Έρικ Καντονά: Ένα τηλεφώνημα για τον Ντένις Ίργουιν, ένα φαξ με αίτημα μεταγραφής και ο Γάλλος που πέρασε από το λευκό στο κόκκινο

Δύο φανέλες, είκοσι έξι μέρες και μία ανάσα

Στις 10 Νοεμβρίου 1992, σε έναν αγώνα του League Cup στο Βίκαριτζ Ρόουντ, ο Έρικ Καντονά έπαιξε τον τελευταίο του αγώνα με τη φανέλα της Λιντς. Η ομάδα του έχασε 2-1 από τη Βάτφορντ και ο ίδιος, όπως θα έλεγε και ο πιο ήπιος αφηγητής, δεν ήταν στην καλύτερή του βραδιά.

Λίγο πριν το τέλος του μήνα, στις 26 Νοεμβρίου, υπέγραφε στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Στις 6 Δεκεμβρίου ντυνόταν στα κόκκινα για πρώτη φορά σε επίσημο αγώνα, στο Ολντ Τράφορντ, απέναντι στη Σίτι.

Η μία φανέλα ήταν λευκή, με μπλε V γιακά και το όνομα του κατασκευαστή απλωμένο στο στήθος. Η άλλη ήταν κόκκινη, με γιακά με κορδόνια και ένα Sharp στο κέντρο. Ανάμεσά τους, μία από τις πιο γνωστές αλλαγές πλευράς του αγγλικού ποδοσφαίρου.

Ένας Γάλλος στο Γιορκσάιρ

Ο Καντονά είχε περάσει από την Οσέρ, τη Μαρτίγκ, τη Μαρσέιγ, το Μπορντό, τη Μονπελιέ και τη Νιμ, πριν φτάσει στην Αγγλία. Η Λιντς ανακοίνωσε την άφιξή του τον Ιανουάριο του 1992.

Η συμφωνία ήταν πρώτα δανεισμός: η Λιντς θα πλήρωνε 100.000 λίρες στη Νιμ για να τον έχει ως τις 15 Απριλίου και άλλες 900.000 για να τον κρατήσει οριστικά, σύμφωνα με την αγγλική Wikipedia. Έκανε το ντεμπούτο του στις 8 Φεβρουαρίου 1992, σε μια ήττα 2-0 στην έδρα της Όλνταμ.

Η σεζόν τελείωσε με πρωτάθλημα. Ήταν το τελευταίο της παλιάς Πρώτης Κατηγορίας, πριν την αντικαταστήσει η Premier League. Ο Καντονά έκανε 15 εμφανίσεις και τρία γκολ, και συνέβαλε κυρίως με ασίστ για τον πρώτο σκόρερ της ομάδας, τον Λι Τσάπμαν. Το πρωτάθλημα κρίθηκε το προτελευταίο Σαββατοκύριακο, με το 3-2 επί της Σέφιλντ Γιουνάιτεντ, ενώ η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ είχε χάσει από τη Λίβερπουλ.

Η αγγλική Wikipedia γράφει ότι ο Γάλλος έπαιρνε 7.000 λίρες την εβδομάδα. Δεν ήταν μικρό ποσό για μια εποχή χωρίς τηλεοπτικά έσοδα και ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο.

Το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1992

Στις 8 Αυγούστου 1992, στο Γουέμπλεϊ, η Λιντς κέρδισε 4-3 τη Λίβερπουλ στο Charity Shield, με χατ τρικ του Καντονά. Ήταν το πρώτο χατ τρικ στο Charity Shield από το 1957, όταν το είχε πετύχει ο Τόμι Τέιλορ.

Στις 25 Αυγούστου, στο Έλαντ Ρόουντ, σκόραρε άλλο ένα χατ τρικ, στο 5-0 επί της Τότεναμ. Ήταν το πρώτο χατ τρικ στην πρώτη σεζόν της Premier League. Την ίδια μέρα πέταξε στο Παρίσι για ένα φιλικό της Γαλλίας με τη Βραζιλία, επειδή ο νέος ομοσπονδιακός προπονητής Ζεράρ Ουλιέ ήθελε όλη την ομάδα κοντά του.

Μετά, τα πράγματα χάλασαν. Η Λιντς γύρισε σε ισοπαλίες με δύο 2-2, έχασε 2-0 από τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ στο Ολντ Τράφορντ στις 6 Σεπτεμβρίου, με τον Καντονά να μπαίνει αλλαγή και να σχεδόν σκοράρει με ψαλιδάκι, και έχασε 3-0 στη Στουτγκάρδη στον πρώτο της αγώνα στο Κύπελλο Πρωταθλητριών από το 1974-75. Στη ρεβάνς η Λιντς κέρδισε 4-1, με τον Καντονά να βάζει το σουτ που κατέληξε αυτογκόλ του Σέφερ για το 3-1, αλλά τελικά χρειάστηκε και αγώνας μπαράζ στο Καμπ Νου, που η Λιντς κέρδισε 2-1.

