Άγιαξ – Φέγενορντ: Ένα 3-3 με δύο γκολ του Χάουτμαν, ο Κρόιφ στη μεσαία γραμμή και το TDK στο στήθος του Άγιαξ μπροστά σε 62.000 θεατές

Την Κυριακή 1η Μαΐου 1983 το Ολυμπιακό Στάδιο του Άμστερνταμ γέμισε για το «De Klassieker», τον αγώνα Άγιαξ – Φέγενορντ. Το ματς της 32ης αγωνιστικής της Eredivisie τελείωσε 3-3, με ημίχρονο 2-2, και άφησε τον Άγιαξ στην κορυφή, και ένα πρωτάθλημα που η λεζάντα του αρχείου Anefo περιέγραψε εκείνη την ημέρα ως «ανεπίσημο».

Στο γήπεδο έπαιζαν δύο ομάδες με μεγάλα ονόματα. Στον Άγιαξ ο Γιόχαν Κρόιφ ήταν στη δεύτερη και τελευταία του σεζόν μετά την επιστροφή, ο Σόρεν Λέρμπι κρατούσε τη μεσαία γραμμή, ο Γεσπέρ Όλσεν και ο Γκέραλντ Φανενμπούργκ έτρεχαν στα άκρα. Στη Φέγενορντ έπαιζαν ο Ρουντ Γκούλιτ και ο Πέτερ Χάουτμαν, ο πρώτος σκόρερ της λίγκας εκείνης της χρονιάς. Εδώ θα δούμε το παιχνίδι μέσα από τις φανέλες του, με τη σειρά φωτογραφιών του Ρομπ Μπογκάρτς για την Anefo.

Ρότερνταμ απέναντι στο Άμστερνταμ

Το «De Klassieker» είναι η αναμέτρηση των δύο μεγαλύτερων πόλεων της Ολλανδίας: Άμστερνταμ απέναντι σε Ρότερνταμ, Άγιαξ απέναντι σε Φέγενορντ. Μαζί με το «De Topper» του Άγιαξ με την ΠΣΒ, είναι ένα από τα μεγάλα ραντεβού κάθε σεζόν.

Ο Κρόιφ είχε γυρίσει στον Άγιαξ το 1981, και η σεζόν 1982-83 ήταν η δεύτερη και τελευταία του μετά την επιστροφή. Το καλοκαίρι του 1983 ο Άγιαξ δεν ανανέωσε το συμβόλαιό του, και ο Κρόιφ πέρασε στη Φέγενορντ. Στις 18 Σεπτεμβρίου 1983 ο Άγιαξ νίκησε 8-2, στην πρώτη φορά που ο Κρόιφ βρέθηκε απέναντί του με τα χρώματα του Ρότερνταμ, και η Φέγενορντ κατέκτησε το πρωτάθλημα εκείνης της χρονιάς παρά την ήττα. Η 1η Μαΐου 1983 ήταν λοιπόν η τελευταία φορά που ο Κρόιφ έπαιξε με τον Άγιαξ απέναντι στη Φέγενορντ, με τη λευκή εντός έδρας.

Η εικόνα του πρωταθλήματος

Το πρωτάθλημα του 1982-83 ήταν υπόθεση δύο ομάδων. Σύμφωνα με το NOS, ο Άγιαξ ήταν πρώτος με τέσσερις βαθμούς διαφορά και τρεις αγωνιστικές πριν από το τέλος όταν δέχτηκε τη Φέγενορντ, ενώ ο αντίπαλος ταξίδεψε στο Άμστερνταμ με μία και μόνη εντολή: νίκη. Η εικόνα του τελικού πίνακα το επιβεβαιώνει: ο Άγιαξ τερμάτισε στους 58 βαθμούς με 26 νίκες, 6 ισοπαλίες και 2 ήττες, η Φέγενορντ δεύτερη με 54 και η ΠΣΒ τρίτη με 51. Ο Άγιαξ πέτυχε 106 γκολ, τα περισσότερα της λίγκας, και πήρε το 21ο πρωτάθλημά του, μαζί με το Κύπελλο.

