Μπάγερν Μονάχου 1974: Το 120ό λεπτό του Σβαρτσενμπέκ στις Βρυξέλλες, το 4-0 του επαναληπτικού και η λευκή φανέλα που έφερε το πρώτο κύπελλο στη Γερμανία

Προσθέστε το jerseystories.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google

Χέισελ, 15 και 17 Μαΐου 1974

Ο τελικός του Κυπέλλου Πρωταθλητριών του 1974 είναι ο μοναδικός της σειράς μας που χρειάστηκε δύο βραδιές. Στις 15 Μαΐου, στο Χέισελ των Βρυξελλών, η Μπάγερν Μονάχου και η Ατλέτικο Μαδρίτης έπαιξαν 1-1 μετά την παράταση, και τότε δεν υπήρχαν πέναλτι για να κριθεί ο τελικός: ο κανονισμός ήθελε επανάληψη. Δύο μέρες αργότερα, στις 17 Μαΐου, στο ίδιο γήπεδο, η Μπάγερν κέρδισε 4-0 και έγινε η πρώτη γερμανική ομάδα που σήκωσε το Κύπελλο Πρωταθλητριών.

Οι αριθμοί του δικού μας άρθρου είναι δύο φορές οι ίδιοι και δύο φορές διαφορετικοί. Ο πρώτος αγώνας είχε 48.722 θεατές και διαιτητή τον Βέλγο Βιτάλ Λορό. Ο επαναληπτικός είχε μόλις 23.325 θεατές και διαιτητή έναν άλλο Βέλγο, τον Αλφρέντ Ντελκούρ (RSSSF και en Wikipedia· η de Wikipedia γράφει 49.000 και 23.000 αντίστοιχα). Η πρώτη βραδιά είχε τη μεγαλύτερη ένταση: η Ατλέτικο προηγήθηκε στο 114΄ και είδε την ισοφάριση στο τελευταίο λεπτό της παράτασης.

Για το jerseystories.gr ο τελικός αυτός έχει και μια ιδιαιτερότητα που δεν κρύβουμε: σε ελεύθερη άδεια δεν υπάρχει φωτογραφία από τον ίδιο τον τελικό ούτε φωτογραφία της φανέλας του. Στο Wikimedia Commons, στα αρχεία Anefo και Bundesarchiv και στο Classic Football Shirts ψάξαμε και δεν βρήκαμε τίποτα που να τον δείχνει. Γι’ αυτό το άρθρο στηρίζεται στα επίσημα στοιχεία, στα διαγράμματα ενδεκάδων και σε φωτογραφίες της ίδιας περιόδου, και γράφει καθαρά τι φαίνεται και τι όχι.

The Shirt: λευκή φανέλα και το λογότυπο της adidas

Η φανέλα που φόρεσε η Μπάγερν στις Βρυξέλλες ήταν λευκή. Αυτό δείχνουν τα διαγράμματα ενδεκάδων της αγγλικής Wikipedia και για τους δύο αγώνες: λευκή φανέλα για όλους τους παίκτες του πεδίου, με τον Ζεπ Μάιερ στο τέρμα με διαφορετική φανέλα. Η πηγή είναι μία, και γι’ αυτό το λευκό γράφεται με επιφύλαξη. Η εντός έδρας φανέλα της σεζόν είχε, κατά το Casual Football Shirts, λευκές και κόκκινες ρίγες, και αυτό δεν συμφωνεί με το λευκό των διαγραμμάτων: δεν βρήκαμε δεύτερη πηγή που να λέει ποια φανέλα φόρεσε η ομάδα στον τελικό.

Η εντός έδρας φανέλα της σεζόν 1973-74 φαίνεται σε μια κάρτα της Panini με τον Φραντς Μπεκενμπάουερ: λευκές και κόκκινες φαρδιές κάθετες ρίγες, μικρό σήμα του συλλόγου στο στήθος και κόκκινα σορτς με λευκές κάλτσες. Η κάρτα είναι της ίδιας σεζόν, αλλά δεν δείχνει τη φανέλα του τελικού, και το γράφουμε για να μη μπερδευτεί ο αναγνώστης.

Στον επαναληπτικό, σύμφωνα με το ίδιο διάγραμμα, η Μπάγερν φόρεσε κόκκινα σορτς, ενώ στον πρώτο αγώνα τα σορτς ήταν λευκά. Οι κάλτσες ήταν λευκές και στους δύο.

