Γιουβέντους 1997-98

Εκατό χρόνια, πέντε ρίγες

Το 1997 η Γιουβέντους έγινε εκατό ετών. Η Kappa, που ντύνει τους «ασπρόμαυρους», δεν έκανε ένα ακόμα ασπρόμαυρο πουκάμισο. Έκανε μια φανέλα που σε κοιτάζει από μακριά και δεν μοιάζει με καμία άλλη.

Οι ρίγες είναι φαρδιές. Το Sony MiniDisc κάθεται σε ένα λευκό ορθογώνιο που κόβει τις μαύρες ρίγες στη μέση. Στα πλάγια το μαύρο ύφασμα είναι διάτρητο. Το σήμα δεν είναι πια στο στήθος αλλά στον ώμο.

Την ίδια σεζόν η Γιουβέντους του Μαρτσέλο Λίπι κέρδισε το σκουντέτο και έφτασε στον τελικό του Champions League στο Άμστερνταμ. Η φανέλα έμεινε στην ιστορία για ένα μόνο χρόνο, και ίσως γι’ αυτό τη ζητούν ακόμη οι συλλέκτες.

Πώς ιδρύθηκε η Γιουβέντους

Η Γιουβέντους γεννήθηκε την 1η Νοεμβρίου 1897 στο Τορίνο. Την ίδρυσαν μαθητές του κλασικού λυκείου Massimo d’Azeglio, ανάμεσά τους οι αδελφοί Εουτζένιο και Ενρίκο Κανφάρι. Κατά την παράδοση, η παρέα συναντήθηκε σε ένα παγκάκι στη γωνία των οδών Corso Re Umberto και Corso Vittorio Emanuele.

Ο μεγαλύτερος από τα παιδιά δεν ήταν πάνω από δεκαεφτά ετών. Γι’ αυτό διάλεξαν ένα λατινικό όνομα που σημαίνει «νεότητα»: Sport-Club Juventus. Το 1899 έγινε Foot-Ball Club Juventus.

Οι πρώτοι αγώνες παίχτηκαν σε πάρκα της πόλης, στο Parco del Valentino και στην Cittadella. Το πρώτο πρωτάθλημα ήρθε το 1905.

Ροζ και μαύρο, και μετά οι ρίγες

Οι πρώτες φανέλες δεν ήταν ασπρόμαυρες. Ο σύλλογος ξεκίνησε με ροζ πουκάμισα και μαύρη γραβάτα. Τα ροζ ξεθώριαζαν στα πλυσίματα και χρειάστηκε αντικατάσταση.

Τότε μπήκε στην ιστορία ένας Άγγλος, ο Τζον Σάβατζ. Μέσω γνωστού του στο Νότινγχαμ, ο σύλλογος παρήγγειλε ριγέ φανέλες που θύμιζαν τη Νότς Κάουντι. Το μαύρο και λευκό έμεινε από τότε. Το ροζ έμεινε στη μνήμη, και το 1997 ξαναβγήκε στο φως, όπως θα δούμε παρακάτω.

The Shirt: ο σχεδιαστής και οι ρίγες

Τον σχεδιασμό της φανέλας του 1997-98 τον ανέλαβε ο Αρνάλντο Ουπάλι, σχεδιαστής από την Πάρμα. Το ζητούμενο ήταν να σπάσει η παράδοση για τα εκατό χρόνια, και αυτό έγινε στις ρίγες.

Κάθε ρίγα έχει φάρδος οκτώ εκατοστά. Μπροστά είναι πέντε, τρεις λευκές και δύο μαύρες, και στους ώμους κάμπτονται εκεί που ράβεται το μανίκι. Ο αριθμός τους δεν αλλάζει από μέγεθος σε μέγεθος: αλλάζει μόνο το πλάτος των μαύρων διάτρητων πλαϊνών.

Αυτή η λεπτομέρεια φαίνεται και στις φωτογραφίες. Στα πλάγια το ύφασμα είναι μαύρο και διάτρητο.

Ο γιακάς και η ταινία Kappa

Ο γιακάς είναι μαύρος, πόλο, και κάθεται μέσα στη λευκή μεσαία ρίγα. Ο ίδιος ο Ουπάλι παραδέχεται ότι το μόνο του παράπονο είναι αυτό: ο μαύρος γιακάς δεν ενσωματώθηκε όσο θα ήθελε στο υπόλοιπο σχέδιο.