Ο πρώτος αγώνας του πρωταθλήματος στο Ρότερνταμ, στις 28 Νοεμβρίου 1982, είχε τελειώσει 2-2. Ο δεύτερος, εκείνος της 1ης Μαΐου, το ίδιο σκορ επί τρία: 3-3. Στο πρώτο ματς, στις 28 Νοεμβρίου 1982, οι φωτογραφίες της Anefo δείχνουν τον Φανενμπούργκ να σκοράρει το 1-0 και τον Όλσεν να πηγαίνει προς το δεύτερο γκολ του Άγιαξ. Η Φέγενορντ ισοφάρισε και στα δύο αυτά παιχνίδια.

Στον πάγκο του Άγιαξ βρισκόταν ο Άαντ ντε Μος, που φαίνεται σε φωτογραφία μετά το τέλος να πηδά πάνω από μια λακούβα με νερό, με τον Όλσεν δίπλα του.

Οι δύο φανέλες

Ο Άγιαξ έπαιζε εντός έδρας και φόρεσε τη λευκή του φανέλα με την κόκκινη κεντρική ζώνη, δουλειά της γαλλικής Le Coq Sportif, που έντυνε την ομάδα εκείνα τα χρόνια. Η Φέγενορντ ήρθε με ανοιχτόχρωμη φανέλα της Puma, με το σήμα της στην αριστερή πλευρά και το όνομα του χορηγού της, Gouden Gids, στο στήθος. Για το αν ήταν λευκή ή κίτρινη δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα: τα φιλμ της Anefo είναι ασπρόμαυρα, και οι κατάλογοι με τις φανέλες εκείνης της εποχής δεν συμφωνούν για το ποια ακριβώς φορέθηκε. Γράφουμε μόνο όσα φαίνονται.

The Shirt: η λευκή φανέλα του Άγιαξ 1982-83

Η φανέλα που βλέπουμε στο Classic Football Shirts είναι το μοντέλο του 1982-83 της Le Coq Sportif. Το βασικό χρώμα είναι το λευκό, με φαρδιά κόκκινη ζώνη στο κέντρο, που ξεκινά από τον γιακά και φτάνει ως το κάτω μέρος της φανέλας. Ο γιακάς είναι κόκκινος, με βαθύ «V» στο λαιμό, όπου φαίνεται το λευκό υπόστρωμα. Τα μανίκια είναι κοντά και λευκά, με κόκκινο στρίφωμα.

Στο στήθος, αριστερά, είναι τοποθετημένο το λευκό λογότυπο της Le Coq Sportif με το κοκοράκι μέσα σε τρίγωνο και από κάτω η γραφή «le coq sportif». Στο κέντρο της ζώνης υπάρχει το κεντημένο σήμα του συλλόγου, στρογγυλό, με το κεφάλι του Άγιαξ σε λευκό φόντο και γύρω γύρω τα γράμματα «A.F.C. AJAX AMSTERDAM». Η φανέλα που πουλιέται από το κατάστημα δεν έχει χορηγό: στις φωτογραφίες του αγώνα, όμως, φαίνεται καθαρά το TDK στο στήθος.

Ο χορηγός: TDK στο στήθος

Η φωτογραφία του Όλσεν δείχνει καθαρά το TDK, με τα γράμματα να καταλαμβάνουν το κέντρο της ζώνης, κάτω από το σήμα. Το TDK ήταν ιαπωνική εταιρεία κασετών, και η φανέλα του Άγιαξ δεν είχε χορηγό ακόμα το 1982, όταν οι διαφημίσεις επιτράπηκαν στην Eredivisie. Στη φανέλα του καταστήματος δεν υπάρχει καμία διαφήμιση, και το σημειώνουμε εδώ: η φανέλα που φόρεσε η ομάδα στο γήπεδο δεν ήταν ίδια με αυτή που βλέπουμε στη φωτογραφία προϊόντος.

Στο λευκό σορτς του Άγιαξ υπάρχει το ίδιο κοκοράκι της Le Coq Sportif, κοντά στο πόδι, και οι κάλτσες είναι λευκές με σκούρη ταινία στο πάνω μέρος.

