Γιόχαν Κρόιφ: Ισοφάρισε στο 13ο λεπτό, είδε μια συμβολική κόκκινη κάρτα και βγήκε από το Ντε Κάιπ στους ώμους των συμπαικτών του

Ένας αποχαιρετισμός με λουλούδια

Ένα χαμόγελο. Δύο μπουκέτα ψηλά στον αέρα. Και πίσω του, ολόκληρο το Ντε Κάιπ.

Στις 13 Μαΐου 1984, ο Γιόχαν Κρόιφ σήκωσε τα χέρια στο γήπεδο της Φέγενορντ και χαιρέτησε το κοινό με μπουκέτα στα δύο χέρια. Ήταν ο τελευταίος αγώνας της καριέρας του. Στα 37 του, μετά από δεκαετίες που άλλαξαν το ποδόσφαιρο, έκλεινε τον κύκλο στο Ρότερνταμ, με τη φανέλα του μεγάλου αντιπάλου του Άγιαξ, του συλλόγου που τον είχε ανεβάσει στην κορυφή.

Δεν ήταν ένας συνηθισμένος αποχαιρετισμός. Ήταν η τελευταία αγωνιστική του πρωταθλήματος 1983-84, και η Φέγενορντ είχε ήδη το πρωτάθλημα στα χέρια της, το πρώτο μετά από δέκα χρόνια. Είχε κατακτήσει και το Κύπελλο. Έμενε μόνο να γιορτάσει, και στο κέντρο της γιορτής ήταν ο Κρόιφ, με το κόκκινο-λευκό της Φέγενορντ.

Ο Κρόιφ που πήγε στη Φέγενορντ

Ο Κρόιφ έφτασε στη Φέγενορντ το καλοκαίρι του 1983, και η μεταγραφή ήταν σχεδόν σκάνδαλο. Ο Άγιαξ δεν ήθελε να ανανεώσει το συμβόλαιό του όταν ήταν 36 ετών, και εκείνος διάλεξε να συνεχίσει στη μεγάλη αντίπαλο της ομάδας που τον είχε βγάλει. Ο ESPN περιγράφει τη μεταγραφή ως την πιο συζητημένη εγχώρια μεταγραφή στην ιστορία της Eredivisie.

Η εποχή του ήταν συγκεκριμένη: η Φέγενορντ είχε γύρω του τον νεαρό Ρουντ Γκούλιτ, που ήταν στο δεύτερο έτος του στον σύλλογο, τον Πέτερ Χάουτμαν, ο οποίος θα έβγαινε πρώτος σκόρερ της ομάδας με 21 γκολ, και παίκτες όπως ο Μπεν Βάινστεκερς και ο Ιβάν Νίλσεν. Ο Κρόιφ έπαιξε σχεδόν σε όλα τα παιχνίδια και σκόραρε 11 γκολ σε 33 συμμετοχές στο πρωτάθλημα. Ήταν και η πέμπτη φορά που ψηφίστηκε Ολλανδός ποδοσφαιριστής της χρονιάς.

Η Φέγενορντ κατέκτησε το πρωτάθλημα και ήταν αήττητη στο Ντε Κάιπ: 14 νίκες σε 17 εντός έδρας παιχνίδια, σύμφωνα με το WSC. Το πρωτάθλημα έκλεισε με ένα 5-0 στο Τίλμπουργκ επί της Βίλεμ ΙΙ, όπου οι οπαδοί μπήκαν στον αγωνιστικό χώρο πριν από τα τελευταία γκολ και ξανά μετά το τελευταίο σφύριγμα. Στις 2 Μαΐου η ομάδα κέρδισε και το Κύπελλο, με 1-0 επί της Φορτούνα Σίταρντ στον τελικό, με το μοναδικό γκολ του Χάουτμαν στο 72ο λεπτό. Λίγες μέρες αργότερα, ήρθε η σειρά της ΠΕΚ Ζβόλε και του αποχαιρετισμού.

