Εθνική Δανίας 1985-86

Μισή φανέλα, ολόκληρη ιστορία

Τον Φεβρουάριο του 1986, στην Κοπεγχάγη, η hummel παρουσίασε τη φανέλα με την οποία η Δανία θα πήγαινε στο Μεξικό. Ήταν η πρώτη φορά που η χώρα είχε προκριθεί σε Μουντιάλ, και η φανέλα έμοιαζε να το ξέρει.

Δεν ήταν απλώς κόκκινη. Ήταν χωρισμένη στα δύο, από τον γιακά ως το τελείωμα. Στη μία πλευρά, λεπτές κόκκινες και λευκές ρίγες. Στην άλλη, σκούρο κόκκινο, με ρίγες τόνο σε τόνο που φαίνονται μόνο από κοντά.

Κάποιοι παίκτες τη βρήκαν απαίσια. Άλλοι την είπαν ανάσα φρέσκου αέρα. Σαράντα χρόνια μετά, είναι μία από τις πιο αγαπημένες φανέλες που φορέθηκαν ποτέ σε Μουντιάλ.

The Shirt: Δύο φανέλες σε μία

Η εντός έδρας φανέλα της Δανίας για το Μουντιάλ του 1986 είναι ένα από τα πιο τολμηρά σχέδια που έχει φτιάξει κατασκευαστής για εθνική ομάδα.

• Αριστερό μισό (όπως κοιτάμε τη φανέλα): λεπτές κάθετες ρίγες, κόκκινες και λευκές, πυκνές σαν γραμμές σε τετράδιο.
• Δεξί μισό: σκούρο κόκκινο, με λεπτές ρίγες σε πιο σκούρο τόνο του ίδιου κόκκινου, που φαίνονται μόνο από κοντά ή στο φως.
• Η διαχωριστική γραμμή: κατεβαίνει ίσια από το κέντρο του γιακά ως κάτω, χωρίς ραφή που να φαίνεται.
• Μανίκια: ριγέ στη μία πλευρά, σκούρα κόκκινα στην άλλη, ακολουθώντας τον κορμό, με τα λευκά «σιρίτια» της hummel, τα σχήματα σαν βέλη, σε όλο το μήκος του ώμου.
• Ραφές: σκούρες μπλε γραμμές (piping) πάνω στις ραγκλάν ραφές, από τη μασχάλη ως τον γιακά.
• Γιακάς: σε σχήμα V, λευκός, με σκούρο μπλε τελείωμα.
• Κατασκευαστής: το όνομα hummel σε σκούρο μπλε, στη ριγέ πλευρά.
• Σήμα: το στρογγυλό σήμα της Dansk Boldspil-Union, σε λευκό, στη σκούρα κόκκινη πλευρά.
• Χορηγός: κανένας, όπως σε όλες τις εθνικές ομάδες στο Μουντιάλ.

Οι φωτογραφίες της εντός έδρας είναι από την επίσημη επανέκδοση της hummel, που ακολουθεί το σχέδιο του 1986. Η εκτός έδρας είναι αυθεντική φανέλα της εποχής.

Το σήμα της DBU

Το σήμα είναι αυτό της Dansk Boldspil-Union, της δανικής ομοσπονδίας: ένας κύκλος με τα λόγια «DANSK BOLDSPIL-UNION» γύρω γύρω, τα αρχικά DBU σε στιλιζαρισμένα γράμματα στο κέντρο, ένα μικρό στέμμα από πάνω, ένα λουλούδι από κάτω και τη χρονιά 1889, τη χρονιά ίδρυσης της ομοσπονδίας.

Στη φανέλα του 1986 το σήμα είναι λευκό και κάθεται πάνω στη σκούρα κόκκινη πλευρά, όπου ξεχωρίζει καθαρά. Αν βρισκόταν στη ριγέ, θα χανόταν μέσα στις γραμμές.

Η φανέλα που η FIFA δέχτηκε μισή

Η αρχική ιδέα ήταν να συνεχίζεται το ίδιο σχέδιο και στο σορτσάκι, μισό ριγέ και μισό μονόχρωμο. Η FIFA είχε αρχικά ανησυχίες ότι οι πολύ λεπτές ρίγες θα δημιουργούσαν πρόβλημα στην τηλεόραση. Τελικά ενέκρινε τη φανέλα, όχι όμως και το σορτσάκι.

Έτσι η Δανία πήγε στο Μεξικό με μια φανέλα που ήταν χωρισμένη στα δύο και με σορτσάκια μονόχρωμα: λευκά ή κόκκινα, ανάλογα με το ματς.

Η εκτός έδρας: το ίδιο σχέδιο, στα λευκά

Η εκτός έδρας ακολουθεί ακριβώς το ίδιο σχέδιο, με αντεστραμμένα χρώματα. Η μία πλευρά έχει τις ίδιες λεπτές κόκκινες-λευκές ρίγες, η άλλη είναι λευκή. Τα σιρίτια της hummel στα μανίκια είναι κόκκινα, το σήμα της DBU και το λογότυπο της hummel είναι σε κόκκινο και σκούρο μπλε. Στην πλάτη, σκούρο μπλε νούμερο.