Η σχέση του με τον προπονητή Χάουαρντ Γουίλκινσον χειροτέρευε. Ο Καντονά δεν ήταν βασικός στο Κουίνς Παρκ Ρέιντζερς και στο Κόβεντρι, ενώ στη σειρά με τη Ρέιντζερς, το «Battle of Britain» του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, ήταν ο ίδιος που έβγαλε το γκολ της ρεβάνς, στο 1-2, στις 4 Νοεμβρίου στο Έλαντ Ρόουντ.

Η τελευταία φανέλα στη Λιντς

Ο τελευταίος του αγώνας με τη Λιντς δεν ήταν το Έλαντ Ρόουντ. Ήταν το Βίκαριτζ Ρόουντ της Βάτφορντ, στις 10 Νοεμβρίου 1992, στον τρίτο γύρο του League Cup. Παρευρέθηκαν 18.035 θεατές, με διαιτητή τον Βιν Κάλοου από το Σόλιχαλ.

Δύο μέρες πριν, στις 7 Νοεμβρίου, η Λιντς είχε χάσει 4-0 στο Μέιν Ρόουντ από τη Σίτι, με τον Καντονά να παίζει «αδιάφορα», όπως τον περιγράφει η Wikipedia, μαζί με την υπόλοιπη ομάδα.

Στο Βάτφορντ προηγήθηκε η γηπεδούχος με τον Ντέιβιντ Χόλντσγουορθ και έκανε το 2-0 με πέναλτι του Τζέισον Ντράισντεϊλ στο 72′. Ο Γκάρι Μακάλιστερ μείωσε στο 84′. Η Βάτφορντ έπαιζε στη δεύτερη κατηγορία, αλλά κράτησε το αποτέλεσμα. Η Wikipedia γράφει ότι ο Καντονά είχε «δύο φοβερά χαμένα» και ότι η ευθύνη τελικά δεν αποδόθηκε σε αυτόν, αλλά στον προπονητή και στην ομάδα με τους γερασμένους παίκτες.

Η Λιντς φόρεσε τη λευκή εντός έδρας φανέλα της Admiral. Στο βίντεο του αγώνα, οι παίκτες της διακρίνονται στα λευκά, απέναντι στο κίτρινο της Βάτφορντ. Η Admiral είχε υπογράψει πενταετή συμφωνία με τη Λιντς το 1992, αλλά η σχέση τους τελείωσε το καλοκαίρι του 1993.

• Χρώμα: λευκό, χωρίς ρίγες ή σχέδιο, με απαλό τονικό ύφασμα.
• Γιακάς: μπλε V, με λεπτή κίτρινη ούγια στην άκρη.
• Μανίκια: ταινία με μπλε και κίτρινο μοτίβο στα μανίκια.
• Σήμα: το στρογγυλό σήμα με το λευκό τριαντάφυλλο και μια μπάλα στο κέντρο, στο αριστερό στήθος, με την επιγραφή LEEDS UNITED AFC.
• Κατασκευαστής: η λέξη Admiral με το SPORTSWEAR από κάτω, σε γκριζομοβ γράμματα, απλωμένη στο στήθος.
• Χορηγός: κανένας ξεχωριστός στις φωτογραφίες προϊόντος.
• Αριθμός του Καντονά στη Λιντς: δεν επιβεβαιώθηκε.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

Ένα τηλεφώνημα για τον Ντένις Ίργουιν

Σύμφωνα με το premierleague.com, ο Μπιλ Φόδερμπι, διευθυντής της Λιντς, πήρε τηλέφωνο τον πρόεδρο της Γιουνάιτεντ, τον Μάρτιν Έντουαρντς, για να ρωτήσει για τον αμυντικό Ντένις Ίργουιν. Ο Έντουαρντς ήταν σε σύσκεψη με τον Άλεξ Φέργκιουσον και οι δύο συμφώνησαν ότι ο Ίργουιν δεν πουλιέται.

Ο Φέργκιουσον είχε ανάγκη από επιθετικό. Δεν είχε καταφέρει να πάρει τον Άλαν Σίρερ το καλοκαίρι, ο Ντιόν Ντάμπλιν, που ήρθε από την Κέιμπριτζ, είχε τραυματιστεί λίγες εβδομάδες μετά, και η προσφορά 3 εκατομμυρίων λιρών για τον Ντέιβιντ Χιρστ της Σέφιλντ Γουένσντεϊ είχε απορριφθεί. Η Wikipedia γράφει ότι ο προπονητής ζήτησε από τον πρόεδρο να ρωτήσει αν ο Καντονά είναι διαθέσιμος.