Η εκδίκηση απέναντι στον Άγιαξ

Η σεζόν δεν ξεκίνησε με παραμύθι. Στο πρώτο ντέρμπι, στο Άμστερνταμ, ο Άγιαξ κέρδισε 8-2, με χατ-τρικ του νεαρού Μάρκο φαν Μπάστεν. Η Φέγενορντ είχε βρεθεί να χάνει 3-0, μείωσε σε 3-2 και μετά διαλύθηκε. Ο Κρόιφ, όπως θυμάται ο Σιάακ Τρούστ, είπε στους συμπαίκτες του ότι είτε χάσεις 1-0 είτε 8-2, οι βαθμοί είναι οι ίδιοι. Και στη συνέχεια, στην ολλανδική τηλεόραση, προέβλεψε ότι η ομάδα θα πάρει το πρωτάθλημα.

Η απάντηση ήρθε στο Ντε Κάιπ, μέσα στον χειμώνα, μπροστά σε περίπου 58.000 θεατές: Φέγενορντ – Άγιαξ 4-1. Ο Γκούλιτ άνοιξε το σκορ με ελεύθερο και ο Κρόιφ πρόσθεσε το δεύτερο λίγα λεπτά αργότερα, με αριστερό σουτ από κοντά. Μετά ήρθαν τα γκολ του Άντρε Χόεκστρα και του Χένκ Ντουτ. Ο πανηγυρισμός του Κρόιφ διαβάστηκε από πολλούς ως μήνυμα προς τη διοίκηση του Άγιαξ.

Οι δύο ομάδες συναντήθηκαν και στο Κύπελλο. Μετά από ένα επαναληπτικό παιχνίδι, η Φέγενορντ απέκλεισε τον Άγιαξ και προχώρησε προς το νταμπλ.

Η τελευταία ημέρα

Η 13η Μαΐου 1984 ήταν η 34η και τελευταία αγωνιστική του πρωταθλήματος, στο Ντε Κάιπ. Ο διαιτητής ήταν ο Γιαν Σεβερέιν.

Η ΠΕΚ Ζβόλε προηγήθηκε νωρίς, με γκολ του Άλεξ Μπόι.

13ο λεπτό: Η ισοφάριση

Η απάντηση ήρθε στο 13ο λεπτό. Ο Ρουντ Γκούλιτ έδωσε την πάσα και ο Κρόιφ, με μία από τις γνωστές του κινήσεις, ξεγέλασε τον τερματοφύλακα Πιτ Σχράιφερς και έστειλε την μπάλα στα δίχτυα για το 1-1. Ήταν το τελευταίο γκολ της καριέρας του. Το πρώτο ημίχρονο έκλεισε 1-1.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

Το νικητήριο γκολ και η αποχώρηση

Στο δεύτερο μέρος η Φέγενορντ πήρε το προβάδισμα. Στο 76ο λεπτό ο Πέτερ Χάουτμαν, ο σκόρερ και του τελικού του Κυπέλλου, έβαλε το 2-1 που έγινε και το τελικό σκορ.

Στο τελευταίο δεκαπεντάλεπτο ήρθε η στιγμή της αποχώρησης. Σύμφωνα με το NOS, έντεκα λεπτά πριν το τέλος ο διαιτητής Σεβερέιν του έδειξε μια συμβολική κόκκινη κάρτα, και ο Κρόιφ βγήκε από το γήπεδο. Στη θέση του μπήκε ο 20χρονος Μάριο Μπεν, ένας από τους νέους παίκτες της ομάδας.

Μετά το τελευταίο σφύριγμα, οι συμπαίκτες του Κρόιφ τον πήραν στους ώμους. Στη φωτογραφία του Εθνικού Αρχείου, πάνω στους ώμους του Βάινστεκερς και του Μπραντ, ο Κρόιφ κουνά το χέρι στο κοινό, με τους πύργους φωτισμού του γηπέδου πίσω του.

Η φανέλα της τελευταίας παράστασης

Επειδή ο αγώνας ήταν εντός έδρας, ο Κρόιφ φόρεσε την εντός έδρας φανέλα της Φέγενορντ για τη σεζόν 1983-84. Ήταν φτιαγμένη από την Puma, και στο στήθος έφερε το όνομα του χορηγού, Gouden Gids, του ολλανδικού τηλεφωνικού καταλόγου «Χρυσός Οδηγός». Το σχέδιο ήταν της παράδοσης του συλλόγου: μια φανέλα κάθετα κομμένη σε δύο μισά, κόκκινο και λευκό.