Το εσωτερικό του λαιμού έχει ταινία με το όνομα Kappa, επαναλαμβανόμενο γύρω γύρω, και η ίδια ταινία τρέχει στο τελείωμα της φανέλας. Στη μέση, κάτω από τη λαιμόκοψη, υπάρχει η ετικέτα με τους δύο καθισμένους «Omini» της Kappa.

Στο στήθος: Kappa, Sony και σκουντέτο

Ο χορηγός είναι η Sony, με το προϊόν MiniDisc από κάτω. Τα γράμματα είναι μπλε, τυπωμένα, και κάθονται σε ένα λευκό ορθογώνιο που διακόπτει τις δύο μαύρες ρίγες. Το ορθογώνιο είναι ένα από τα γνωρίσματα του σχεδίου: οι ρίγες συνεχίζονται κάτω από τον χορηγό χωρίς να χάνονται.

Η Kappa βρίσκεται στο δεξί στήθος, με το λευκό της λογότυπο πάνω στη μαύρη ρίγα. Στο αριστερό στήθος κάθεται το σκουντέτο, το τρίχρωμο έμβλημα του πρωταθλητή Ιταλίας. Η Γιουβέντους είχε κερδίσει το πρωτάθλημα του 1996-97, και το κεντημένο σκουντέτο ράφτηκε στο πάνω μέρος.

Σε μία από τις φωτογραφίες που έχουμε το σκουντέτο λείπει, και ο χώρος της μαύρης ρίγας μένει άδειος. Είναι άλλη αγγελία της ίδιας φανέλας, χωρίς το έμβλημα, και το σημειώνουμε γιατί το σχέδιο φαίνεται καθαρά και στις δύο εκδοχές.

Το σήμα στον ώμο

Το πιο ασυνήθιστο στοιχείο είναι εκεί που δεν το περιμένεις. Το σήμα της Γιουβέντους είναι κεντημένο στο αριστερό μανίκι, κοντά στον ώμο. Παλιότερα καθόταν στον γιακά. Στη φανέλα του 1997-98 μεγάλωσε και ανέβηκε στο μανίκι.

Είναι οβάλ, με τις ρίγες και το όνομα JUVENTUS γύρω, και από πάνω του δύο χρυσά αστέρια. Στο δεξί μανίκι, σύμφωνα με τις περιγραφές, μπήκε το σήμα της Lega Calcio. Στις φωτογραφίες που έχουμε το δεξί μανίκι δεν το δείχνει καθαρά, γι’ αυτό δεν το περιγράφουμε περισσότερο.

Η πλάτη: ο θόλος που κρατά τον αριθμό

Η πλάτη είναι ίσως το πιο έξυπνο σημείο. Οι δύο μαύρες ρίγες του κέντρου ενώνονται σε ένα μαύρο «θόλο», και μέσα του μπαίνει ο αριθμός, σε λευκό. Πιο πάνω, οι εξωτερικές λευκές ρίγες κάνουν ένα τόξο, εκεί που γράφεται το όνομα του παίκτη με μαύρα γράμματα.

Έτσι ο αριθμός διαβάζεται πάντα καθαρά, και ο θόλος γίνεται το κεντρικό σημείο της εικόνας. Το βλέπεις στο «10» του Ντελ Πιέρο και στο «21» του Ζιντάν.

Οι αριθμοί της ομάδας εκείνης της σεζόν, όπως τους δίνει η Wikipedia: Περούτσι 1, Φεράρα 2, Μοντέρο 4, Κόντε 8 (αρχηγός), Ιντσάγκι 9, Ντελ Πιέρο 10, Ντεσάν 14, Ζιντάν 21, Νταβιντς 26.

Η ροζ φανέλα και ο αγώνας της Τσεζένα

Η Kappa δεν ξέχασε την ιστορία. Για τα εκατό χρόνια έφτιαξε και μια ροζ φανέλα με μαύρες λεπτομέρειες, με μαύρο σορτς και κάλτσες, κόπια των πρώτων ρούχων του συλλόγου. Στο κέντρο είχε το λογότυπο «Juvecentus». Το ροζ και το μαύρο ήταν, κατά μια εκδοχή, και τα χρώματα του λυκείου όπου γεννήθηκε η ομάδα.

