Μπλάκμπερν Ρόβερς 1994-95

Η πόλη που περίμενε 81 χρόνια

Η Μπλάκμπερν Ρόβερς είχε κατακτήσει την τελευταία της πρωτιά στη μεγάλη κατηγορία το 1914. Από τότε πέρασαν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι, δεκάδες αλλαγές στο ποδόσφαιρο και μια μεγάλη παρακμή που οδήγησε τον σύλλογο μέχρι τη δεύτερη κατηγορία. Το πρώτο μεγάλο τρόπαιο μετά το Κύπελλο Αγγλίας του 1927-28 ήρθε μόλις τον Μάιο του 1995, μετά από 67 χρόνια αναμονής για οποιοδήποτε μεγάλο τίτλο.

Η αλλαγή ξεκίνησε το 1991, όταν ο ντόπιος επιχειρηματίας Τζακ Γουόκερ ανέλαβε τον σύλλογο και έβαλε στο τιμόνι τον Κένι Ντάλγκλις. Η Μπλάκμπερν ανέβηκε στη νέα Premier League το 1992 μέσω των play-off και το καλοκαίρι εκείνης της χρονιάς πλήρωσε ένα ρεκόρ Αγγλίας, 3,5 εκατομμύρια λίρες, για τον 22χρονο Άλαν Σίρερ της Σαουθάμπτον. Ακολούθησε η τέταρτη θέση το 1992-93 και η δεύτερη το 1993-94. Το 1994-95 ήταν η χρονιά που όλα κούμπωσαν.

The Shirt: Δύο ίσα μισά

Η εντός έδρας φανέλα της Μπλάκμπερν είναι από τις πιο γνωστές στην Αγγλία, γιατί δεν έχει καμία σχέση με τις ρίγες ή τα ριγέ σχέδια των περισσότερων ομάδων: είναι χωρισμένη κάθετα στη μέση, με το ένα μισό λευκό και το άλλο μπλε. Σύμφωνα με την ιστορία του συλλόγου, η Μπλάκμπερν έχει ένα μοναδικό σχέδιο για την εντός έδρας φανέλα της, το μισό μπλε και λευκό, που χαρακτηρίζεται ως το «χρώμα της πόλης». Το μπλε βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του παίκτη από το 1946.

Στη φανέλα του 1994-95 ο κορμός ακολουθεί αυτό το χωρισμό, αλλά τα μανίκια παίζουν το αντίθετο παιχνίδι: το μανίκι που βρίσκεται στο λευκό μισό του κορμού είναι μπλε, και το μανίκι στο μπλε μισό είναι λευκό. Έτσι η εικόνα γίνεται σχεδόν σκακιέρα, με τα τέσσερα τμήματα της φανέλας να εναλλάσσονται: λευκό, μπλε, μπλε, λευκό.

Το ύφασμα είναι λεπτό συνθετικό, με ανάγλυφη υφή, σαν μικρές κηρήθρες, που φαίνεται καθαρά στο μπλε τμήμα. Ο γιακάς είναι πόλο, σε σκούρο μπλε με πλεκτή ριπ υφή, ενώ το άνοιγμα με τα δύο λευκά κουμπιά αφήνει να φαίνεται ένα κόκκινο υφασμάτινο ένθετο στο εσωτερικό.

Ο γιακάς και η Asics

Η φανέλα ήταν της Asics, της ιαπωνικής εταιρείας που έντυνε την ομάδα εκείνα τα χρόνια. Το λογότυπο της, σε μαύρο ορθογώνιο με λευκά γράμματα, κάθεται στο δεξί στήθος του παίκτη, πάνω από τη μπίρα του χορηγού. Στο εσωτερικό του λαιμού υπάρχει η ετικέτα με το μπλε λογότυπο της Asics και το μέγεθος.

Το σημαντικό για το σχέδιο είναι ότι ο κατασκευαστής δεν προσπάθησε να κάνει κάτι περισσότερο από το απαραίτητο: καθαρό μισό-μισό, ένας σκούρος γιακάς, ένα μεγάλο λευκό πλαίσιο για τον χορηγό και κανένα επιπλέον διακοσμητικό στοιχείο. Η λιτότητα αυτή είναι ένας από τους λόγους που η φανέλα θεωρείται κλασικό σχέδιο.