Οι φωτογραφίες του Εθνικού Αρχείου από τον ίδιο αγώνα είναι ασπρόμαυρες, αλλά δείχνουν κάθε λεπτομέρεια της φανέλας. Τα κοντινά που ακολουθούν είναι κομμένα από αυτές τις φωτογραφίες, γιατί το Classic Football Shirts δεν έχει φανέλα της σεζόν 1983-84 και δεν υπάρχει φωτογραφία προϊόντος.

• Χρώματα και σχέδιο: κάθετα μισή φανέλα, με το ένα μισό κόκκινο και το άλλο λευκό. Στις ασπρόμαυρες φωτογραφίες, το κόκκινο φαίνεται ως σκούρο ημίχρονο και στη δεξιά πλευρά του παίκτη, ενώ το λευκό είναι στην αριστερή, από την πλευρά της καρδιάς.
• Γιακάς: λευκός γιακάς πόλο με άνοιγμα σε V.
• Σήμα: το κυκλικό έμβλημα με το «F» και τη γραφή «Feyenoord Rotterdam», ραμμένο στο αριστερό στήθος, στο λευκό ημίχρονο.
• Κατασκευαστής: το λευκό λογότυπο της Puma στο δεξί στήθος, πάνω στο σκούρο ημίχρονο.
• Χορηγός: μια λευκή ορθογώνια ταινία στο κέντρο του στήθους, με τα κεφαλαία μαύρα γράμματα «GOUDEN GIDS», που περνάει και από τα δύο μισά.
• Μανίκια: μακριά, με αντίστροφα χρώματα από το σώμα: λευκό μανίκι πάνω από το κόκκινο ημίχρονο και κόκκινο πάνω από το λευκό. Οι μανσέτες είναι στο αντίθετο χρώμα του μανικιού.
• Σορτς: μαύρο, με ελαστική μέση και το λευκό λογότυπο της Puma στο πλάι.
• Αριθμός: στην πλάτη ο Κρόιφ φορούσε το Νο10. Τον αριθμό που έκανε διάσημο, το 14, τον είχε στον Άγιαξ και στην εθνική· στη Φέγενορντ, όπως γράφει το ESPN, έκλεισε την καριέρα του με το 10, όχι με το 14. Η πλάτη της φανέλας δεν φαίνεται σε καμία φωτογραφία του συγκεκριμένου αγώνα.

Η εκτός έδρας φανέλα της ίδιας σεζόν ήταν κίτρινη-μαύρη, επίσης από την Puma και με το ίδιο όνομα χορηγού, αλλά στον τελευταίο αγώνα, εντός έδρας, δεν φορέθηκε.

Οι συμπαίκτες και το πρωτάθλημα

Η Φέγενορντ του 1983-84 δεν ήταν μόνο ο Κρόιφ. Ο Γκούλιτ, που θα έφευγε το 1985 για την PSV, έδωσε την πάσα για το τελευταίο γκολ του Κρόιφ. Ο Χάουτμαν σκόραρε και στον τελικό του Κυπέλλου και στο νικητήριο γκολ της τελευταίας αγωνιστικής, και ο Βάινστεκερς ήταν από όσους κράτησαν τον Κρόιφ στους ώμους.

Στη λίστα αριθμών της σεζόν, ο Γιοπ Χίλε ήταν το Νο1 στο τέρμα, ο Μίχελ φαν ντερ Κόρπουτ το Νο4 και ο Ιβάν Νίλσεν το Νο17 στην άμυνα, ο Γκούλιτ το Νο7 και ο Χάουτμαν το Νο9.

