Μετάβαση στο περιεχόμενο
Κάθε φανέλα έχει μια ιστορία

Φιορεντίνα: Τα 9 σήματα, από τον κόκκινο κρίνο στο λοξό ρόμβο του 1926 ώς τον ρόμβο με το V του 2022, και ο «αλαβαρδάτος» κρίνος των ’80s που οι οπαδοί δεν συγχώρεσαν

Εννέα σήματα της Φιορεντίνα, από τον κρίνο του 1926 ως τον ρόμβο του 2022, με τον διαφωνούμενο «αλαβαρδάτο» κρίνο των Πόντελο, το σήμα των Τσέκι Γκόρι, τη μονόχρονη «Florentia Viola» και τις σημειώσεις για όσα οι πηγές δεν λένε το ίδιο.

Φιορεντίνα: Τα 9 σήματα, από τον κόκκινο κρίνο στο λοξό ρόμβο του 1926 ώς τον ρόμβο με το V του 2022, και ο «αλαβαρδάτος» κρίνος των ’80s που οι οπαδοί δεν συγχώρεσαν

10 λεπτά ανάγνωση1.960 λέξεις

Προσθέστε το jerseystories.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google

Ένας κρίνος, εννέα σχήματα

Το σύμβολο της Φιορεντίνα δεν αλλάζει ποτέ πραγματικά. Από το 1926 μέχρι σήμερα στο στήθος της φανέλας υπάρχει το ίδιο λουλούδι: ο κόκκινος κρίνος της Φλωρεντίας, το «giglio». Αλλάζει το σχήμα γύρω του, το πόσο στυλιζαρισμένος είναι, το χρώμα του φόντου και, μία φορά, το πόσο πολύ ο κρίνος μοιάζει με κρίνο.

Η ιταλική Wikipedia εξηγεί ότι ο κρίνος είναι το βασικό διακριτικό της πόλης και προέρχεται από το οικόσημο του Ούγου Β΄ της Τοσκάνης. Στην αρχή ήταν λευκός σε κόκκινο πεδίο. Τον 13ο αιώνα οι Γουέλφοι διάλεξαν τα αντίστροφα χρώματα, για να ξεχωρίζουν από τους Γιβελίνους, και όταν το 1251 οι πρώτοι έδιωξαν τους δεύτερους από την πόλη, το σύμβολο έγινε αυτό που ξέρουμε: κόκκινος κρίνος σε ασημένιο, δηλαδή λευκό, πεδίο. Το λουλούδι είναι, λέει η ίδια πηγή, ο «Iris germanica var. florentina», το λευκή ίριδα της Φλωρεντίας, που φυτρώνει γύρω από την πόλη.

Στο αρχείο μας βρήκαμε εννέα σήματα, όχι όλα. Λείπουν οι δεκαετίες του ’30 και του ’40, όπου η φανέλα έφερε απλώς τον κρίνο και, γράφει η ιταλική σελίδα, το μόνο που άλλαζε ήταν πόσο στυλιζαρισμένος ήταν, και ένα σήμα του 1974–77 που δεν βρέθηκε σε αξιόπιστη εικόνα. Οι περίοδοι για τα σήματα του 1963 ως το 1980 ακολουθούν τους τίτλους των αρχείων στο Wikimedia Commons και δεν επιβεβαιώθηκαν από δεύτερη πηγή.

1926–29: λευκοκόκκινη φανέλα και το οικόσημο της πόλης

Η Φιορεντίνα γεννήθηκε το 1926. Η πρώτη φανέλα, γράφει η ιταλική Wikipedia, ήταν μισή λευκή και μισή κόκκινη, με στο στήθος το οικόσημο της πόλης. Στην αρχή χρησιμοποιήθηκε μια προσωρινή, ολόκληρη σκούρα κόκκινη φανέλα της Libertas. Τα χρώματα δεν ήταν τυχαία: το λευκό και το κόκκινο ήταν τα χρώματα της φλωρεντινής εραλδικής και το 1898 τα είχε υιοθετήσει ήδη η Florence Football Club, ο παλαιότερος ποδοσφαιρικός σύλλογος της πόλης, ενώ τα ίδια χρώματα φορούσαν και ο Club Sportivo Firenze και η Palestra Ginnastica Fiorentina Libertas.