Ο χορηγός: McEwan’s Lager

Στο κέντρο του στήθους φαίνεται το μεγάλο λευκό ορθογώνιο της McEwan’s Lager. Το όνομα «McEwan’s» είναι γραμμένο με κόκκινα, χοντρά κεφαλαία-μικρά γράμματα, και η λέξη «LAGER» από κάτω, με αραιά κόκκινα κεφαλαία. Το πλαίσιο είναι τυπωμένο πάνω στο ύφασμα και περνά πάνω από τη γραμμή που χωρίζει το λευκό από το μπλε, γι’ αυτό και το λευκό ορθογώνιο ξεχωρίζει καθαρά στο μπλε μισό.

Ήταν ο χορηγός που συνδέθηκε με τη χρυσή εποχή του συλλόγου και μένει στη μνήμη όσων έβλεπαν τη Premier League εκείνης της δεκαετίας.

Το σήμα και το «Arte et Labore»

Αριστερά στο στήθος είναι το σήμα της Μπλάκμπερν, ένας κεντημένος θυρεός με το κόκκινο τριαντάφυλλο του Λάνκασιρ, με πράσινα φύλλα, μέσα σε κύκλο με το όνομα του συλλόγου και το έτος ίδρυσης 1875. Από κάτω υπάρχει η λατινική φράση «Arte et Labore», δηλαδή «Με τέχνη και σκληρή δουλειά», το μότο του συλλόγου.

Το ίδιο μότο επαναλαμβάνεται και στα δύο μανίκια, με μικρά γράμματα σε γοτθική γραφή: λευκά στο μπλε μανίκι και μπλε στο λευκό. Είναι από τις λεπτομέρειες που κάνουν τη φανέλα να ξεχωρίζει από κοντά, γιατί δεν υπάρχει ούτε κατασκευαστής ούτε χορηγός στα μανίκια, μόνο η φράση της πόλης.

Η εκδοχή των πρωταθλητών

Σε μία από τις φανέλες του καταστήματος, κάτω από το σήμα έχει προστεθεί ένα κεντητό μήνυμα σε χρυσά γράμματα: «Premier League Champions 1994-95». Είναι η εκδοχή που κυκλοφόρησε για να γιορτάσει τον τίτλο. Δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε από φωτογραφία αγώνα ποιες από τις φανέλες που φορέθηκαν στο γήπεδο είχαν το κέντημα και πότε, γι’ αυτό τη δείχνουμε ως εμπορική παραλλαγή της σεζόν.

Τα μανίκια της Premier League

Στις φανέλες που φοριούνταν στους αγώνες του πρωταθλήματος υπήρχε και το επίσημο σήμα της Premier League, ένα μικρό κεντημένο έμβλημα με το λιοντάρι, στα δύο μανίκια, ψηλά κοντά στον ώμο. Ήταν η τρίτη χρονιά του πρωταθλήματος και το σήμα είχε γίνει πια συνηθισμένο στις φανέλες των ομάδων.

Πλάτη: το 9, το 6 και το 24

Η πλάτη είναι απλή. Το όνομα του παίκτη γράφεται με κόκκινα κεφαλαία γράμματα και λευκό περίγραμμα, και ο αριθμός από κάτω σε μεγάλο κόκκινο ψηφίο, με το μικρό λογότυπο της Asics ακριβώς κάτω από τον αριθμό. Στις φανέλες του καταστήματος που φέρουν τυπωμένα ονόματα εμφανίζονται ο Σίρερ με το 9, ο Λε Σο με το 6 και ο Γουόρχερστ με το 24. Πρόκειται για τύπωμα των εμπορικών φανελών και όχι κατ’ ανάγκην για τους αριθμούς που φορούσαν οι παίκτες σε κάθε ματς.

The Team: Ο Ντάλγκλις και η γραμμή «SAS»

Ο προπονητής ήταν ο Κένι Ντάλγκλις, ο θρύλος της Λίβερπουλ, που είχε ήδη κερδίσει τίτλους ως παίκτης και ως προπονητής στο Άνφιλντ. Στη Μπλάκμπερν έφτιαξε μια ομάδα με ένα απλό και ξεκάθαρο σχέδιο: γερή άμυνα, πλάγιες μπαλιές και δύο επιθετικούς που έκαναν τη διαφορά.