Η φανέλα της Φέγενορντ

Η φανέλα της Φέγενορντ είναι ανοιχτόχρωμη, με σκούρο στρίφωμα στο μανίκι, και το σήμα της ομάδας ψηλά αριστερά, στο στήθος. Στο κέντρο, με μαύρα γράμματα, γράφεται «GOUDEN GIDS», ο ολλανδικός τηλεφωνικός κατάλογος. Στη δεξιά πλευρά του στήθους, στις φωτογραφίες που έχουμε, υπάρχει το μικρό λογότυπο της Puma.

Στη φωτογραφία φαίνεται ο Βάινστεκερς, ο αρχηγός της Φέγενορντ σύμφωνα με τη λεζάντα της Anefo, να κάνει μια κίνηση «πέτα το» προς τον βοηθό διαιτητή, και δίπλα του ο φροντιστής Χέραρντ Μέιερ. Το σορτς είναι λευκό.

Η φανέλα του τερματοφύλακα Γιοπ Χίλε είναι εντελώς διαφορετική: μακρυμάνικη, σκούρα, με φαρδιές ανοιχτόχρωμες οριζόντιες ρίγες στο στήθος, το σήμα και το Gouden Gids από πάνω τους, και το λογότυπο της Puma στο στήθος. Φοράει σκούρο σορτς και ανοιχτόχρωμες κάλτσες.

Ο τερματοφύλακας του Άγιαξ

Ο Πιτ Σράιβερς, ο τερματοφύλακας του Άγιαξ, είχε μια ξεχωριστή μέρα: μετά τον αγώνα, που ήταν ο 350ός του με τον σύλλογο, δέχτηκε ένα μπουκέτο λουλούδια. Η φανέλα του ήταν μακρυμάνικη, με σκούρα μανίκια, ανοιχτόχρωμο κορμό, το TDK στο κέντρο του στήθους μέσα σε πλαίσιο, και το λογότυπο της adidas στο πάνω μέρος. Το σορτς είναι σκούρο, με τις τρεις ρίγες της adidas στο πλάι.

Οι ενδεκάδες

Για τον Άγιαξ, η ενδεκάδα που καταγράφει το afc-ajax.info (και όχι οι αριθμοί φανέλας) είναι:

• Τερματοφύλακας: Πιτ Σράιβερς
• Άμυνα: Κεγιέ Μολεναάρ, Λεό φαν Φεν, Έντο Όφχοφ, Πέτερ Μπόεβε
• Μέσοι: Σόνι Σιλόι, Γιόχαν Κρόιφ, Ντικ Σχόεναϊκερ, Σόρεν Λέρμπι
• Επίθεση: Γκέραλντ Φανενμπούργκ, Γεσπέρ Όλσεν
• Αλλαγές: Βιμ Κιφτ στη θέση του Φαν Φεν στο πρώτο ημίχρονο, και Μάρκο Φαν Μπάστεν στο 74′ στη θέση του Μολεναάρ.

Ο Γιαν Μέλμπι και ο Φρανκ Ράικαρντ έλειπαν και οι δύο λόγω τιμωρίας, σύμφωνα με το afc-ajax.info.

Την ενδεκάδα της Φέγενορντ δεν τη βρήκαμε σε δεύτερη πηγή, γι’ αυτό δεν τη γράφουμε ολόκληρη. Από τις λεζάντες και τις πηγές φαίνονται ο τερματοφύλακας Χίλε, ο Γκούλιτ, ο αρχηγός Βάινστεκερς, ο Χάουτμαν, ο Ζελιάζκοφ και ο Φερμέλεν.

Το πρώτο ημίχρονο: 2-2

Το παιχνίδι ξεκίνησε με τη Φέγενορντ να χτυπά πρώτη. Γύρω στο τέταρτο της ώρας ο Χάουτμαν έβαλε τους Ρότερνταμ μπροστά, και ο Άγιαξ απάντησε σε τρία λεπτά: στο 19′ ο Λέρμπι ισοφάρισε, και στο 26′ ο Φανενμπούργκ έβαλε τον Άγιαξ μπροστά. Στη φωτογραφία που τραβήχτηκε μετά το δεύτερο γκολ φαίνεται ο Κρόιφ να συγχαίρει τον Λέρμπι, με τον Μπόεβε να έχει πηδήξει στην πλάτη του, και οι τρεις με την ίδια λευκή φανέλα με την κόκκινη ζώνη.

