ΑΕΚ 1990-91
Η ΑΕΚ της σεζόν 1990-91 τιμωρήθηκε με αποκλεισμό από την Ευρώπη μετά το ματς με τη Μαρσέιγ και τερμάτισε τρίτη στην Α' Εθνική. Ανάμεσα στο 6-0 επί της Ξάνθης και στο διπλό ντέρμπι με τον Ολυμπιακό, έζησε μια χρονιά με οικονομικά προβλήματα και παραίτηση προέδρου.
10 λεπτά ανάγνωση1.945 λέξεις
Μια κίτρινη φανέλα για μια χρονιά χωρίς Ευρώπη
Η ΑΕΚ της σεζόν 1990-91 δεν έπαιξε ούτε ένα ευρωπαϊκό παιχνίδι. Δεν ήταν επιλογή: είχε τιμωρηθεί. Ήταν η ομάδα που το 1988-89 είχε κατακτήσει το πρωτάθλημα έπειτα από δέκα χρόνια, με μια ασφαλιστική εταιρεία στο στήθος της φανέλας και έναν Γιουγκοσλάβο προπονητή στον πάγκο, και είχε μπροστά της μια χρονιά που μοιάζει ασήμαντη αν τη δεις μόνο από την τελική βαθμολογία. Τρίτη θέση, αποκλεισμός στους 16 του Κυπέλλου, μια παραίτηση προέδρου.
Και όμως, μέσα σε αυτή τη σεζόν χωράνε ένα 6-0, ένα ντέρμπι που διακόπηκε από δακρυγόνα και ξαναπαίχτηκε σε άλλο νησί, ένας αρχηγός που έβαζε τα πέναλτι της ομάδας και μια φανέλα που δεν μοιάζει με καμία από τις πιο φορτωμένες της δεκαετίας.



Σε αυτό το άρθρο κοιτάμε τη φανέλα της χρονιάς: την εντός έδρας κίτρινη Diadora, με μακριά μανίκια, όπως τη δείχνει μια αγγελία φανέλας που εκδόθηκε για παίκτη με το νούμερο 16.
The Shirt: η κίτρινη Diadora
Η φανέλα είναι η εντός έδρας της ΑΕΚ για τη σεζόν 1990-91. Κατασκευάστρια είναι η ιταλική Diadora, χορηγός η Εθνική Ασφαλιστική. Το χρώμα είναι ένα απαλό, ζεστό κίτρινο, με γυαλιστερό ύφασμα που στις φωτογραφίες αντανακλά το φως και δημιουργεί μικρές κυματιστές γραμμές στο στήθος και στα μανίκια.
Το σχέδιο είναι καθαρό. Δεν υπάρχουν ρίγες, ζώνες ή γεωμετρικά σχήματα στο σώμα. Η φανέλα στηρίζεται σε τρία πράγματα: στο κίτρινο, στο μαύρο που χρησιμοποιείται για όλα τα στοιχεία πάνω της και στο μεγάλο όνομα του χορηγού στο στήθος. Τα μανίκια είναι μακριά και καταλήγουν σε ελαστική μανσέτα.

Ο γιακάς και η ετικέτα
Ο γιακάς είναι πόλο, από το ίδιο κίτρινο ύφασμα, χωρίς κανένα διαφορετικό χρώμα στις άκρες. Ανοίγει σε V και δεν έχει κουμπιά ή κορδόνια.
Στο εσωτερικό του λαιμού υπάρχει η λευκή ετικέτα της Diadora, με το μικρό πράσινο σήμα της εταιρείας και τα στοιχεία του μεγέθους.

Το έμβλημα: ο δικέφαλος μέσα σε κύκλο
Το έμβλημα είναι ραμμένο στο αριστερό στήθος, πάνω από την καρδιά. Δεν είναι η ασπίδα που ξέρουν οι νεότερες γενιές, αλλά ένας μαύρος κύκλος με ένα λεπτό περίγραμμα. Μέσα του υπάρχει ο δικέφαλος αετός με ανοιχτά φτερά, με σταυρό ανάμεσα στα δύο κεφάλια και τα γράμματα Α, Ε, Κ γύρω από αυτόν. Η ΑΕΚ είχε ιδρυθεί στις 13 Απριλίου 1924 από πρόσφυγες από την Κωνσταντινούπολη, και ο δικέφαλος αετός, σύμβολο των Παλαιολόγων και του Βυζαντίου, ήταν από την αρχή το σήμα της ιστορίας της.
Στη φανέλα του 1990-91 όλα είναι μονόχρωμα: μαύρο πάνω σε κίτρινο.

Ο κατασκευαστής και ο χορηγός
Το λογότυπο της Diadora είναι τυπωμένο στο δεξί στήθος του φορέα, δηλαδή αριστερά στη φωτογραφία: το χαρακτηριστικό σκούρο σχήμα που μοιάζει με κομμένο φτερό, και από κάτω η λέξη «diadora» με μικρά πεζά γράμματα.
Στο κέντρο του στήθους, σε δύο γραμμές, είναι ο χορηγός: «ΕΘΝΙΚΗ» με μεγάλα μαύρα κεφαλαία και από κάτω «ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ» με μικρότερα. Η Εθνική Ασφαλιστική ήταν ο χορηγός της ΑΕΚ και στη σεζόν 1989-90 (en Wikipedia), οπότε η σχέση ήταν σταθερή.