Το πρώτο σήμα της συλλογής μας είναι ένας λοξός ρόμβος, ψηλός και στενός, με κόκκινο περίγραμμα. Ο κρίνος είναι έντονα στυλιζαρισμένος, με τα δύο πέταλα να καμπυλώνουν προς τα κάτω σαν μικρές αγκύλες και τον μίσχο να τελειώνει σε θηλιά. Η ιταλική Wikipedia τον παρουσιάζει ως στυλιζάρισμα του πρώτου συμβόλου, δίπλα στο ίδιο το οικόσημο της Φλωρεντίας.

Ο λοξός ρόμβος του 1926 με στυλιζαρισμένο κόκκινο κρίνο. Εικόνα: Wikimedia Commons

Το σχέδιο άλλαξε γρήγορα: το 1927–28 ο ρόμβος χωρίζεται σε δύο μισά, το ένα λευκό με έναν μικρό κρίνο και το άλλο συμπαγές κόκκινο. Η ιταλική Wikipedia το περιγράφει ως «σύμβολο εγγεγραμμένο σε ρόμβο με τα χρώματα του συλλόγου». Είναι από τα πιο γεωμετρικά σήματα της συλλογής.

Ο ρόμβος του 1927–28: μισός λευκός με κρίνο, μισός κόκκινος. Εικόνα: Wikimedia Commons

1929: έρχεται το βιολετί και μένει ο κρίνος

Στις 22 Σεπτεμβρίου 1929, σε φιλικό στο γήπεδο της Via Bellini με τη Ρόμα, η Φιορεντίνα φόρεσε για πρώτη φορά βιολετί φανέλα με τον κόκκινο κρίνο στο στήθος. Η Ρόμα κέρδισε 3-0, όμως το χρώμα έμεινε. Η ιταλική Wikipedia γράφει ότι το βιολετί δεν ξεβάφτηκε από κανένα πλύσιμο, όπως λέει ο θρύλος των λευκοκόκκινων φανελών που «έπεσαν σε ποτάμι»: το διάλεξε ο ίδιος ο ιδρυτής, ο μαρκήσιος Λουίτζι Ριντόλφι, μετά από ένα φιλικό του 1928 με την ουγγρική Ούιπεστ, της οποίας τα χρώματα είναι το λευκό και το βιολετί. Το σημαντικό για την ιστορία των σημάτων είναι πως το βιολετί δεν αφαίρεσε τον κρίνο. Η φανέλα έγινε βιολετί και το λουλούδι έμεινε κόκκινο στο στήθος. Όπως γράφει η ιταλική σελίδα, για σχεδόν σαράντα χρόνια η φανέλα ήταν «σχεδόν αμετάβλητη» και το μόνο στοιχείο που άλλαζε ήταν ο κρίνος.

1950–61: ο κρίνος μέσα στον ρόμβο

Η αγγλική Wikipedia σημειώνει κάτι για τα σήματα εκείνων των χρόνων. Το πιο συνηθισμένο σύμβολο, που κράτησε περίπου είκοσι χρόνια, ήταν ένας λευκός ρόμβος με το λουλούδι μέσα. Και τις σεζόν που η Φιορεντίνα ήταν πρωταθλήτρια Ιταλίας, ο ρόμβος εξαφανιζόταν και ο κρίνος τοποθετούνταν πάνω από το scudetto.

Το πρώτο scudetto ήρθε το 1955-56. Η ιταλική Wikipedia γράφει ότι η ομάδα το κέρδισε «με την πιο παραδοσιακή από τις φανέλες της»: βιολετί φανέλα με κρίνο στο στήθος, λευκό σορτς και βιολετί κάλτσες. Την επόμενη χρονιά η ομάδα έφτασε στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών και έχασε στη Μαδρίτη από τη Ρεάλ,, με τον Ολλανδό διαιτητή Χορν να επιβάλλει μονοχρωμία και τη Φιορεντίνα να παίζει με τα μπλε σορτς της φανέλας εκτός έδρας των Μαδριλένων.