Η Φέγενορντ όμως δεν διαλύθηκε, και πριν από το ημίχρονο ο Χάουτμαν σκόραρε με κεφαλιά, για το 2-2. Το λεπτό δεν το γράφουμε, γιατί οι πηγές διαφωνούν κατά ένα. Σε κάποιο σημείο του αγώνα ο Φερμέλεν χρειάστηκε φορείο, και η λεζάντα της Anefo τον δείχνει να βγαίνει από το γήπεδο.

Το δεύτερο ημίχρονο: Κιφτ και Ζελιάζκοφ

Στο 51′ ο Άγιαξ πέρασε ξανά μπροστά, με γκολ του Βιμ Κιφτ, που είχε μπει στο πρώτο ημίχρονο στη θέση του Φαν Φεν. Η Φέγενορντ όμως είχε ακόμα απάντηση: στο 62′, από κόρνερ, ο Ζελιάζκοφ έβαλε το τελικό 3-3.

Η Φέγενορντ είχε μισή ώρα για να βρει το νικητήριο, όπως γράφει και το NOS, και δεν το βρήκε. Στο 74′ ο Άγιαξ έβαλε στο γήπεδο τον Μάρκο Φαν Μπάστεν, στη θέση του Μολεναάρ.

Οι εικόνες της ημέρας

Η σειρά φωτογραφιών δεν δείχνει μόνο παίκτες. Στο ταμπλό του γηπέδου, κάτω από τη διαφήμιση της Amstel, είναι κρεμασμένες σημαίες, και η λεζάντα του αρχείου τις συνδέει με την F-side του Άγιαξ. Σε άλλη φωτογραφία ο Βάινστεκερς κάνει μια κίνηση αποδοκιμασίας προς τον βοηθό διαιτητή, και σε μια τρίτη η Υπηρεσία Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών απομακρύνει ένα αντικείμενο από το χορτάρι.

Τα στοιχεία του αγώνα

• Διοργάνωση: Eredivisie 1982-83, 32η αγωνιστική
• Ημερομηνία: Κυριακή 1 Μαΐου 1983
• Γήπεδο: Ολυμπιακό Στάδιο, Άμστερνταμ
• Αποτέλεσμα: Άγιαξ 3-3 Φέγενορντ (ημίχρονο 2-2)
• Γκολ Άγιαξ: Λέρμπι 19′, Φανενμπούργκ 26′, Κιφτ 51′
• Γκολ Φέγενορντ: Χάουτμαν (δύο γκολ, το δεύτερο με κεφαλιά, και τα δύο στο πρώτο ημίχρονο), Ζελιάζκοφ 62′
• Θεατές: 62.000 (σύμφωνα με το afc-ajax.info)
• Διαιτητής: Τσάρλς Κόρβερ (σύμφωνα με το afc-ajax.info)
• Προπονητής Άγιαξ: Άαντ ντε Μος

Η φανέλα σε αριθμούς

• Σεζόν: 1982-83
• Άγιαξ: λευκή φανέλα, κόκκινη κεντρική ζώνη, κόκκινο στρίφωμα, Le Coq Sportif, χορηγός TDK στις φωτογραφίες του αγώνα
• Φέγενορντ: ανοιχτόχρωμη φανέλα, Puma, χορηγός Gouden Gids
• Πρωτάθλημα: Άγιαξ 58 βαθμοί, Φέγενορντ 54, ΠΣΒ 51

Το μετά

Ο Άγιαξ κατέκτησε το πρωτάθλημα και το Κύπελλο. Ο πρώτος σκόρερ της λίγκας, με 30 γκολ, ήταν ο Χάουτμαν της Φέγενορντ, ο παίκτης που στις 1 Μαΐου είχε σκοράρει δύο φορές στο Άμστερνταμ.

Λίγους μήνες αργότερα ο Κρόιφ πέρασε στη Φέγενορντ. Στις 18 Σεπτεμβρίου 1983 ο Άγιαξ νίκησε 8-2, και η Φέγενορντ κατέκτησε το πρωτάθλημα εκείνης της σεζόν. Αυτή ήταν η πορεία των δύο φανελών του 1983: η λευκή με την κόκκινη ζώνη και το TDK, και η ανοιχτόχρωμη με το Gouden Gids και την Puma.