Ο Άλαν Σίρερ έβαλε 34 από τα 80 γκολ της Μπλάκμπερν στο πρωτάθλημα και κέρδισε τη Χρυσή Μπότα, καθώς και το βραβείο του καλύτερου παίκτη της χρονιάς από τους συναδέλφους του (PFA). Δίπλα του έπαιζε ο Κρις Σάτον, που είχε αγοραστεί λίγο πριν την έναρξη της σεζόν από τη Νόριτς για πέντε εκατομμύρια λίρες, νέο ρεκόρ Αγγλίας για μεταγραφή. Στο πρώτο του παιχνίδι με τη Μπλάκμπερν, 1-1 στη Σαουθάμπτον, ο Σάτον έχασε μια ευκαιρία στο 2ο λεπτό, και ο Σίρερ ισοφάρισε στο 60΄.

Ο Ντάλγκλις αναδείχθηκε προπονητής της χρονιάς στη Premier League, και στην ενδεκάδα της χρονιάς του PFA μπήκαν έξι παίκτες της Μπλάκμπερν: ο τερματοφύλακας Τιμ Φλάουερς, ο αριστερός μπακ Γκρέιμ Λε Σο, ο αμυντικός Κόλιν Χέντρι, ο Τιμ Σέργουντ, ο Σάτον και ο Σίρερ.

The Season: Μια χρονιά με ένα στόχο

Η Μπλάκμπερν έπαιξε πιο λίγα παιχνίδια από τους ανταγωνιστές της, γιατί αποκλείστηκε νωρίς από όλα τα κύπελλα: από τη Λίβερπουλ στο League Cup, από τη Νιούκαστλ στο FA Cup και από την σουηδική Τρέλεμποργκ στο UEFA Cup. Στην πορεία αυτό αποδείχθηκε πλεονέκτημα, γιατί η ομάδα μπορούσε να επικεντρωθεί στο πρωτάθλημα.

Η χρονιά άνοιξε με την ήττα 0-2 από τη Γιουνάιτεντ στο Charity Shield (γκολ των Καντονά και Ίνς). Μετά το 1-1 στη Σαουθάμπτον ήρθαν νίκες 3-0 επί της Λέστερ στο Ewood Park, με γκολ των Σάτον, Μπεργκ και Σίρερ, και 4-0 επί της Κόβεντρι, με χατ τρικ του Σάτον. Στο Λονδίνο η ομάδα έφυγε με 0-0 από το Χάιμπουρι, και στο παιχνίδι αυτό αποβλήθηκε ο Τζέισον Γουίλκοξ.

Ένα από τα πιο μεγάλα παιχνίδια ήταν το 3-2 επί της Λίβερπουλ τον Οκτώβριο: ο Φάουλερ προηγήθηκε για τους φιλοξενούμενους, και μετά ο Σίρερ έδωσε δύο ασίστ, που οδήγησαν στα γκολ των Μαρκ Άτκινς και Σάτον. Ο Σάτον σημάδεψε και το νικητήριο τέρμα στο 73΄. Την ίδια περίοδο, η Μπλάκμπερν έχασε στο Ewood Park με 2-4 από τη Γιουνάιτεντ, σε ένα ματς που άλλαξε μετά από ένα πέναλτι και μια αποβολή του Χένινγκ Μπεργκ. Η ομάδα ανταπέδωσε με 2-0 στο γήπεδο της Νότιγχαμ Φορεστ, με δύο γκολ του Σάτον.

Key Matches: 14 Μαΐου 1995

Η τελευταία αγωνιστική είχε όλα τα στοιχεία δράματος. Η Μπλάκμπερν είχε προηγηθεί με έξι βαθμούς, αλλά πριν την τελευταία ημέρα η διαφορά είχε μειωθεί στους δύο, και η Γιουνάιτεντ είχε το καλύτερο σκορ τερμάτων. Η Μπλάκμπερν είχε κερδίσει μόνο δύο από τα προηγούμενα πέντε ματς. Ο Άλεξ Φέργκιουσον είχε αστειευτεί ότι οι αντίπαλοί του μπορεί να πέσουν στο τελευταίο εμπόδιο, όπως ο Devon Loch στον Grand National του 1956.

Η Μπλάκμπερν έπαιζε στο Άνφιλντ, στο γήπεδο της πρώην ομάδας του προπονητή της, και η Γιουνάιτεντ στο Γουέστ Χαμ. Ο Σίρερ σκόραρε στο πρώτο ημίχρονο, για το 37ο γκολ του στη σεζόν, αλλά η Λίβερπουλ ανέτρεψε το σκορ με γκολ του Τζον Μπαρνς και ένα φάουλ του Τζέιμι Ρεντνάπ στο 90΄, και νίκησε με 2-1.

