ΑΕΚ 2023-24
Η ΑΕΚ ιδρύθηκε στις 13 Απριλίου 1924 από πρόσφυγες της Κωνσταντινούπολης. Έναν αιώνα μετά, η Nike της έφτιαξε μια φανέλα με ρίγες που θυμίζουν τη δεκαετία του 1930. Η ΑΕΚ την αποκάλυψε στις 19:24, την ώρα που άρχιζε το ντέρμπι με τον Παναθηναϊκό στη Νέα Φιλαδέλφεια.
10 λεπτά ανάγνωση1.817 λέξεις
Οι περισσότερες επετειακές φανέλες είναι μια κανονική φανέλα με ένα σήμα παραπάνω. Η επετειακή της ΑΕΚ είναι κάτι πιο συγκεκριμένο: η ομάδα που γεννήθηκε το 1924 έβγαλε στο γήπεδο, στα 100 της χρόνια, φαρδιές κιτρινόμαυρες ρίγες, όπως τις έβλεπε η Αθήνα του μεσοπολέμου.
Η Nike έφτιαξε τη φανέλα για τη σεζόν 2023-24, και η ΑΕΚ την αποκάλυψε με τον δικό της τρόπο, μέσα σε μια μέρα ντέρμπι. Στις 19:24 της Κυριακής 14 Ιανουαρίου 2024, ώρα που παραπέμπει στη χρονιά ίδρυσης, ανέβασε φωτογραφίες και βίντεο, και λίγο αργότερα οι παίκτες της έβγαιναν στη Νέα Φιλαδέλφεια για το παιχνίδι με τον Παναθηναϊκό.




Πώς γεννήθηκε η ΑΕΚ
Η ΑΕΚ ιδρύθηκε στις 13 Απριλίου 1924 στην Αθήνα, από πρόσφυγες της Κωνσταντινούπολης. Ο πόλεμος του 1919-1922 και η ανταλλαγή πληθυσμών τούς είχαν φέρει στην Ελλάδα, και πολλοί από αυτούς είχαν παίξει ή προπονηθεί σε σωματεία της Πόλης. Η συνάντηση έγινε σε αθλητικό κατάστημα της οδού Βερανζέρου, στο κέντρο της Αθήνας. Το όνομα του συλλόγου λέει από πού ήρθαν οι ιδρυτές του: Αθλητική Ένωσις Κωνσταντινουπόλεως.
Πρώτος πρόεδρος ήταν ο Κωνσταντίνος Σπανούδης, που αναφέρεται στον ελληνικό Τύπο ως συνιδρυτής και πρώτος πρόεδρος της ομάδας. Ο σύλλογος ήθελε να δώσει αθλητική και πολιτιστική στέγη στους χιλιάδες πρόσφυγες που είχαν εγκατασταθεί στις νέες συνοικίες της πρωτεύουσας, με πρώτη τη Νέα Φιλαδέλφεια, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται το γήπεδό της.

Τα χρώματα και το έμβλημα είναι το ίδιο το βυζαντινό παρελθόν. Το κίτρινο και το μαύρο συνδέονται με την Κωνσταντινούπολη και τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, και ο δικέφαλος αετός μπήκε στο έμβλημα από το 1924. Το πρώτο μεγάλο ποδοσφαιρικό επίτευγμα ήρθε στη σεζόν 1931-32: η ΑΕΚ κατέκτησε το πρώτο Κύπελλο Ελλάδας της ιστορίας της, κι αυτή είναι η σεζόν από την οποία δανείστηκε το σχέδιο η φανέλα των 100 χρόνων. Το πρώτο πρωτάθλημα ήρθε το 1939, και μαζί του το νταμπλ.
The Shirt: ρίγες χωρίς φόβο
Η ΑΕΚ εξήγησε το σχέδιο στην παρουσίαση: εμπνευσμένο από τη φανέλα που φορούσε η ομάδα στη σεζόν 1931-32, όταν κέρδισε τον πρώτο της τίτλο. Το αποτέλεσμα είναι μια φανέλα με οριζόντιες ρίγες, στο κίτρινο και στο μαύρο, που δεν μοιάζει με τις κάθετες ρίγες ή τις μονόχρωμες εντός έδρας φανέλες που έχει συνηθίσει ο κόσμος.