The Team: Danish Dynamite

Η Δανία δεν είχε παίξει ποτέ σε Μουντιάλ πριν από το 1986. Για δεκαετίες η ομοσπονδία κρατούσε την εθνική ερασιτεχνική και δεν καλούσε παίκτες που έπαιζαν επαγγελματικά στο εξωτερικό. Όταν αυτό άλλαξε, το 1979 ήρθε ως προπονητής ο Γερμανός Ζεπ Πιόντεκ.

Με τον Πιόντεκ γεννήθηκε η «Danish Dynamite»: μια ομάδα που έπαιζε επιθετικά, γρήγορα, με παίκτες που αγωνίζονταν στα μεγάλα πρωταθλήματα της Ευρώπης. Ο Πρέμπεν Έλκιερ στην Ιταλία, ο Μίκαελ Λάουντρουπ στη Γιουβέντους, ο Σέρεν Λέρμπι, ο Μόρτεν Όλσεν, ο Γέσπερ Όλσεν.

Ο δρόμος προς το Μεξικό

Η πρόκριση δεν ήρθε εύκολα. Η Δανία κληρώθηκε στον 6ο όμιλο της Ευρώπης με τη Σοβιετική Ένωση, την Ελβετία, την Ιρλανδία και τη Νορβηγία, και από τον όμιλο προκρίνονταν δύο ομάδες.

Η σεζόν 1985-86, η σεζόν της φανέλας, ξεκίνησε με αγωνία. Τον Σεπτέμβριο του 1985 η Δανία έχασε 1-0 στη Μόσχα από τη Σοβιετική Ένωση και τον Οκτώβριο έμεινε στο 0-0 με την Ελβετία στην Κοπεγχάγη. Χρειαζόταν νίκες στα δύο τελευταία ματς, και τις βρήκε με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο: 5-1 στο Όσλο με τη Νορβηγία και 4-1 στο Δουβλίνο με την Ιρλανδία, στις 13 Νοεμβρίου 1985.

Τελικά η Δανία τερμάτισε πρώτη, με 11 βαθμούς, 5 νίκες, μία ισοπαλία και δύο ήττες, και 17 γκολ υπέρ με 6 κατά. Ένα βαθμό πίσω, δεύτερη, η Σοβιετική Ένωση. Οι δύο ομάδες πήγαν μαζί στο Μεξικό.

Το πιο σημαντικό ματς του ομίλου είχε παιχτεί λίγο νωρίτερα, τον Ιούνιο του 1985 στην Κοπεγχάγη: Δανία – Σοβιετική Ένωση 4-2, με δύο γκολ του Έλκιερ και δύο του Λάουντρουπ. Ήταν το ματς που έδειξε σε όλη την Ευρώπη ότι η «Danish Dynamite» ήταν έτοιμη για το μεγάλο βήμα.

Οι πρωταγωνιστές με τη ριγέ φανέλα

• Πρέμπεν Έλκιερ: ο δυνατός, γρήγορος επιθετικός, που σκόραρε γκολ σε κάθε φάση της πορείας, από τα προκριματικά ως το χατ τρικ με την Ουρουγουάη.
• Μίκαελ Λάουντρουπ: ο νεαρός σταρ της ομάδας, που τότε έπαιζε στη Γιουβέντους και πέντε χρόνια αργότερα θα γινόταν ο Δανός της Dream Team της Μπαρτσελόνα.
• Σέρεν Λέρμπι: ο μέσος, με γκολ στα προκριματικά και στο 6-1.
• Γέσπερ Όλσεν: ο εξτρέμ που σκόραρε τρία γκολ στο Μεξικό, δύο από αυτά με πέναλτι.
• Μόρτεν Όλσεν: ο πιο έμπειρος της ομάδας, και χρόνια αργότερα προπονητής της εθνικής.

Όλοι με την ίδια φανέλα, μισή ριγέ και μισή κόκκινη, που η τηλεόραση έδειχνε για πρώτη φορά σε όλο τον κόσμο από το Μεξικό.

The Season: Τρεις νίκες στον «όμιλο του θανάτου»

Στο Μεξικό η Δανία κληρώθηκε σε έναν από τους πιο δύσκολους ομίλους, με τη Δυτική Γερμανία, την Ουρουγουάη και τη Σκωτία. Κέρδισε και τα τρία ματς.

• 4 Ιουνίου, Νεσαουαλκόγιοτλ: Δανία – Σκωτία 1-0, με γκολ του Έλκιερ. Η Δανία φόρεσε τη λευκή εκτός έδρας.
• 8 Ιουνίου, Νεσαουαλκόγιοτλ: Δανία – Ουρουγουάη 6-1. Τρία γκολ ο Έλκιερ, από ένα ο Λέρμπι, ο Λάουντρουπ και ο Γέσπερ Όλσεν. Η Δανία φόρεσε την κόκκινη.
• 13 Ιουνίου, Κερέταρο: Δανία – Δυτική Γερμανία 2-0, με γκολ του Γέσπερ Όλσεν από την άσπρη βούλα και του Έρικσεν. Σύμφωνα με το Museum of Jerseys, η Δανία φόρεσε την κόκκινη.