Το σήμα που κρατάμε από την περίοδο 1950–61 είναι ένας ρόμβος με ουσιαστικά μόνο το σχήμα του κρίνου: λευκά πέταλα που σχηματίζουν ένα «Ψ», κόκκινο φόντο και ένα λευκό και γκρι περίγραμμα. Ο κρίνος εδώ έχει χάσει σχεδόν κάθε διακόσμηση. Η ιταλική Wikipedia τον λέει «στυλιζαρισμένο κρίνο μέσα σε ρόμβο, στα ’50s και ’60s».

Ο στυλιζαρισμένος κρίνος μέσα σε ρόμβο, δεκαετίες ’50–’60. Εικόνα: Wikimedia Commons

1963–67: ο ρόμβος με το λεπτό περίγραμμα

Το 1963 (σύμφωνα με τον τίτλο του αρχείου στο Commons) το σήμα αλλάζει ξανά. Παραμένει ρόμβος, με διπλό κόκκινο περίγραμμα, αλλά ο κρίνος γίνεται πιο «πραγματικός»: ξανά καμπύλα πέταλα και μίσχος, πιο κοντά στο οικόσημο της πόλης παρά στο γεωμετρικό σχέδιο της δεκαετίας του ’50.

Ο κόκκινος κρίνος σε διπλό ρόμβο, 1963–67. Εικόνα: Wikimedia Commons

1967–74: το «βαρέλι» και το δεύτερο scudetto

Το σήμα του 1967–74 (πάλι με βάση το Commons), τη δεκαετία του δεύτερου scudetto του 1968-69, είναι το πιο διαφορετικό της συλλογής: ένα γαλάζιο «βαρέλι» με χρυσό περίγραμμα και, μέσα, κόκκινος ρόμβος με λευκό κρίνο. Στα πλαϊνά τα γράμματα «A.C.» και στη βάση το «Fiorentina».

Το «βαρέλι» με τον ρόμβο και τον κρίνο, 1967–74. Εικόνα: Wikimedia Commons

Στη φωτογραφία του Τζουζέπε Μπρίτσι (1974-75) το σήμα φαίνεται μικρό στο στήθος: βιολετί φανέλα με μακριά μανίκια, μαύρο σορτς και περιβραχιόνιο αρχηγού.

*Τζουζέπε Μπρίτσι, Φιορεντίνα 1974-75. Εικόνα: Wikimedia Commons, κοινό κτήμα*

1977–80: η βιολετί αιχμή με το «ACF»

Το σήμα του 1977–80 (και πάλι από τον τίτλο του αρχείου στο Commons) είναι ένα επιμήκες σχήμα που κατεβαίνει σε αιχμή: λευκός ρόμβος με κρίνο στην κορυφή και βιολετί πεδίο με τα γράμματα «A C F» κάτω, σε χρυσό περίγραμμα. Μοιάζει πολύ με το σήμα που θα επιστρέψει το 1991. Το 1978 η Adidas έγινε ο πρώτος τεχνικός χορηγός του συλλόγου, με τρεις γραμμές στα μανίκια και στο σορτς, σε ακρυλικό ύφασμα.

Βιολετί αιχμή με «A C F», 1977–80. Εικόνα: Wikimedia Commons

1981–91: ο «αλαβαρδάτος» κρίνος

Η μεγαλύτερη ρήξη στην ιστορία των σημάτων της Φιορεντίνα έγινε στις αρχές της δεκαετίας του ’80 και έχει όνομα: «giglio alabardato», ο κρίνος-αλάβαρδα. Η οικογένεια Πόντελο, που είχε αναλάβει το σύλλογο, αντικατέστησε τον παραδοσιακό κρίνο με έναν κύκλο: ένας λευκός δίσκος με βιολετί περίγραμμα, και μέσα του ένας πολύ στυλιζαρισμένος κρίνος που σχηματίζει μισό «F», το αρχικό του συλλόγου. Η ιταλική Wikipedia σημειώνει ότι ο νέος κρίνος έμοιαζε περισσότερο με αλάβαρδα παρά με το ιστορικό σύμβολο, γι’ αυτό και βαφτίστηκε έτσι. Η αγγλική το λέει ανοιχτά: οι οπαδοί δεν τον συμπάθησαν, γιατί νόμιζαν ότι ήταν εμπορική απόφαση και γιατί θύμιζε περισσότερο αλάβαρδα παρά κρίνο.