Στις επίσημες φωτογραφίες φαίνεται η δομή της. Η φανέλα είναι κίτρινη με μαύρες οριζόντιες ζώνες, φαρδιές, που κάθονται στο στήθος, το στομάχι και στη βάση. Από πάνω, στους ώμους και στα μανίκια, το κίτρινο είναι συμπαγές. Οι ζώνες είναι σκούρες, σχεδόν μαύρες, και στις φωτογραφίες φαίνονται να έχουν λεπτή γραμμή στις άκρες τους.
Η Wikipedia τη μοιράζει στις εμφανίσεις της σεζόν ως τέταρτη, «επετειακή» φανέλα, δίπλα στην κίτρινη εντός έδρας, τη μαύρη εκτός και την πορτοκαλί τρίτη. Η Nike τη φτιάχνει πάνω σε προσαρμοσμένο πρότυπο της με ράγκλαν μανίκια, και αυτό είναι το σημείο που χωρίζει τον κόσμο των συλλεκτών: το Footy Headlines, που δημοσίευσε τις φωτογραφίες στις 17 Ιανουαρίου 2024, το χαρακτήρισε μειονέκτημα, γιατί χαλά την κλασική όψη. Η τιμή που ανέφερε ήταν 70 ευρώ.

Το σήμα «100 Χρόνια»
Στο στήθος, στη θέση του κανονικού εμβλήματος, η φανέλα έχει ένα ειδικό σήμα. Το σήμα των 100 χρόνων είχε παρουσιαστεί από τη ΑΕΚ την προηγούμενη μέρα, το Σάββατο 13 Ιανουαρίου, στις 19:24 κι αυτό. Είναι κυκλικό, με κίτρινο φόντο και τον δικέφαλο αετό στη μέση. Το «100» και η λέξη «Χρόνια» γραμμένη με πλάγια γράμματα μπαίνουν μπροστά στον αετό. Γύρω γύρω γράφει «Αθλητική Ένωσις Κωνσταντινουπόλεως» και «Football Club», και κάτω τα έτη 1924 και 2024. Ένα μικρότερο έμβλημα με τον αετό και τα γράμματα Α.Ε.Κ. κάθεται στη βάση του «100».
Το «100» έχει ντεγκραντέ από λευκό σε κίτρινο, και μπροστά του κάθεται η πλάγια γραφή «Χρόνια». Στη φανέλα το σήμα είναι μικρό, και φαίνεται καθαρά μόνο στις φωτογραφίες από κοντά.

Η μπροστινή όψη, λεπτομέρεια προς λεπτομέρεια
Στο δεξί στήθος του παίκτη, στα αριστερά όποιου κοιτάζει τη φανέλα, κάθεται το λευκό Swoosh της Nike. Στο αριστερό είναι το σήμα των 100 χρόνων. Ανάμεσα στα δύο, ψηλά, κοντά στον γιακά, υπάρχει ένα μικρό μπλε σήμα με τον ελληνικό σταυρό και τη λέξη ΕΛΛΑΣ, με ένα αστέρι από πάνω. Στο κέντρο της φανέλας, πάνω στη μαύρη ζώνη, είναι ο χορηγός.
Ο χορηγός είναι το Pame Stoixima, το ίδιο που φορούν οι φανέλες της ΑΕΚ εκείνης της σεζόν. Το λογότυπο έχει λευκό περίγραμμα και κόκκινο στοιχείο στο «Χ» της λέξης «stoixima», και στέκεται πάνω στη σκούρα ζώνη, οπότε διαβάζεται καθαρά από μακριά. Το Footy Headlines σχολίασε ότι το χρώμα του χορηγού στις φωτογραφίες ήταν λάθος· στις φωτογραφίες που έχουμε εδώ, πάντως, φαίνεται καθαρό.