Δύο φανέλες, τέσσερις συνδυασμοί

Επειδή η FIFA δεν δέχτηκε τα μισά-μισά σορτσάκια, η Δανία είχε στη διάθεσή της δύο φανέλες, την κόκκινη και τη λευκή, και δύο μονόχρωμα σορτσάκια, κόκκινο και λευκό. Σύμφωνα με το Museum of Jerseys, που έχει καταγράψει τις εμφανίσεις όλων των ομάδων στα Μουντιάλ, στα τέσσερα ματς του Μεξικού η Δανία χρησιμοποίησε και τα δύο σορτσάκια με τις δύο φανέλες, φτιάχνοντας διαφορετικούς συνδυασμούς.

Στις φωτογραφίες που σώζονται, η διαφορά φαίνεται καθαρά: με την Ουρουγουάη, κόκκινη φανέλα με κόκκινο σορτσάκι, μια σχεδόν ολοκόκκινη ομάδα. Με τη Σκωτία, στη φωτογραφία του αγώνα, λευκή φανέλα με κόκκινο σορτσάκι, ώστε το κόκκινο να συνεχίζει από τις ρίγες της φανέλας προς τα κάτω και η ομάδα να ξεχωρίζει από τα σκούρα μπλε της Σκωτίας. Για μια φανέλα που ήταν ήδη από μόνη της πολύ «φασαριόζικη», το μονόχρωμο σορτσάκι ήταν ίσως, τελικά, η σωστή επιλογή.

Key Matches: Το 6-1 και το 1-5

Το 6-1 της 8ης Ιουνίου 1986 είναι το ματς που κάνει αυτή τη φανέλα μύθο. Ο Έλκιερ άνοιξε το σκορ στο 11ο λεπτό, ο Λέρμπι έκανε το 2-0 στο 41ο, η Ουρουγουάη μείωσε με πέναλτι του Ενζο Φραντσέσκολι λίγο πριν από το ημίχρονο. Στο δεύτερο μέρος η Δανία σκόραρε τέσσερις φορές: ο Λάουντρουπ στο 52ο, ο Έλκιερ άλλες δύο φορές, ο Γέσπερ Όλσεν στο 88ο.

Στην άλλη πλευρά της ιστορίας, το 1-5. Στους «16», στις 18 Ιουνίου στο Κερέταρο, η Δανία προηγήθηκε με πέναλτι του Γέσπερ Όλσεν, αλλά η Ισπανία απάντησε με πέντε γκολ. Η Δανία φόρεσε σε εκείνο το ματς τη λευκή εκτός έδρας, απέναντι στα κόκκινα της Ισπανίας.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

Season Stats: Τα νούμερα του Μεξικού

• Προπονητής: Ζεπ Πιόντεκ
• Διοργάνωση: Μουντιάλ 1986, το πρώτο της Δανίας
• Όμιλος: 1η θέση, τρεις νίκες σε τρία ματς
• Γκολ στον όμιλο: 9 υπέρ, 1 κατά
• Μεγαλύτερη νίκη: 6-1 επί της Ουρουγουάης
• Αποκλεισμός: στους «16», 1-5 από την Ισπανία
• Πρώτος σκόρερ: Πρέμπεν Έλκιερ, 4 γκολ

Η φανέλα που άλλαξε τη μόδα

Η φανέλα της Δανίας ήταν η αρχή μιας εποχής. Τα επόμενα χρόνια η hummel έβαλε παραλλαγές του ίδιου σχεδίου σε συλλόγους που έντυνε, και πολλοί κατασκευαστές άρχισαν να τολμούν σχέδια που πριν από το 1986 θα θεωρούνταν αδιανόητα.

Οι παίκτες δεν ήταν όλοι ενθουσιασμένοι. Ο Κλάους Μπέργκρεεν παραδέχτηκε χρόνια αργότερα ότι, κοιτώντας την ξανά, τη βρίσκει απαίσια. Ο Μόρτεν Όλσεν την είπε «ανάσα φρέσκου αέρα». Σήμερα η αυθεντική φανέλα πωλείται σε υψηλές τιμές στη συλλεκτική αγορά, και η hummel την έχει επανεκδώσει, ακριβώς επειδή ο κόσμος δεν την ξέχασε.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

The Shirt Archive: Η φανέλα σε μια ματιά

• Ομάδα: Εθνική Δανίας
• Σεζόν: 1985-86 (Μουντιάλ 1986)
• Εμφάνιση: εντός έδρας
• Κατασκευαστής: hummel
• Χορηγός: κανένας
• Σχέδιο: μισή με λεπτές κόκκινες-λευκές ρίγες, μισή σκούρα κόκκινη τόνο σε τόνο
• Μανίκια: τα σιρίτια της hummel
• Γιακάς: λευκό V με σκούρο μπλε τελείωμα
• Σήμα: DBU, λευκό
• Σορτσάκι: μονόχρωμο, γιατί η FIFA δεν ενέκρινε το ίδιο σχέδιο
• Εκτός έδρας: το ίδιο σχέδιο σε λευκό και κόκκινο