Τη φόρεσαν στις 3 Αυγούστου 1997, στο Κύπελλο Εκατονταετίας στο Στάντιο Κομουνάλε Λα Φιορίτα της Τσεζένα, η Γιουβέντους κέρδισε τη Νιούκαστλ 3-2. Ο Φεράρα σκόραρε στο 1′, ο Ιντσάγκι στο 3′ και στο 35′. Ο Ασπρίγια μείωσε με πέναλτι στο 72′ και έγραψε το 3-2 στο 89′.

Είναι ένα παράξενο ματς: ένας εορτασμός εκατό ετών που άρχισε με γκολ στο πρώτο λεπτό.

Η ομάδα του Λίπι

Ο προπονητής ήταν ο Μαρτσέλο Λίπι. Η επίθεση στηριζόταν στον Αλεσάντρο Ντελ Πιέρο, στον Φιλίπο Ιντσάγκι και στον Ζινεντίν Ζιντάν. Στη μέση έπαιζαν ο Ντιντιέ Ντεσάν, ο Εντγκάρ Νταβιντς, ο Αντόνιο Κόντε. Στην άμυνα, ο Φεράρα και ο Μοντέρο, και στο τέρμα ο Αντζέλο Περούτσι.

Στο πρωτάθλημα η Γιουβέντους τερμάτισε πρώτη με 74 βαθμούς από 34 αγώνες: 21 νίκες, 11 ισοπαλίες, δύο ήττες, με 67 γκολ υπέρ και 28 κατά. Η Ίντερ ήταν δεύτερη με 69 και η Ουντινέζε τρίτη με 64. Ήταν το 25ο πρωτάθλημα του συλλόγου. Ο Ντελ Πιέρο σκόραρε 21 γκολ στη Serie A και 32 σε όλες τις διοργανώσεις.

Η φανέλα ήταν όμως ακόμη πιο ορατή στην Ευρώπη, εκεί όπου η Γιουβέντους έφτασε ως το τέλος.

Ο δύσκολος δρόμος μέσα από τον όμιλο

Στο Champions League η Γιουβέντους δεν περπάτησε. Στον όμιλο Β τερμάτισε δεύτερη με 12 βαθμούς και έχασε τρεις αγώνες, ενώ την προηγούμενη χρονιά δεν είχε χάσει κανέναν. Η Φέγενορντ την έχασε 2-0 στην Ολλανδία και η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ την κέρδισε 3-2 στο Μάντσεστερ.

Έβαλε όμως πέντε στη Φέγενορντ στο Τορίνο, 5-1, και κέρδισε και τις δύο φορές την Κόσιτσε, 1-0 στη Σλοβακία και 3-2 στο Τορίνο. Την πρόκριση την εξασφάλισε στην τελευταία αγωνιστική με νίκη 1-0 επί της Γιουνάιτεντ.

Στο Κύπελλο Ιταλίας η πορεία ήταν πιο στενή. Μετά το 1-1 στο Μπρεσκέλο, η Γιουβέντους προκρίθηκε με 5-1 συνολικά, ύστερα έβγαλε τη Λέτσε με 3-0 και τη Φιορεντίνα με 2-2 στο σύνολο, χάρη στα γκολ εκτός έδρας.

Key Matches: τέσσερις βραδιές

4 Σεπτεμβρίου 1997, Μπρεσκέλο – Γιουβέντους 1-1. Η πρώτη φάση του Κυπέλλου Ιταλίας στο Στάντιο Τζίλιο. Από τον ίδιο αγώνα υπάρχει η φωτογραφία του Ιντσάγκι που βλέπεις παραπάνω, με τη ριγέ και το Sony στο στήθος.

18 Μαρτίου 1998, Ντιναμό Κιέβου – Γιουβέντους 1-4. Στους προημιτελικούς η Γιουβέντους είχε αρχίσει με 1-1 στο Τορίνο στις 4 Μαρτίου. Στο Κίεβο ο Ιντσάγκι σκόραρε τρεις φορές, στο 29′, στο 65′ και στο 73′, και ο Ντελ Πιέρο μία στο 88′. Η πρόκριση έγινε με 5-2 στο σύνολο.