Μανίκια, γιακάς και πλάτη
Τα μανίκια είναι κίτρινα, χωρίς ρίγες, και κόβονται σε ράγκλαν, όπως ήδη το είχε γράψει το Footy Headlines. Ο γιακάς είναι στρογγυλός και κίτρινος. Στο πίσω μέρος η φανέλα είναι κίτρινη μέχρι χαμηλά, με μία μόνο μαύρη ζώνη στη βάση και τη λέξη «Α.Ε.Κ F.C.» στον λαιμό, από πίσω.
Στις φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν δεν φαίνεται όνομα ή αριθμός στην πλάτη, γι’ αυτό δεν μπορούμε να πούμε ποια γραμματοσειρά και ποια χρώματα είχαν οι αριθμοί των παικτών.


Η βραδιά της πρεμιέρας
Η φανέλα έκανε το ντεμπούτο της στην 18η αγωνιστική της Stoiximan Super League, την Κυριακή 14 Ιανουαρίου 2024, στις 20:30, στο γήπεδο της Αγίας Σοφίας στη Νέα Φιλαδέλφεια. Αντίπαλος ήταν ο Παναθηναϊκός, και αυτό δεν ήταν τυχαίο: το ντέρμπι των αιωνίων αντιπάλων κρατά πάντα ψηλά το ενδιαφέρον, και η ΑΕΚ είχε προαναγγείλει ότι θα παρουσιάσει εκεί τη φανέλα.
Ο ΣΚΑΪ περιγράφει ένα παιχνίδι σκληρό και με χαμηλό τέμπο, όπου ο Παναθηναϊκός ήταν καλύτερος ομάδα, αλλά η ΑΕΚ προηγήθηκε. Στο 24ο λεπτό ο Σιμάνσκι έστειλε βαθιά μπαλιά για τον Λεβί Γκαρσία, που κέρδισε στο σπριντ τον Γεντβάι και τον τερματοφύλακα Λοντίγκιν και σκόραρε. Στο 31′ ο Παναθηναϊκός ισοφάρισε: ο Μπερνάρ εκτέλεσε φάουλ, ο Χουάνκαρ σέντραρε από αριστερά και ο Γεντβάι έστειλε τη μπάλα στα δίχτυα.
Το δεύτερο γκολ των φιλοξενούμενων ήρθε στο 66′, και κι αυτό από στατική φάση: φάουλ του Μπερνάρ, κεφαλιά-πάσα του Κώτσιρα και καρφωτή κεφαλιά του Αράο για το 1-2. Η ΑΕΚ μπήκε στις καθυστερήσεις πίσω στο σκορ και πήρε πέναλτι, που εκτέλεσε ο Γκαρσία για το 2-2. Η Wikipedia γράφει ότι το γκολ μπήκε στο 90+6′, ο ΣΚΑΪ στο 94′: γι’ αυτό εδώ μένει «στις καθυστερήσεις».
Η διαιτησία ήταν από τον Μοχάμεντ Αλ Χακίμ, από τη Σουηδία, και ο ΣΚΑΪ τον κατηγόρησε ότι του ξέφυγαν φάσεις, μεταξύ άλλων ένα πέναλτι υπέρ του Παναθηναϊκού. Ο ΣΚΑΪ έγραψε ότι ο Παναθηναϊκός έμεινε πρώτος στη βαθμολογία.
Οι δύο ενδεκάδες
Ο ΣΚΑΪ δίνει την αρχική σύνθεση της ΑΕΚ του Ματίας Αλμέιδα: Σταγκόβιτς, Ρότα, Βίντα, Κάλενς, Σιντιμπέ, Άμραμπατ, Σιμάνσκι, Πινέδα, Γκατσίνοβιτς, Γκαρσία, Τσούμπερ. Στο δεύτερο ημίχρονο μπήκαν οι Μάνταλος, Αραούχο, Ελίασον, Γιόνσον και Πιζάρο.
Ο Παναθηναϊκός ξεκίνησε με Λοντίγκιν, Βαγιαννίδη, Αράο, Γεντβάι, Χουάνκαρ, Κώτσιρα, Βιλένα, Μπερνάρ, Μαντσίνι, Βέρμπιτς και Ιωαννίδη. Από τον πάγκο μπήκαν οι Ζέκα, Αϊτόρ, Σπόραρ και Λημνιός.