Η πιο σημαντική αλλαγή εκείνης της άνοιξης δεν ήταν στο χρώμα. Στις 6 Απριλίου 1974, στο 1-1 με την Καϊζερσλάουτερν στην Μπουντεσλίγκα, η Μπάγερν φόρεσε για πρώτη φορά στην ιστορία της χορηγό στο στήθος: το μεγάλο λογότυπο της adidas. Η ομοσπονδία (DFB) είχε επιτρέψει τα λογότυπα χορηγών τον Οκτώβριο του 1973. Η adidas έμεινε στο στήθος της Μπάγερν ως το τέλος της σεζόν 1977-78 (επίσημη ιστοσελίδα της Μπάγερν· το Casual Football Shirts γράφει ότι η adidas ήταν ο πρώτος χορηγός στο στήθος της ομάδας). Επειδή ο τελικός έγινε σχεδόν δύο μήνες μετά, είναι εύλογο ότι η φανέλα των Βρυξελλών έφερε το ίδιο λογότυπο, αλλά καμία πηγή που βρήκαμε δεν το περιγράφει ρητά για τον τελικό, και γι’ αυτό το αφήνουμε ως εύλογη εκτίμηση και όχι ως βεβαιότητα.

Η φανέλα της Ατλέτικο

Η Ατλέτικο Μαδρίτης έπαιξε και στους δύο αγώνες με τις κλασικές κόκκινες και λευκές κάθετες ρίγες, με μπλε σορτς. Στον πρώτο αγώνα οι κάλτσες ήταν κόκκινες και στον επαναληπτικό μπλε, σύμφωνα με τα διαγράμματα. Ο τερματοφύλακας Μιγκέλ Ρέινα φορούσε πράσινη φανέλα.

Μια φωτογραφία της ίδιας εποχής, από τον αγώνα της Ατλέτικο με την Ιντεπεντιέντε για το Διηπειρωτικό Κύπελλο, δείχνει καθαρά πώς έμοιαζε η ομάδα: ριγέ φανέλα με αριθμούς στην πλάτη (το 3 και το 6 διαβάζονται), σκούρα σορτς και λευκές κάλτσες. Δεν προέρχεται από τον τελικό, και η ποιότητα του αρχείου είναι χαμηλή.

Η πορεία της Μπάγερν: από τα πέναλτι της Σουηδίας στα εφτά γκολ της Δρέσδης

Η Μπάγερν του Ούντο Λάτεκ έφτασε στον τελικό ως πρωταθλήτρια Γερμανίας και δεν ήταν καθόλου εύκολη η διαδρομή της. Στον πρώτο γύρο κέρδισε 3-1 στο Μόναχο τη σουηδική Όντβιντμπεργκ και έχασε 1-3 στη Σουηδία μετά την παράταση. Το 4-4 συνολικά έκρινε η ρίψη πέναλτι, 4-3 για τους Βαυαρούς.

Στον δεύτερο γύρο η Μπάγερν έπαιξε με την Ντιναμό Δρέσδης, σε ένα από τα πρώτα γερμανο-γερμανικά ζευγάρια του θεσμού. Κέρδισε 4-3 στο Μόναχο και ισοφάρισε 3-3 στη Δρέσδη, για 7-6 συνολικά (de Wikipedia, en Wikipedia). Στα προημιτελικά τη βρήκε η ΤΣΣΚΑ Σόφιας: 4-1 στο Μόναχο και 1-2 στη Βουλγαρία, για 5-3.

Στα ημιτελικά η Μπάγερν αντιμετώπισε την Ουϊπέστ Ντόζα της Βουδαπέστη. Ισοπάλη 1-1 στη Βουδαπέστη, με γκολ του Κόνι Τορστένσον, και 3-0 στο Μόναχο, με γκολ του Τορστένσον στο 33΄, αυτογκόλ του Γιόζεφ Χόρβατ στο 70΄ και του Γκερντ Μύλλερ στο 81΄ (RSSSF). Συνολικά 4-1.

