Σαμπντόρια 1990-91
Τη σεζόν 1990-91 η Σαμπντόρια του Βουγιαντίν Μπόσκοφ τερμάτισε πρώτη στη Serie A με 51 βαθμούς, πέντε μπροστά από Μίλαν και Ίντερ. Ήταν το πρώτο και μοναδικό πρωτάθλημα στην ιστορία της. Αυτή είναι η φανέλα εκείνης της χρονιάς, η πρώτη που έραψε η Asics για τους blucerchiati.
9 λεπτά ανάγνωση1.786 λέξεις
Η ζώνη που δεν μοιάζει με καμία άλλη
Υπάρχουν φανέλες που τις ξεχωρίζεις από το χρώμα. Και υπάρχει μία που την ξεχωρίζεις από μια λωρίδα.
Μπλε κορμός. Και στο ύψος του στήθους, μια ζώνη που τυλίγει τη φανέλα: λευκό, κόκκινο, μαύρο, λευκό. Στη μέση της, ένα μικρό λευκό ασπίδιο με τον κόκκινο σταυρό της Γένοβας.
Αυτή είναι η Σαμπντόρια. Και τη σεζόν 1990-91, με αυτή ακριβώς τη φανέλα, η ομάδα του Βουγιαντίν Μπόσκοφ έκανε κάτι που δεν είχε κάνει ποτέ πριν και δεν έχει ξανακάνει από τότε: κατέκτησε το πρωτάθλημα Ιταλίας.
Ήταν η χρονιά των «διδύμων του γκολ», του Τζανλούκα Βιάλι και του Ρομπέρτο Μαντσίνι. Ήταν και η πρώτη χρονιά που η φανέλα των blucerchiati έφερε το λογότυπο της Asics.
The Shirt: Asics, μπλε και η ζώνη των δύο συλλόγων
Το σχέδιο της Σαμπντόρια δεν είναι μια επιλογή της μόδας. Είναι η ιστορία της. Ο σύλλογος ιδρύθηκε στις 12 Αυγούστου 1946 από τη συγχώνευση δύο ομάδων της Γένοβας, της Σαμπιερνταρενέζε και της Αντρέα Ντόρια. Το μπλε ήταν το χρώμα της Αντρέα Ντόρια. Οι λευκές, κόκκινες και μαύρες ρίγες ήταν της Σαμπιερνταρενέζε. Η φανέλα τα κράτησε και τα δύο, και από εκεί βγήκε το παρατσούκλι blucerchiati, «οι μπλε με τον κύκλο».
Το 1990 η φανέλα άλλαξε κατασκευαστή. Σύμφωνα με το χρονολόγιο της ιταλικής Wikipedia, μετά από δύο χρόνια με την Kappa, η Σαμπντόρια πέρασε στην Asics, με την οποία έμεινε ως το 2004. Η φανέλα του 1990-91 ήταν η πρώτη της νέας συνεργασίας.
- Κορμός: έντονο, φωτεινό μπλε, γυαλιστερό συνθετικό ύφασμα, χωρίς μοτίβο.
- Ζώνη: λευκή, κόκκινη, μαύρη και λευκή λωρίδα, οριζόντια, στο ύψος του στήθους, από τη μία πλευρά ως την άλλη.
- Ασπίδιο: το λευκό ασπίδιο με τον κόκκινο σταυρό του Αγίου Γεωργίου, το σύμβολο της Γένοβας, στη μέση της ζώνης.
- Σήμα: ο «Baciccia», ο Γενοβέζος ψαράς με την πίπα, στο αριστερό μανίκι.
- Γιακάς: μπλε, ανοιχτός, με μυτερές άκρες και λαιμόκοψη σε σχήμα V, χωρίς κουμπιά.
- Κατασκευαστής: το λογότυπο asics με λευκά πεζά γράμματα και μπλε περίγραμμα, στο δεξί στήθος.
- Χορηγός: το ERG με μεγάλα, πλάγια, λευκά κεφαλαία, ανάμεσα στον γιακά και στη ζώνη.
Ο σταυρός και ο ψαράς
Η φανέλα έχει δύο σύμβολα, και δεν είναι στο ίδιο σημείο.
Το πρώτο είναι το ασπίδιο με τον σταυρό, πάνω στη ζώνη, στη μέση του στήθους. Είναι το έμβλημα της πόλης της Γένοβας, που, όπως γράφει η ιταλική Wikipedia, υπάρχει στις φανέλες της Σαμπντόρια από τα πρώτα της χρόνια. Στη φανέλα του 1990-91 είναι τυπωμένο: λευκό ασπίδιο με μπλε περίγραμμα και τον κόκκινο σταυρό, ακριβώς εκεί που η κόκκινη λωρίδα συναντά τη μαύρη.