Τα υπόλοιπα έγιναν με τηλεφωνήματα. Ο Έντουαρντς ρώτησε, ο Φόδερμπι αρχικά είπε όχι, μετά ζήτησε από τον Γουίλκινσον, που εκείνη τη στιγμή έψαχνε σπίτι και δεν ήταν διαθέσιμος, οπότε μίλησε με τον βοηθό του Μικ Χένιγκαν. Στο τέλος ο Φόδερμπι ξαναπήρε τηλέφωνο και είπε ότι ο προπονητής δέχεται να τον αφήσει να φύγει.

Η Λιντς ήταν πάντως ήδη έτοιμη να χάσει τον Γάλλο. Μετά τη Βάτφορντ ο Γουίλκινσον τον άφησε εκτός ενδεκάδας στο 3-0 επί της Άρσεναλ στις 21 Νοεμβρίου, επικαλούμενος «πόνο στη βουβωνική χώρα». Ο Καντονά, εξοργισμένος, δεν εμφανίστηκε στην προπόνηση και έστειλε με φαξ αίτημα μεταγραφής στις 24 Νοεμβρίου, γράφοντας ότι προτιμά τη Γιουνάιτεντ, τη Λίβερπουλ ή την Άρσεναλ.

Η μεταγραφή

Στις 26 Νοεμβρίου 1992 ο Καντονά έγινε παίκτης της Γιουνάιτεντ. Για το ποσό υπάρχει διαφωνία: το premierleague.com και η Wikipedia (στη σελίδα του παίκτη και της σεζόν) γράφουν περίπου ένα εκατομμύριο λίρες, ενώ άλλες αναφορές της Wikipedia και το OzWhite’s Leeds United History γράφουν 1,2 εκατομμύρια. Γι’ αυτό η σωστή διατύπωση είναι «ένα με 1,2 εκατομμύρια λίρες».

Οι οπαδοί της Λιντς δέχτηκαν τη μεταγραφή με εχθρότητα, ενώ οι περισσότεροι αναλυτές τη θεώρησαν καλή δουλειά: η Λιντς ξεφόρτωνε έναν δύσκολο παίκτη.

Ο Καντονά δεν πρόλαβε να ενταχθεί στην ομάδα για το Άρσεναλ – Γιουνάιτεντ 1-0 της 28ης Νοεμβρίου. Ήταν στην εξέδρα του Χάιμπουρι. Στις 1 Δεκεμβρίου έπαιξε τον πρώτο του αγώνα με τα κόκκινα, σε ένα φιλικό με τη Μπενφίκα στη Λισσαβώνα, για τα 50ά γενέθλια του Εουζέμπιο, με το Νο10 στην πλάτη.

Η πρώτη φανέλα στη Γιουνάιτεντ

Η επίσημη πρεμιέρα ήρθε στις 6 Δεκεμβρίου 1992, στο Ολντ Τράφορντ, απέναντι στη Σίτι, μπροστά σε 35.408 θεατές. Ήταν το πρώτο ντέρμπι της Μάντσεστερ στην Premier League. Η Γιουνάιτεντ κέρδισε 2-1, με γκολ του Πολ Ίνς στο 20′ και του Μαρκ Χιουζ στο 74′. Ο Καντονά μπήκε αλλαγή στο δεύτερο ημίχρονο και, όπως γράφουν οι αναφορές, δεν άφησε εντυπωσιακό αποτύπωμα. Οι πηγές διαφέρουν ως προς το λεπτό, γι’ αυτό δεν γράφεται.

Η φανέλα ήταν η κόκκινη εντός έδρας της Umbro για το 1992-94. Φαίνεται καθαρά στο βίντεο του αγώνα, με το Sharp στο στήθος, ενώ στον πρώτο του αγώνα με τα κόκκινα στη Λισσαβώνα είχε το 10. Το Νο7 που έγινε το σήμα κατατεθέν του ήρθε αργότερα, και οι φωτογραφίες προϊόντος εδώ είναι με το 7.

• Χρώμα: κόκκινο, με λεπτό τονικό σχέδιο από διαγώνιες γραμμές και ρόμβους που φαίνεται στο φως.
• Γιακάς: λευκός πόλο, με κόκκινα κορδόνια στο άνοιγμα και λεπτή μαύρη ούγια στις άκρες.
• Σήμα: το σήμα της Manchester United Football Club με τον κόκκινο διάβολο και το καράβι, στο δεξί στήθος.
• Κατασκευαστής: το λευκό λογότυπο της Umbro, με τους δύο ρόμβους, στο αριστερό στήθος, και η ετικέτα στον λαιμό.
• Χορηγός: η λέξη SHARP με λευκά γράμματα, στο κέντρο του στήθους.
• Πλάτη: λευκά γράμματα και αριθμός, με μικρή ετικέτα Umbro κάτω από τον αριθμό.
• Αριθμός του Καντονά στην πρεμιέρα: δεν επιβεβαιώθηκε.