Ο επίσημος ιστότοπος του συλλόγου έχει άρθρο με τίτλο «Ο αλαβαρδάτος κρίνος που χωρίζει τη Φλωρεντία. Όταν οι οπαδοί έκοψαν το σήμα για διαμαρτυρία»· το κείμενό του δεν το διαβάσαμε, οπότε δεν το περιγράφουμε. Η ιταλική Wikipedia γράφει ότι το σήμα εμφανίστηκε ξανά στις φανέλες τη σεζόν 2021-22.

Ο κρίνος αυτός πρωτοεμφανίστηκε στη σεζόν 1981-82, με τεχνικό χορηγό την J.D. Farrow’s. Η φανέλα, γράφει η ιταλική Wikipedia, ήταν «καινοτόμος και σε ρήξη με την παράδοση»: βιολετί σορτς και καινούργιοι κόκκινοι γιακάδες και μανσέτες, αλλά κυρίως ένα τεράστιο σήμα «που κυριαρχούσε στο κέντρο της φανέλας». Έγινε εμβληματική και για τα ασυνήθιστα στοιχεία της και επειδή η Φιορεντίνα έφτασε ξανά κοντά στο scudetto μετά από πολλά χρόνια. Στη φωτογραφία ο Πιέτρο Βιερχόβοντ πόζαρε με αυτή τη φανέλα: ο δίσκος με το «F» στο κέντρο του στήθους, και πάνω του το όνομα του χορηγού.

*Πιέτρο Βιερχόβοντ, Φιορεντίνα 1981-82, και ο «κρίνος-F». Εικόνα: Wikipedia (ιταλική)*

Το 1983-84, με νέο τεχνικό χορηγό την Ennerre, η φανέλα πήρε μια λευκή οριζόντια ζώνη, στην οποία μπήκε ο νέος χορηγός Opel, και το σήμα των Πόντελο, μικρότερο, κατέβηκε κάτω από τη ζώνη, στο ύψος της κοιλιάς. Το ίδιο σχέδιο έμεινε για άλλες τρεις σεζόν, με τη διαφορά ότι το 1985-86 το σήμα γύρισε στη θέση του στο στήθος και τα κόκκινα στοιχεία εγκαταλείφθηκαν. Στη φωτογραφία του Πάολο Μονέλι (1984-85) το σήμα φαίνεται ακριβώς κάτω από τη λευκή ζώνη με το «OPEL». Το 1986 η φανέλα έγινε πάλι ολόβιολετί, με χορηγούς Crodino και αργότερα La Nazione, και κίτρινα νούμερα.

*Πάολο Μονέλι, Φιορεντίνα 1984-85. Φωτογραφία: Sabe. Εικόνα: Wikipedia (ιταλική), κοινό κτήμα*

1991: οι Τσέκι Γκόρι και ο διπλός ρόμβος

Όταν ο σύλλογος πουλήθηκε από τους Πόντελο στους Τσέκι Γκόρι, ο «αλαβαρδάτος» κρίνος αντικαταστάθηκε, από τη σεζόν 1991-92, από μια ξανασχεδιασμένη εκδοχή του παλιού βιολετί συμβόλου. Η ιταλική Wikipedia το περιγράφει ως «στυλιζαρισμένο φλωρεντινό κρίνο μέσα σε ρόμβο, μέσα σε βιολετί τρίγωνο με τα αρχικά της εταιρείας, ACF».

Η αγγλική Wikipedia δίνει περισσότερες λεπτομέρειες: ένα διπλό ρόμβο σε σχήμα χαρταετού με χρυσό περίγραμμα. Ο εξωτερικός ρόμβος έχει βιολετί φόντο με τα γράμματα «AC» σε λευκό και το «F» σε κόκκινο· ο εσωτερικός είναι λευκός, με χρυσό περίγραμμα και τον κόκκινο κρίνο της Φλωρεντίας. Το σήμα αυτό, σε μικρές παραλλαγές, φορέθηκε σχεδόν τριάντα χρόνια. Το 1995-96, με νέο τεχνικό χορηγό τη Reebok, η φανέλα πήρε έναν «σφουμάτο» κρίνο στο στήθος· η ιταλική Wikipedia λέει ότι εκείνη η διετία έγινε εμβληματική γιατί ταυτίστηκε με την έκρηξη του Γκαμπριέλ Μπατιστούτα, το Κύπελλο Ιταλίας του 1996 και το Σούπερ Καπ.