Το δεύτερο είναι το σήμα του συλλόγου. Ο «Baciccia» είναι η μαύρη σιλουέτα ενός Γενοβέζου ψαρά, με γένια, χαρακτηριστικό σκούφο, πίπα και μαλλιά στον αέρα, μέσα σε μια λευκή ασπίδα με τις ρίγες του συλλόγου. Σύμφωνα με την ιταλική Wikipedia, μπήκε στις φανέλες από τη σεζόν 1980-81 και από τότε αλλάζει θέση, από το στήθος στο αριστερό μανίκι και πάλι πίσω. Το 1990-91 ήταν στο μανίκι, ραμμένο ως ξεχωριστό κομμάτι.
Ο γιακάς, το asics και το ERG
Ο γιακάς είναι από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της φανέλας. Δεν είναι πόλο με κουμπιά ούτε απλή λαιμόκοψη. Είναι ένας ανοιχτός γιακάς με μυτερές άκρες, που καταλήγει σε ένα βαθύ V. Από μέσα φαίνεται το ανοιχτόχρωμο εσωτερικό του υφάσματος και η ετικέτα της Asics, με το λογότυπο και τη φράση «Made in Italy».
Το λογότυπο της Asics στο στήθος είναι το παλιό, με τα στρογγυλά πεζά γράμματα. Ο χορηγός ERG είναι το μεγαλύτερο στοιχείο της φανέλας: τρία λευκά γράμματα, πλάγια, τόσο μεγάλα που πιάνουν σχεδόν όλο το πλάτος ανάμεσα στους ώμους.
Η μακρυμάνικη εκδοχή κρατά το ίδιο σχέδιο, με τη ζώνη να συνεχίζει και στα μανίκια, και με μπλε πλεκτές μανσέτες στους καρπούς.
Η πλάτη: μια ζώνη που σταματά για τον αριθμό
Η πλάτη κρύβει μια λεπτομέρεια που δεν φαίνεται από μπροστά. Η ζώνη δεν συνεχίζει ολόκληρη. Ξεκινά από τα πλάγια, αλλά στη μέση της πλάτης διακόπτεται: εκεί το ύφασμα μένει μπλε, για να διαβάζεται καθαρά ο αριθμός.
Στη μακρυμάνικη φανέλα με το 6, ο αριθμός είναι λευκός, μεγάλος, με λεπτό περίγραμμα, απλή και καθαρή γραμματοσειρά της εποχής. Δεν υπάρχει όνομα παίκτη, όπως σε όλο το ιταλικό ποδόσφαιρο εκείνων των χρόνων.
The Team: Οι δίδυμοι του γκολ και η άμυνα του Μπόσκοφ
Η Σαμπντόρια του 1990-91 ήταν το έργο του προέδρου Πάολο Μαντοβάνι. Επιχειρηματίας του πετρελαίου, είχε αγοράσει τον σύλλογο το 1979, όταν έπαιζε στη Serie B, και τον είχε φέρει πίσω στη Serie A το 1982. Το 1986 έφερε στον πάγκο τον Γιουγκοσλάβο Βουγιαντίν Μπόσκοφ.
Στην εστία, ο Τζανλούκα Παλιούκα. Στην άμυνα, ο Πιέτρο Βιερχόβοντ, ο Μορένο Μανίνι, ο Μάρκο Λάνα και ο Λούκα Πελεγκρίνι. Στη μεσαία γραμμή, ο Φάουστο Πάρι, ο Σλοβένος Σρέτσκο Κάτανετς, ο Σοβιετικός Αλεξέι Μιχαϊλιτσένκο, ο Ατίλιο Λομπάρντο στη δεξιά πλευρά, ο Τζουζέπε Ντοσένα και ο Βραζιλιάνος Τονίνιο Τσερέζο.
Και μπροστά, ο Βιάλι και ο Μαντσίνι. Η Ιταλία τούς έλεγε «gemelli del gol», τους δίδυμους του γκολ. Ο Βιάλι τελείωσε τη σεζόν πρώτος σκόρερ της Serie A, με 19 γκολ.
Σύμφωνα με το RSSSF, ο Ντοσένα έπαιξε και στους 34 αγώνες του πρωταθλήματος, ο Πάρι σε 33, ο Παλιούκα και ο Λομπάρντο σε 32.
The Season: Από το 1-0 με την Τσεζένα ως τον τίτλο
Η χρονιά ξεκίνησε στις 9 Σεπτεμβρίου 1990 με ένα 1-0 επί της Τσεζένα στο Λουίτζι Φεράρις. Στις πρώτες αγωνιστικές η Σαμπντόρια έφερε ισοπαλίες χωρίς γκολ στη Φλωρεντία, στο Τορίνο με τη Γιουβέντους και στην Πάρμα. Στις 21 Οκτωβρίου, στο Σαν Σίρο, ένα γκολ του Τσερέζο έδωσε το 1-0 επί της Μίλαν, και η Σαμπντόρια βρέθηκε για πρώτη φορά στην κορυφή.