Η πορεία της Ατλέτικο: οκτώ παίκτες στη Γλασκώβη

Η Ατλέτικο του Αργεντινού Χουάν Κάρλος Λορέντσο έφτασε στον πρώτο της τελικό με πορεία χωρίς ήττα, αλλά πολύ στενή. Στον πρώτο γύρο έβγαλε τη Γαλατάσαραϊ με 0-0 στη Μαδρίτη και 1-0 στην Τουρκία μετά την παράταση. Ο δεύτερος γύρος ήταν με τη Ντιναμό Βουκουρεστίου: 2-0 στη Ρουμανία και 2-2 στη Μαδρίτη, για 4-2.

Στα προημιτελικά η αντίπαλος ήταν ο Ερυθρός Αστέρας του Βελιγραδίου. Η Ατλέτικο κέρδισε 2-0 στη Γιουγκοσλαβία και έφερε 0-0 στη Μαδρίτη. Στα ημιτελικά βρήκε τη Σέλτικ: 0-0 στη Γλασκώβη και 2-0 στη Μαδρίτη, με γκολ του Χοσέ Ευλόχιο Γκαράτε στο 77΄ και του Αδελάρδο Ροδρίγες στο 87΄ (RSSSF). Η UEFA γράφει ότι στον πρώτο αγώνα η Ατλέτικο τον τελείωσε με οκτώ παίκτες, και προκρίθηκε χωρίς να δεχτεί γκολ.

Ο πρώτος αγώνας: 114΄ και 120΄

Οι ενδεκάδες, 15 Μαΐου. Μπάγερν (Λάτεκ): Μάιερ, Χάνσεν, Σβαρτσενμπέκ, Μπεκενμπάουερ (αρχηγός), Μπράιτνερ, Τσόμπελ, Καπελμάν, Ροτ, Τορστένσον, Χένες, Μύλλερ. Ατλέτικο (Λορέντσο): Ρέινα, Μέλο, Καπόν, Αδελάρδο (αρχηγός), Ερέδια, Εουσέμπιο, Ουφάρτε, Αραγονές, Γκαράτε, Ιρουρέτα, Σαλθέδο.

Ο πρώτος αγώνας ήταν ισορροπημένος ως το τέλος του κανονικού χρόνου: 0-0 στο ημίχρονο και 0-0 στα 90΄. Στο 86΄ ο Χαβιέρ Ιρουρέτα της Ατλέτικο είδε κίτρινη κάρτα, η μοναδική του αγώνα (en Wikipedia, RSSSF).

Στην παράταση ήρθαν τα γκολ. Στο 114΄ ο Λουίς Αραγονές, ο μεγάλος αστέρας της Ατλέτικο, σκόραρε με φάουλ και έβαλε την ομάδα του μπροστά, σύμφωνα με την UEFA. Η Μαδρίτη ήταν στο κατώφλι του τίτλου. Ο Χοσέ Λουίς Καπόν είπε αργότερα στην UEFA ότι «είχαμε πρακτικά το Κύπελλο στα χέρια μας».

Στο 120ό λεπτό, το τελευταίο της παράτασης, ο Χανς-Γκέοργκ Σβαρτσενμπέκ, ο αμυντικός που οι Γερμανοί ονόμαζαν «Κάτσε», έκανε μια βολή από μεγάλη απόσταση και ισοφάρισε σε 1-1 (de Wikipedia, UEFA). Δεν υπήρχαν πέναλτι. Ο τελικός θα ξαναπαιζόταν.

Ο επαναληπτικός, 17 Μαΐου: 4-0

Οι ενδεκάδες. Μπάγερν: Μάιερ, Χάνσεν, Σβαρτσενμπέκ, Μπεκενμπάουερ (αρχηγός), Μπράιτνερ, Ροτ, Τσόμπελ, Καπελμάν, Τορστένσον, Χένες, Μύλλερ· οι ίδιοι έντεκα με τον πρώτο αγώνα, και δεν έγινε καμία αλλαγή. Ατλέτικο: Ρέινα, Μέλο, Καπόν, Αδελάρδο (αρχηγός), Ερέδια, Εουσέμπιο, Σαλθέδο, Αραγονές, Γκαράτε, Αλμπέρτο Φερνάντεθ, Εράλδο Μπεθέρα.