1 Απριλίου 1998, Γιουβέντους – Μονακό 4-1. Στον ημιτελικό ο Ντελ Πιέρο έβαλε τρία, στο 35′, στο 45’+3 με πέναλτι και στο 62′ με πέναλτι. Ο Ζιντάν έγραψε το τέταρτο στο 87′. Στο ρεβάνς, στις 15 Απριλίου, η Γιουβέντους έχασε 2-3 και προκρίθηκε με 6-4.

26 Απριλίου 1998, Γιουβέντους – Ίντερ 1-0. Στο Στάντιο Ντέλλε Άλπι ο Ντελ Πιέρο σκόραρε στο 21′. Στο δεύτερο μέρος ο διαιτητής Τσεκαρίνι δεν σφύριξε πέναλτι όταν ο Ρονάλντο έπεσε μετά από μια επαφή με τον Ιουλιάνο, και η φάση έγινε η πιο συζητημένη της σεζόν. Η Γιουβέντους κράτησε το 1-0.

Η φανέλα στο Άμστερνταμ

Στις 20 Μαΐου 1998, στο Άμστερνταμ Αρένα, η Γιουβέντους αντιμετώπισε τη Ρεάλ Μαδρίτης στον τελικό του Champions League, με 48.500 θεατές και διαιτητή τον Γερμανό Χέλμουτ Κρουγκ. Η Ρεάλ κέρδισε 1-0 με γκολ του Πρέντραγκ Μιγιάτοβιτς στο 66′.

Η ενδεκάδα της Γιουβέντους: Περούτσι (αρχηγός), Τορίτσελι, Ιουλιάνο, Μοντέρο, Πεσότο, Ντι Λίβιο, Ντεσάν, Νταβιντς, Ντελ Πιέρο, Ζιντάν και Ιντσάγκι.

Στη διαδρομή προς τον τελικό η ομάδα φορούσε την ασπρόμαυρη εντός έδρας, όπως την περιγράφει το αρχείο φανελών. Δεν βρήκαμε δεύτερη πηγή που να λέει ποια ακριβώς φανέλα έβαλαν στο Άμστερνταμ, γι’ αυτό δεν το γράφουμε ως βέβαιο.

Μετά το 1998

Για τον Ζιντάν η σεζόν ήταν το εφαλτήριο. Λίγες εβδομάδες μετά τον τελικό, με τον Ντεσάν δίπλα του, κέρδισε το Μουντιάλ με τη Γαλλία. Για τη Γιουβέντους η φανέλα έμεινε μια εποχή ακριβώς όσο κράτησε η σεζόν, και την επόμενη χρονιά ήρθε νέα.

Σήμερα η «Centenary» θεωρείται από τις πιο αναγνωρίσιμες φανέλες του συλλόγου. Εκείνο που την ξεχωρίζει δεν είναι ένα στοιχείο, είναι το σύνολο: οι φαρδιές ρίγες, ο θόλος της πλάτης, το σήμα στον ώμο και ένα σχέδιο που ο δημιουργός του δεν θεωρεί τέλειο.

Η φανέλα σε αριθμούς

• Σεζόν: 1997-98
• Επέτειος: 100 χρόνια, 1897–1997
• Κατασκευαστής: Kappa
• Χορηγός: Sony MiniDisc
• Σχεδιαστής: Αρνάλντο Ουπάλι
• Ρίγες: πέντε μπροστά (τρεις λευκές, δύο μαύρες), οκτώ εκατοστά η καθεμία
• Γιακάς: μαύρος πόλο, ταινία Kappa στο λαιμό
• Σκουντέτο: αριστερό στήθος
• Σήμα συλλόγου: αριστερό μανίκι, με δύο αστέρια
• Πλάτη: μαύρος θόλος με λευκό αριθμό, όνομα στο τόξο
• Πρωτάθλημα: 1ο με 74 βαθμούς
• Champions League: φιναλίστ, 0-1 από τη Ρεάλ στο Άμστερνταμ
• Ροζ φανέλα: μία φορά, 3 Αυγούστου 1997, 3-2 επί της Νιούκαστλ