Υπήρξαν και στραβοπατήματα. Στις 25 Νοεμβρίου η Τζένοα κέρδισε 2-1 το ντέρμπι της πόλης. Τον Ιανουάριο ήρθαν ήττες από την Τορίνο και τη Λέτσε. Αλλά από τον Φεβρουάριο και μετά η ομάδα δεν σταμάτησε: 1-0 τη Γιουβέντους με πέναλτι του Βιάλι, 2-0 τη Μίλαν στη Γένοβα, 1-0 τη Ρόμα στο Ολίμπικο.
Στις 5 Μαΐου 1991, στο Σαν Σίρο, η Σαμπντόρια κέρδισε 2-0 την Ίντερ, μια από τις δύο διώκτριές της, με γκολ του Ντοσένα και του Βιάλι.
Key Matches: 19 Μαΐου 1991, Σαμπντόρια – Λέτσε 3-0
Ο τίτλος κρίθηκε στη Γένοβα, στην προτελευταία αγωνιστική. Η Σαμπντόρια χρειαζόταν νίκη επί της Λέτσε.
Το ματς τελείωσε σχεδόν πριν αρχίσει. Στο 2′ σκόραρε ο Τσερέζο. Στο 13′ ο Μανίνι. Στο 30′ ο Βιάλι. Το 3-0 έμεινε ως το τέλος.
Με εκείνη τη νίκη η Σαμπντόρια έφτασε τους 50 βαθμούς, πέντε μπροστά από τη Μίλαν, με μία αγωνιστική να απομένει και δύο βαθμούς για τη νίκη. Ο τίτλος ήταν δικός της.
Την τελευταία αγωνιστική, στη Ρώμη με τη Λάτσιο, το ματς έληξε 3-3, με τον Μαντσίνι να σκοράρει δύο φορές και τον Βιερχόβοντ μία.
Ο Ολυμπιακός στον δρόμο της
Εκείνη τη χρονιά η Σαμπντόρια έπαιζε και στο Κύπελλο Κυπελλούχων, ως κάτοχος του τροπαίου: το είχε κερδίσει τον Μάιο του 1990 στον τελικό με την Άντερλεχτ.
Στον δεύτερο γύρο ο αντίπαλός της ήταν ο Ολυμπιακός. Στο πρώτο ματς, στις 24 Οκτωβρίου 1990 στο Καραϊσκάκη, η Σαμπντόρια κέρδισε 1-0 με γκολ του Κάτανετς. Στη ρεβάνς στη Γένοβα, στις 7 Νοεμβρίου, νίκησε 3-1. Το γκολ του Ολυμπιακού το πέτυχε ο Δρακόπουλος.
Η πορεία σταμάτησε στους «8», με τη Λέγκια Βαρσοβίας (0-1 και 2-2). Στο Κύπελλο Ιταλίας η ομάδα έφτασε στον τελικό, αλλά τον έχασε από τη Ρόμα (1-3 στη Ρώμη, 1-1 στη Γένοβα).
Season Stats: Η χρονιά σε αριθμούς
- Serie A: 1η θέση, 51 βαθμοί (20 νίκες, 11 ισοπαλίες, 3 ήττες)
- Γκολ: 57 υπέρ, 24 κατά
- Δεύτερες: Μίλαν και Ίντερ με 46 βαθμούς
- Πρώτος σκόρερ Serie A: Τζανλούκα Βιάλι, 19 γκολ
- Κύπελλο Ιταλίας: φιναλίστ (Ρόμα 3-1, 1-1)
- Κύπελλο Κυπελλούχων: προημιτελικά (Λέγκια Βαρσοβίας)
- Ο αγώνας του τίτλου: Σαμπντόρια – Λέτσε 3-0, 19 Μαΐου 1991
- Τεχνικός: Βουγιαντίν Μπόσκοφ
- Κατασκευαστής: Asics
- Χορηγός: ERG
The Shirt Archive: Δύο σεζόν, μία φανέλα
Οι περισσότερες αγγελίες συλλεκτών για αυτή τη φανέλα γράφουν «1990-92», γιατί η ίδια εντός έδρας φανέλα φορέθηκε και τη σεζόν 1991-92. Με αυτήν η Σαμπντόρια έπαιξε την επόμενη χρονιά στο Κύπελλο Πρωταθλητριών, όπου έφτασε μέχρι τον τελικό του Γουέμπλεϊ, και τον έχασε από την Μπαρτσελόνα.