Η ΑΕΚ του 2023-24: ο τίτλος που ξέφυγε
Η επετειακή φανέλα φορέθηκε σε μια σεζόν που η ΑΕΚ ξεκίνησε ως πρωταθλήτρια. Είχε κερδίσει το νταμπλ τη χρονιά πριν, και ο προπονητής Ματίας Αλμέιδα κράτησε σχεδόν όλο το σύνολο. Οι αλλαγές ήταν λίγες: έφυγαν οι Τζαβέλλας και Φράνσον, και ήρθαν, μεταξύ άλλων, οι Πίλιος, Πιζάρο και Κάλενς, ενώ ο Εζεκιέλ Πόνσε επέστρεψε μετά από τέσσερα χρόνια.
Στην Ευρώπη τα πράγματα δεν πήγαν καλά. Στα προκριματικά του Champions League η ΑΕΚ πέρασε τη Ντιναμό Ζάγκρεμπ (2-1 εκτός και 2-2 στην Αθήνα), αλλά έπεσε στα πλέι οφ από την Ρόγιαλ Αντβέρπ, 0-1 και 1-2. Στο Europa League βγήκε στον όμιλο με Μπράιτον, Άγιαξ και Μαρσέιγ. Κέρδισε στο Φάλμερ τη Μπράιτον με 3-2, αλλά τελείωσε με μία νίκη, μία ισοπαλία και τέσσερις ήττες.
Στο πρωτάθλημα ήταν ο βασικός διεκδικητής. Η ΑΕΚ τελείωσε δεύτερη στη regular season, με 17 νίκες, 8 ισοπαλίες και μία μόνο ήττα, και δεύτερη και στα πλέι οφ. Στα πλέι οφ κέρδισε 1-0 τον Ολυμπιακό στις 31 Μαρτίου, αλλά έχασε 2-1 από τον Παναθηναϊκό στη Λεωφόρο στις 3 Απριλίου και απάντησε με το 3-0 επί του Παναθηναϊκού στις 24 Απριλίου. Στην τελευταία αγωνιστική, στις 19 Μαΐου, νίκησε 3-0 τη Λαμία στην Αγία Σοφία, αλλά ο ΠΑΟΚ κέρδισε κι αυτός, και πήρε τον τίτλο.
Στο Κύπελλο ο δρόμος τελείωσε νωρίς: στους 16 η ΑΕΚ έφερε 0-0 στην Αθήνα και 1-1 στη Θεσσαλονίκη με τον Άρη, και έχασε στα πέναλτι, με 4-2.

Το γήπεδο των 100 χρόνων
Η επετειακή φανέλα φορέθηκε σε ένα νέο σπίτι. Το γήπεδο της Αγίας Σοφίας, που ονομάστηκε έτσι προς τιμή του ναού της Κωνσταντινούπολης, εγκαινιάστηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2022, και η ΑΕΚ έπαιξε εκεί το πρώτο της παιχνίδι στις 3 Οκτωβρίου 2022 και κέρδισε τον Ιωνικό 4-1. Η χωρητικότητά του είναι περίπου 31.000 θέσεις, και η ΑΕΚ το γέμισε κατά τη διάρκεια της σεζόν, όπως στο 1-0 επί του Ολυμπιακού, με 31.100 θεατές.
Το γήπεδο βρίσκεται στη Νέα Φιλαδέλφεια, μία από τις συνοικίες που είχαν δεχθεί τους πρόσφυγες του 1920, και η επέτειος του 2024 γιορτάστηκε εκεί.
Στο πρωτάθλημα του ιωβηλαίου
Η σεζόν τελείωσε χωρίς τίτλο, αλλά τα 100 χρόνια βρήκαν την ΑΕΚ με νέο γήπεδο, με ομάδα που διεκδίκησε το πρωτάθλημα μέχρι την τελευταία αγωνιστική και με φανέλα φτιαγμένη για την περίσταση. Η 13η Απριλίου 2024, η μέρα της επετείου, έπεσε Σάββατο, και την επόμενη η ΑΕΚ κέρδισε 2-0 τον Άρη στην Αγία Σοφία.