Ο διπλός ρόμβος των Τσέκι Γκόρι: βιολετί αιχμή με «ACF» και λευκός ρόμβος με κρίνο. Εικόνα: Wikimedia Commons

2002–03: ο καθαρός κρίνος της Florentia Viola

Το 2002 η Φιορεντίνα χρεοκόπησε. Η νέα εταιρεία, η Florentia Viola, που ξεκίνησε από την Serie C2, δεν μπορούσε, για νομικούς λόγους, να χρησιμοποιήσει το παλιό σήμα. Η αγγλική Wikipedia γράφει ότι ο Δήμος της Φλωρεντίας παραχώρησε στη Florentia Viola το στυλιζαρισμένο οικόσημο που χρησιμοποιείται σε άλλα έγγραφα της πόλης, και η ιταλική ότι ήταν «το απλό παραδοσιακό κρίνο, χωρίς περιγράμματα, που παραχωρήθηκε δωρεάν από τον Δήμο».

Δεν έχουμε αυτό το σήμα σε ξεχωριστή εικόνα, φαίνεται όμως στη φωτογραφία του Κριστιάν Ριγκάνο με τη λευκή φανέλα της σεζόν 2002-03. Η ιταλική Wikipedia γράφει ότι η φανέλα ήταν λευκή, για να μην υπάρξουν προβλήματα συνέχειας με την προηγούμενη εταιρεία, και ότι ο χορηγός La Fondiaria επέτρεψε μια οριζόντια βιολετί ζώνη.

*Κριστιάν Ριγκάνο, Florentia Viola 2002-03. Εικόνα: Wikimedia Commons, κοινό κτήμα*

Το επόμενο καλοκαίρι ο Ντιέγκο Ντέλα Βάλε αγόρασε το λογότυπο και την αθλητική παράδοση, και η ομάδα ξαναφόρεσε βιολετί, με το «ιστορικό σήμα». Η αγγλική Wikipedia γράφει ότι το αγόρασε σε δικαστική δημοπρασία έναντι 2,5 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό που το κάνει το ακριβότερο σήμα του ιταλικού ποδοσφαίρου.

2022: ο ρόμβος με το V

Το τελευταίο σήμα της συλλογής ήρθε το 2022 με τον νέο ιδιοκτήτη, τον Ρόκο Κομίσο. Η ιταλική Wikipedia το περιγράφει σε μία φράση: ένας «ανανεωμένος κρίνος, μικρότερος και μέσα σε τετράγωνο, με το γράμμα V στη βάση». Στην εικόνα που έχουμε είναι ένας ρόμβος με βιολετί περίγραμμα, λευκό εσωτερικό και βιολετί V στη βάση.

Το σήμα του 1991 είχε χρυσό περίγραμμα και τα γράμματα ACF· το σήμα του 2022 κρατά το βιολετί, το λευκό και τον κρίνο, και χάνει τα αρχικά και το χρυσό.

Ο μικρός κρίνος σε ρόμβο με το V, από το 2022. Εικόνα: Wikimedia Commons

Τι δεν άλλαξε ποτέ

Σε κάθε σήμα, από το 1926 μέχρι σήμερα, υπάρχει το ίδιο κόκκινο λουλούδι: η αγγλική Wikipedia γράφει ότι όλα τα σήματα του συλλόγου, όσο διαφορετικά κι αν ήταν, περιείχαν με κάποιον τρόπο τον κρίνο της Φλωρεντίας. Ακόμη και ο «αλαβαρδάτος» κρίνος των Πόντελο ήταν κρίνος, μόνο που ο τρόπος που σχεδιάστηκε έκανε τους οπαδούς να δουν κάτι άλλο. Το κόκκινο σε λευκό είναι το χρώμα της πόλης από τον Μεσαίωνα, ενώ το βιολετί της φανέλας είναι μόλις από το 1929.

Σχετικές ιστορίες φανελών

TotalSports Media Group ΜΕΛΟΣ ΤΟΥTOTALSPORTS MEDIA GROUPSports stories. Bigger together