Στο Λονδίνο η Γουέστ Χαμ προηγήθηκε και ο Μπράιαν ΜακΚλέρ ισοφάρισε για τη Γιουνάιτεντ. Οι παίκτες της Μπλάκμπερν παρακολουθούσαν τον αγώνα από μια οθόνη στον πάγκο, και η αναμονή ήταν βασανιστική. Ο τερματοφύλακας της Γουέστ Χαμ, Λούντεκ Μίκλοσκο, έκανε αρκετές αποκρούσεις στον Άντι Κόουλ, και έτσι το 1-1 παρέμεινε ως το τέλος.

Το τελικό αποτέλεσμα ήταν 89 βαθμοί για τη Μπλάκμπερν και 88 για τη Γιουνάιτεντ, με διαφορά τερμάτων +41 για την πρώτη και +49 για τη δεύτερη. Οι παίκτες σήκωσαν το τρόπαιο στο Άνφιλντ, παρά την ήττα. Ο Κόλιν Χέντρι θυμάται τους πανηγυρισμούς στην πόλη, που κράτησαν ως αργά τη νύχτα, και ο Κέβιν Γκαλάχερ έχει πει ότι ο σύλλογος πραγματοποίησε το όνειρο του Τζακ Γουόκερ δύο χρόνια νωρίτερα από το σχέδιο.

Season Stats: Η σεζόν σε αριθμούς

• Βαθμοί: 89, έναν παραπάνω από τη Γιουνάιτεντ (88)
• Γκολ στο πρωτάθλημα: 80, με 34 του Σίρερ
• Διαφορά τερμάτων: +41 (η Γιουνάιτεντ είχε +49)
• Ομάδες στην κατηγορία: 22, με τέσσερις να υποβιβάζονται (Ίπσουιτς, Λέστερ, Νόριτς, Κρίσταλ Πάλας)
• Προηγούμενος τίτλος: 1914
• Προπονητής: Κένι Ντάλγκλις, προπονητής της χρονιάς
• Ιδιοκτήτης: Τζακ Γουόκερ
• Επόμενος σταθμός: πρώτη συμμετοχή στο Κύπελλο Πρωταθλητριών

The Shirt Archive: Η φανέλα στη συλλογή

Στις αγγελίες των συλλεκτών η φανέλα αναφέρεται ως εντός έδρας 1994-95 της Asics, συχνά με τύπωμα Σίρερ 9. Σε μεταχειρισμένες φανέλες το χρυσό κέντημα «Champions» κάτω από το σήμα σβήνει εύκολα, και γι’ αυτό η προσεκτική εξέταση είναι απαραίτητη όταν κάποιος ψάχνει την εκδοχή των πρωταθλητών. Στις φωτογραφίες της παρούσας ιστορίας φαίνονται τρεις διαφορετικές φανέλες της σεζόν, χωρίς και με τύπωμα, ώστε να φαίνονται όλες οι γωνίες.

Η σεζόν που ακολούθησε ήταν πολύ δύσκολη. Ο Ντάλγκλις πέρασε στη θέση του διευθυντή ποδοσφαίρου και ανέλαβε ο βοηθός του Ρέι Χάρφορντ. Η Μπλάκμπερν ξεκίνησε άσχημα την επόμενη χρονιά και στο Champions League τερμάτισε τελευταία στον όμιλό της με τέσσερις βαθμούς. Η φανέλα του 1994-95 έμεινε σαν το σύμβολο εκείνης της μεγάλης στιγμής του συλλόγου.

Η φανέλα σε αριθμούς

• Ομάδα: Μπλάκμπερν Ρόβερς
• Σεζόν: 1994-95, FA Carling Premiership
• Κατασκευαστής: Asics
• Χορηγός: McEwan’s Lager
• Σχέδιο: κάθετο μισό λευκό και μπλε, με αντίστροφα μανίκια
• Γιακάς: πόλο, σκούρο μπλε, με δύο κουμπιά
• Σήμα: κεντημένος θυρεός με τριαντάφυλλο και «Arte et Labore», αριστερά στο στήθος
• Μανίκια: «Arte et Labore» και σήμα Premier League
• Προπονητής: Κένι Ντάλγκλις
• Αποτέλεσμα σεζόν: πρωταθλητής Αγγλίας με 89 βαθμούς