Η Ατλέτικο άλλαξε δύο από τους ενδεκα του πρώτου αγώνα: έμειναν εκτός Ιρουρέτα και Ουφάρτε και μπήκαν ο Αλμπέρτο Φερνάντεθ και ο Εράλδο Μπεθέρα. Ο Εουσέμπιο είδε κίτρινη στο 51΄ και ο Ντομίνγκο Μπενέγκας στο 73΄ (RSSSF). Ο Μπενέγκας είχε μπει στο γήπεδο στη θέση του Αδελάρδο, γύρω στο 60΄, και ο Ουφάρτε στη θέση του Φερνάντεθ στο 65΄.

28ο λεπτό: 1-0. Η Μπάγερν άνοιξε το σκορ με τον Ούλι Χένες. Το ημίχρονο έληξε 1-0.

56ο λεπτό: 2-0. Ο Γκερντ Μύλλερ, ο σκόρερ του διαγωνισμού, διπλασίασε το προβάδισμα.

69ο λεπτό: 3-0. Ο Μύλλερ σκόραρε ξανά. Στο 69΄ ο αγώνας είχε κριθεί, και η Ατλέτικο, που έπαιζε με παίκτες που είχαν παίξει κι εκείνοι 120 λεπτά δύο μέρες πριν, δεν είχε δύναμη να απαντήσει.

82ο λεπτό: 4-0. Ο Χένες έκανε το 4-0 με το δεύτερο γκολ του. Τα λεπτά αυτά είναι του RSSSF και της αγγλικής Wikipedia· η de Wikipedia δίνει το 28΄, το 57΄, το 70΄ και το 83΄.

Ο Μύλλερ κατέληξε πρώτος σκόρερ του Κυπέλλου με 8 γκολ στη σεζόν, και ο Χένες έβαλε 5 (RSSSF).

Το σήμα και η εικόνα του συλλόγου

Η Μπάγερν χρησιμοποιούσε τότε το σήμα που κράτησε ως το 1996 (de Wikipedia, αρχείο λογοτύπου 1954-1996). Το νέο στοιχείο ήταν το λογότυπο της adidas, το πρώτο που είδε ποτέ το στήθος της ομάδας.

Στο εξώφυλλο του άρθρου χρησιμοποιούνται τα σημερινά λογότυπα των δύο συλλόγων, όχι τα σήματα που φορούσαν οι παίκτες το 1974.

Μετά τον τελικό

Η Μπάγερν ήταν η πρώτη γερμανική ομάδα που κέρδισε το Κύπελλο Πρωταθλητριών. Το κέρδισε ξανά το 1975 και το 1976, και η φωτογραφία των τριών κυπέλλων στο μουσείο του συλλόγου, με την ταμπέλα «Hattrick», δείχνει τα τρία κύπελλα της διαδοχής 1974-76 (Wikimedia Commons).

Για την Ατλέτικο ήταν ο μοναδικός τελικός ως το 2014, όπως γράφει η UEFA: «ένας τελικός που τελείωσε με καημό». Η ομάδα ξαναβρέθηκε σε τελικό μόλις το 2014, στη Λισαβόνα, απέναντι στη Ρεάλ Μαδρίτης (UEFA).

Η φανέλα σε αριθμούς

• Χρώμα Μπάγερν στον τελικό: λευκή φανέλα (διαγράμματα en Wikipedia).
• Σορτς και κάλτσες: λευκά σορτς στον πρώτο αγώνα, κόκκινα στον επαναληπτικό· λευκές κάλτσες και στους δύο.
• Κατασκευαστής: adidas.
• Χορηγός: το λογότυπο της adidas στο στήθος από τις 6 Απριλίου 1974, και όχι κάποιος άλλος χορηγός.
• Εντός έδρας φανέλα της σεζόν: λευκές και κόκκινες κάθετες ρίγες (δεν φορέθηκε στον τελικό).
• Φανέλα Ατλέτικο: κόκκινες και λευκές κάθετες ρίγες, μπλε σορτς, πράσινη φανέλα για τον τερματοφύλακα.
• Πρώτος αγώνας: 15 Μαΐου 1974, 1-1 μετά την παράταση, Αραγονές 114΄, Σβαρτσενμπέκ 120΄, 48.722 θεατές.
• Επαναληπτικός: 17 Μαΐου 1974, 4-0, Χένες 28΄ και 82΄, Μύλλερ 56΄ και 69΄, 23.325 θεατές.
• Διαιτητές: Βιτάλ Λορό (πρώτος αγώνας) και Αλφρέντ Ντελκούρ (επαναληπτικός).