Η φανέλα σε αριθμούς και στοιχεία
- Σεζόν: 2023-24
- Επέτειος: 100 χρόνια, 1924-2024
- Κατασκευαστής: Nike
- Χορηγός: Pame Stoixima
- Χρώματα: κίτρινο και σκούρο μαύρο
- Σχέδιο: φαρδιές οριζόντιες ρίγες, εμπνευσμένες από τη φανέλα της σεζόν 1931-32
- Μανίκια: κίτρινα, ράγκλαν
- Σήμα: ειδικό σήμα «100 Χρόνια» με τον δικέφαλο αετό
- Παρουσίαση: 14 Ιανουαρίου 2024, στις 19:24
- Πρώτος αγώνας: ΑΕΚ-Παναθηναϊκός 2-2, 14 Ιανουαρίου 2024
Για τη σειρά «Επετειακές φανέλες», η φανέλα της ΑΕΚ είναι από τις λίγες που δεν προσπάθησαν να κρύψουν τα 100 χρόνια πίσω από ένα ακόμη σήμα. Έβαλαν την ιστορία στο ίδιο το σχέδιο: τις ρίγες του 1931-32, το πρώτο Κύπελλο, και τη στιγμή που η ομάδα των προσφύγων έγινε σύλλογος με δική του ταυτότητα.
Σχετικές ιστορίες φανελών
Παντελής Καφές: Ένα Νο1 στην πλάτη ενός μέσου, μια λύση συμβολαίου «κοινή συναινέσει» στις 22 Ιανουαρίου και ένα γκολ στο 4-0 απέναντι στον πρώην σύλλογο
Ο Παντελής Καφές έλυσε το συμβόλαιό του με τον Ολυμπιακό στις 22 Ιανουαρίου 2007, με δυόμισι χρόνια ακόμα να τρέχουν, και υπέγραψε ελεύθερος στην ΑΕΚ στις 29 του μήνα. Ο μέσος με το Νο1 άλλαξε τα κόκκινα και λευκά ριγέ της Puma με το κίτρινο και μαύρο της ίδιας εταιρείας.
Γρηγόρης Γεωργάτος: Ένα «όχι» από τον Ολυμπιακό, 3 εκατομμύρια από την ΑΕΚ, 400.000 ευρώ από την τσέπη του και δύο φανέλες με δύο νούμερα
Ο Γεωργάτος έπαιξε για τελευταία φορά με τον Ολυμπιακό στις 27 Μαΐου 2001, με τη ριγέ Umbro και το Siemens. Τον Ιούλιο του 2002 η ΑΕΚ τον πήρε από την Ίντερ για 3 εκατ. ευρώ, και ο αριστερός μπακ φόρεσε το Νο31 με τη Nike, πριν επιστρέψει στον Ολυμπιακό.
Με βίντεο ΑΕΚ – Ολυμπιακός: Ο Καμαρά στο 1′, δύο φορές ο Αραούχο και ένα 2-3 στο ΟΑΚΑ που έκανε τον Ελ Αραμπί πρωταγωνιστή, με την adidas του Ολυμπιακού απέναντι στη Nike των κιτρινόμαυρων
Την Κυριακή 21 Νοεμβρίου 2021, στο ΟΑΚΑ, ο Ολυμπιακός του Πέδρο Μαρτίνς με την ερυθρόλευκη ριγέ adidas και το Stoiximan στο στήθος νίκησε 3-2 την ΑΕΚ της Nike και του Pame Stoixima, με γκολ του Αγκιμπού Καμαρά στο 1′ και δύο του Ελ Αραμπί, απέναντι σε δύο γκολ του Αραούχο.
ΑΕΚ 1990-91
Κίτρινη μακρυμάνικη φανέλα της Diadora, με το μαύρο κυκλικό έμβλημα και τον δικέφαλο αετό στο στήθος, τα μεγάλα μαύρα γράμματα της Εθνικής Ασφαλιστικής και αριθμό με κίτρινο περίγραμμα στην πλάτη: η φανέλα της ΑΕΚ του Ντούσαν Μπάγιεβιτς, της χρονιάς χωρίς Ευρώπη και του 1-0 του Μπατίστα στη Ρόδο.