Οι φωτογραφίες προϊόντος είναι της φανέλας με το 7 του Καντονά. Το σχέδιο, το Sharp και η Umbro είναι ίδια με της φανέλας που φόρεσε στην πρεμιέρα, και επιβεβαιώνονται στα καρέ του βίντεο.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

Το πρώτο γκολ και οι πρώτες σαράντα μέρες

Το πρώτο του γκολ ήρθε στις 19 Δεκεμβρίου, σε ένα 1-1 με την Τσέλσι στο Στάμφορντ Μπριτζ, στο 71′. Το δεύτερο στις 26 Δεκεμβρίου, σε ένα 3-3 με τη Σέφιλντ Γουένσντεϊ στο Χίλσμπορο, όπου η Γιουνάιτεντ έκανε ισοπαλία ενώ έχανε 3-0.

Η Wikipedia γράφει ότι λίγες εβδομάδες αργότερα, στην επιστροφή του στο Έλαντ Ρόουντ, ο Καντονά έφτυσε έναν οπαδό της Λιντς που τον προκάλεσε, και η Ομοσπονδία τον τιμώρησε με πρόστιμο 1.000 λιρών.

Η Γιουνάιτεντ έχασε μόνο δύο αγώνες πρωταθλήματος μετά την άφιξή του και τελείωσε τη σεζόν 10 βαθμούς μπροστά από την Άστον Βίλα, κατακτώντας το πρώτο της πρωτάθλημα μετά από 26 χρόνια. Το πρωτάθλημα κρίθηκε στις 2 Μαΐου 1993, όταν η Άστον Βίλα έχασε στην έδρα της από την Όλνταμ. Ο Καντονά έγινε έτσι ο πρώτος παίκτης που κέρδισε διαδοχικά πρωταθλήματα στην κορυφαία κατηγορία της Αγγλίας με δύο διαφορετικές ομάδες.

Οι δύο φανέλες δίπλα δίπλα

Το ενδιαφέρον με τον Καντονά είναι ότι οι δύο φανέλες δεν μοιάζουν σε τίποτα. Η μία, λευκή και καθαρή, με το όνομα του κατασκευαστή ως μοναδικό γράμμα στο στήθος. Η άλλη, κόκκινη και γεμάτη υφή, με τον χορηγό στη μέση και το σήμα του συλλόγου με το καράβι.

Ο Καντονά ήρθε στη Λιντς ως παίκτης με ένα δυνατό όνομα και μια γρήγορη επιτυχία, και έφυγε μέσα σε δέκα μήνες, με ένα πρωτάθλημα και μια φράση του Φόδερμπι που παραθέτει το premierleague.com: κάποιοι παίκτες πάνε σε έναν σύλλογο τη σωστή στιγμή και γίνονται κάτι που δεν θα γίνονταν πουθενά αλλού.

Ήταν η στιγμή που η Γιουνάιτεντ είχε ανάγκη από κάποιον να φέρει τα πάνω-κάτω, και η Λιντς από κάποιον που δεν είχε θέση στο σύστημα του προπονητή. Οι δύο φανέλες το λένε με τα δικά τους μέσα.

Δύο φανέλες, δύο κεφάλαια

• Μεταγραφή: 26 Νοεμβρίου 1992, από τη Λιντς στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ
• Ποσό: περίπου 1 με 1,2 εκατομμύρια λίρες (οι πηγές διαφέρουν)
• Τελευταίος αγώνας με τη Λιντς: Βάτφορντ – Λιντς 2-1, League Cup, 10 Νοεμβρίου 1992, Βίκαριτζ Ρόουντ
• Φανέλα: λευκή εντός έδρας 1992-93, Admiral, χωρίς ξεχωριστό χορηγό, μπλε V γιακάς
• Πρώτος αγώνας με τη Γιουνάιτεντ: φιλικό με τη Μπενφίκα, 1 Δεκεμβρίου 1992, Λισσαβώνα, με το Νο10
• Επίσημη πρεμιέρα: Γιουνάιτεντ – Σίτι 2-1, Premier League, 6 Δεκεμβρίου 1992, Ολντ Τράφορντ
• Φανέλα: κόκκινη εντός έδρας 1992-94, Umbro, Sharp, γιακάς με κορδόνια
• Πρώτο γκολ: Τσέλσι – Γιουνάιτεντ 1-1, 19 Δεκεμβρίου 1992, στο 71′
• Με τη Λιντς: πρωτάθλημα 1991-92, χατ τρικ στο Charity Shield 1992 (4-3 με τη Λίβερπουλ), 5-0 με την Τότεναμ
• Με τη Γιουνάιτεντ τη σεζόν 1992-93: πρώτο πρωτάθλημα μετά από 26 χρόνια