Για τους συλλέκτες όμως, η φανέλα αυτή έχει ένα και μόνο όνομα: η φανέλα του scudetto. Κυκλοφορεί σε κοντομάνικη και μακρυμάνικη εκδοχή, με την ετικέτα της Asics στον γιακά και το ERG στο στήθος. Ελάχιστες αλλαγές τη χωρίζουν από τις επόμενες της Asics, αλλά η πρώτη έχει κάτι που οι άλλες δεν έχουν: ήταν η φανέλα της μοναδικής χρονιάς.
Η φανέλα που έμεινε με τον Βιάλι
Τον Ιανουάριο του 2023 ο Τζανλούκα Βιάλι έφυγε από τη ζωή. Στις 22 Ιανουαρίου 2023, στο Σαμπντόρια – Ουντινέζε, η κερκίδα του Λουίτζι Φεράρις γέμισε με ένα τεράστιο κορεό στα χρώματα της φανέλας, με τη μορφή του και το μήνυμα «Il tuo coraggio, la nostra forza», «το θάρρος σου, η δύναμή μας».
Η εικόνα δείχνει πόσο δεμένη έμεινε η χρονιά του 1990-91 με τους ανθρώπους της. Η μπλε φανέλα με τη ζώνη ήταν η φανέλα του Βιάλι, του Μαντσίνι, του Παλιούκα και του Βιερχόβοντ, και του προέδρου που τους έφερε μαζί.
Γιατί τη θυμόμαστε
Οι μεγάλες ομάδες της Ιταλίας έχουν τα δεκάδες πρωταθλήματά τους. Η Σαμπντόρια έχει ένα. Και γι’ αυτό η φανέλα του 1990-91 έχει για τους οπαδούς της ένα βάρος που καμία άλλη δεν έχει.
Ήταν η φανέλα μιας ομάδας που νίκησε τη Μίλαν και την Ίντερ εντός και εκτός έδρας και τη Γιουβέντους στη Γένοβα, και τις άφησε όλες πέντε βαθμούς πίσω. Μπλε, με τη λευκή-κόκκινη-μαύρη-λευκή ζώνη, τον σταυρό της Γένοβας στη μέση και τον ψαρά στο μανίκι. Η πρώτη της Asics. Η μοναδική του scudetto.
Σχετικές ιστορίες φανελών
Με βίντεο Εθνική Βραζιλίας 1993-94
Κίτρινη, με πράσινο γιακά και ανάγλυφα σήματα της CBF υφασμένα στο ύφασμα, το λογότυπο της Umbro στο στήθος και τρία αστέρια πάνω από το σήμα: η φανέλα με την οποία η Βραζιλία των Ρομάριο, Μπεμπέτο και Ντούνγκα κατέκτησε στο Ρόουζ Μπόουλ το τέταρτο Παγκόσμιο Κύπελλο.
Με βίντεο Γιουβέντους – Ίντερ: Το 1-3 που έσπασε το σερί των 49 αγώνων χωρίς ήττα
Οι ασπρόμαυρες ρίγες της Nike με το Jeep, το scudetto και το «30 sul campo» απέναντι στις μπλε και μαύρες ρίγες με το Pirelli: στις 3 Νοεμβρίου 2012 η Ίντερ του Στραματσόνι ανέτρεψε το γκολ του Βιντάλ στο 1′ και έδωσε στη Γιουβέντους την πρώτη της ήττα στο νέο της γήπεδο.
ΟΦΗ: Τα 4 σήματα από την ασπίδα μέχρι τον κύκλο του 2020
Από την ασπίδα με τη μαύρη διαγώνια ταινία και το χρυσό περίγραμμα, στην ασπρόμαυρη ασπίδα των δεκαετιών του '80 ως του 2010, στο «1925» μετά την επανεκκίνηση του 2016 και στον κύκλο του 2020 με τα γράμματα σαν γραμμές γηπέδου: πώς άλλαξε το σήμα του ΟΦΗ.
Με βίντεο Ματς Χούμελς: Ο αρχηγός που αποχαιρέτησε τη Ντόρτμουντ σε έναν τελικό απέναντι στη νέα του ομάδα
Η κίτρινη φανέλα της Puma με τις μαύρες κάθετες λωρίδες και το Evonik, φορεμένη με το περιβραχιόνιο στον τελικό του Βερολίνου απέναντι στην Μπάγερν, και τρεις μήνες αργότερα η κόκκινη της adidas με το Telekom και το Νο5, στο ίδιο γήπεδο του Ντόρτμουντ: η πιο φορτισμένη μεταγραφή της γερμανικής ποδοσφαιρικής δεκαετίας.