Το Νο10 και το Νο14

Το Νο14 έγινε το σήμα κατατεθέν του Κρόιφ από το 1970, στον Άγιαξ και στην εθνική Ολλανδίας. Όμως η ιστορία του αριθμού δεν είναι τόσο απλή. Όπως γράφει το Sportgeschiedenis.nl, στο πρωτάθλημα του 1982-83 ο Κρόιφ φόρεσε το Νο9, επειδή ο κανονισμός της ολλανδικής ομοσπονδίας απαιτούσε οι βασικοί να παίζουν με τους αριθμούς από το 1 έως το 11. Με το 14 μπορούσε να παίξει μόνο ως αναπληρωματικός.

Στη Φέγενορντ, σύμφωνα με το ESPN, ο Κρόιφ δεν έκλεισε την καριέρα του με το 14 αλλά με το 10. Η λίστα αριθμών της σεζόν στο feyenoordshirts.nl τον γράφει επίσης με το 10 και τον Γκούλιτ με το 7. Γι’ αυτό και το Νο10 είναι ο αριθμός που γράφεται στην κάρτα του τελευταίου του αγώνα.

Τα στοιχεία του τελευταίου αγώνα

• Αγώνας: Φέγενορντ – ΠΕΚ Ζβόλε 2-1 (1-1 στο ημίχρονο)
• Διοργάνωση: Eredivisie 1983-84, 34η και τελευταία αγωνιστική
• Ημερομηνία: 13 Μαΐου 1984
• Γήπεδο: Ντε Κάιπ, Ρότερνταμ
• Διαιτητής: Γιαν Σεβερέιν
• Γκολ: Μπόι (ΠΕΚ Ζβόλε, νωρίς), Κρόιφ 13′ και Χάουτμαν 76′ (Φέγενορντ)
• Ο Κρόιφ: Νο10, ισοφάριση μετά από πάσα του Γκούλιτ, αλλαγή με τον Μπεν ένδεκα λεπτά πριν το τέλος
• Σεζόν του Κρόιφ στη Φέγενορντ: 33 συμμετοχές και 11 γκολ στο πρωτάθλημα, πρωτάθλημα και Κύπελλο

Το τέλος μιας εποχής

Ο Κρόιφ δεν συνέχισε. Σύμφωνα με τη Wikipedia, απέρριψε προτάσεις για να παρατείνει το συμβόλαιό του, γιατί ένιωθε ότι δεν μπορούσε πια να ανταποκριθεί στις σωματικές απαιτήσεις του παιχνιδιού. Έτσι, ο παίκτης που είχε περάσει από τον Άγιαξ και τη Μπαρτσελόνα, που είχε παίξει στις ΗΠΑ και στη Λεβάντε, έκλεισε στο Ντε Κάιπ με ένα γκολ.

Στο καλοκαίρι του 1984 έφυγε από τη Φέγενορντ. Η ομάδα, χωρίς τον Κρόιφ, έκανε μια απογοητευτική σεζόν 1984-85 και τερμάτισε τρίτη, και ο Γκούλιτ έφυγε για την PSV. Ο Κρόιφ γύρισε στον Άγιαξ το 1985, αυτή τη φορά ως προπονητής.

Το Νο14 είναι εκείνο που τον ακολουθεί παντού. Όμως ο τελευταίος αγώνας της καριέρας του παίχτηκε με το Νο10, με μια κάθετα μισή κόκκινη-λευκή φανέλα, ένα μπουκέτο σε κάθε χέρι και ένα γκολ που πρόλαβε να βάλει πριν φύγει.

Η φανέλα σε αριθμούς

• Σεζόν: 1983-84
• Φανέλα: εντός έδρας, κόκκινη-λευκή κάθετα μισή
• Κατασκευαστής: Puma
• Χορηγός: Gouden Gids
• Αριθμός Κρόιφ: 10
• Ημερομηνία: 13 Μαΐου 1984
• Σκορ: Φέγενορντ 2, ΠΕΚ Ζβόλε 1
• Γκολ του Κρόιφ: 1 (13′)
• Συμμετοχές του Κρόιφ στο πρωτάθλημα με τη Φέγενορντ: 33
• Γκολ στο πρωτάθλημα με τη Φέγενορντ: 11
• Τίτλοι της σεζόν: πρωτάθλημα και Κύπελλο Ολλανδίας