1988-89 από την πρώτη χρονιά
• Μετά: Ατλέτικο Μαδρίτης, Οκτώβριος 1990