Η πλάτη και το νούμερο 16
Η πλάτη είναι το πιο ξεχωριστό κομμάτι της φωτογραφίας. Δεν έχει όνομα, μόνο ένα μεγάλο νούμερο, το 16, με μαύρα ψηφία που έχουν λεπτό κίτρινο περίγραμμα. Τα ψηφία είναι χοντρά, με γωνιώδη άκρα, και στο κάτω μέρος του καθενός υπάρχει ένα μικρό λογότυπο της Diadora, ένα στοιχείο που δεν το βρίσκεις σε κάθε φανέλα της εποχής.
Η αγγελία του καταστήματος γράφει «Match Issue», δηλαδή φανέλα που εκδόθηκε για παίκτη, με το νούμερο 16 τυπωμένο επαγγελματικά με θερμοκόλληση. Δεν αναφέρει όμως ποιος ήταν ο παίκτης, και γι’ αυτό δεν θα γράψουμε όνομα.


Τα μανίκια
Η φανέλα έχει μακριά μανίκια, με ελαστική μανσέτα στην άκρη, στο ίδιο κίτρινο. Στις φωτογραφίες δεν φαίνονται σήματα διοργάνωσης ή patch στα μανίκια.

The Team: η ΑΕΚ του Μπάγιεβιτς
Ο Ντούσαν Μπάγιεβιτς είχε αναλάβει την ομάδα το καλοκαίρι του 1988, με πρόεδρο τον Στράτο Γκιδόπουλο, και έπρεπε να κρατήσει μια ομάδα χωρίς ευρωπαϊκό στόχο.
Στο τέρμα έπαιζε ο Αντώνης Μινού. Στην άμυνα ο αρχηγός Τάκης Καραγκιοζόπουλος, ο Στέλιος Μανωλάς, ο Γιώργος Πεπές, ο Μάκης Χατζής και ο Χρήστος Βασιλόπουλος, με νεοφερμένο τον Βαΐο Καραγιάννη από την Καρδίτσα. Στη μεσαία γραμμή το πολωνικό ταλέντο Μιροσλάβ Οκόνσκι, που είχε έρθει από το Αμβούργο το 1988, ο Κύπριος Γιώργος Σαββίδης, ο Τόνι Σαβέβσκι από τη Βαρντάρ, ο Τζιμ Πατίκας, Αυστραλός ελληνικής καταγωγής, ο Παύλος Παπαϊωάννου και ο Λάμπρος Γεωργιάδης. Στην επίθεση ο Ντάνιελ Μπατίστα, που είχε έρθει ελεύθερος από τον Εθνικό Πειραιώς τον Ιούλιο του 1989, ο Φρανκ Κλόπας, ο Γιάννης Μιλόπουλος και ο Γιώργος Χριστοδούλου.
Ο Γκιδόπουλος δεν μπορούσε πια να στηρίξει οικονομικά την ΑΕΚ, και όταν τελείωσε η σεζόν η κατάσταση είχε φτάσει σε σύγκρουση με τον προπονητή και τους παίκτες.
The Season: η χρονιά που ξεκίνησε με ήττα στο Ηράκλειο
Το πρωτάθλημα άνοιξε για την ΑΕΚ στις 16 Σεπτεμβρίου 1990 με ήττα 1-0 στο Ηράκλειο από τον ΟΦΗ, με πέναλτι του Βλάστου στο 41΄. Μια εβδομάδα αργότερα, στις 23 Σεπτεμβρίου, ήρθε το 6-0 επί της Ξάνθης στη Νέα Φιλαδέλφεια, με τρία γκολ του Σαββίδη (10΄, 22΄, 79΄), ένα του Κλόπας (28΄) και δύο του Μπατίστα (44΄, 64΄). Ήταν η μεγαλύτερη νίκη της χρονιάς.
Στη συνέχεια η ΑΕΚ ανέβηκε στη βαθμολογία. Κέρδισε 3-0 στη Λιβαδειά με δύο γκολ του Μπατίστα και ένα του Σαβέβσκι, 2-1 στη Λάρισα με τον ΑΕΛ, 3-0 στην Πάνιονιο, και στα μέσα Φεβρουαρίου η ΑΕΚ ήταν πια δεύτερη στη βαθμολογία. Όμως ο Μάρτιος έφερε ήττες από τον Αθηναϊκό (0-1) και τον Πανσερραϊκό (0-1), και στις 31 Μαρτίου, στο ντέρμπι με τον Παναθηναϊκό, το 4-0 των «πράσινων» έκρινε οριστικά το πρωτάθλημα. Το τέλος βρήκε την ΑΕΚ τρίτη, με 18 νίκες, 6 ισοπαλίες και 10 ήττες, γκολ 59-33 και 42 βαθμούς.
Ο Παναθηναϊκός πήρε το πρωτάθλημα με 54 βαθμούς. Δεύτερος έμεινε ο Ολυμπιακός με 46 (μετά από αφαίρεση δύο βαθμών), και τέταρτος ο ΠΑΟΚ με 38, αφού του αφαιρέθηκαν τρεις. Πρώτος σκόρερ της κατηγορίας ήταν ο Δημήτρης Σαραβάκος με 23 γκολ. Ο Μπατίστα τελείωσε με 13 στο πρωτάθλημα και 14 συνολικά.
Key Matches: τα ντέρμπι και το διπλό με τον Ολυμπιακό
Παναθηναϊκός – ΑΕΚ (25 Νοεμβρίου 1990). Στη Νέα Φιλαδέλφεια, με 21.716 θεατές, ο Βαρζύχα έβαλε μπροστά τον Παναθηναϊκό στο 8΄, ο Πατίκας ισοφάρισε στο 38΄ και ο Σαραβάκος έκρινε το 1-2 στο 67΄. Ο Μανωλάς αποβλήθηκε στο 77΄.
ΑΕΚ – Ολυμπιακός (13 Ιανουαρίου 1991). Η αγωνιστική είχε ξεκινήσει με επεισόδια έξω από το γήπεδο, και ο Ολυμπιακός προηγούνταν 1-2 όταν έγινε η διακοπή. Γύρω στο 82ο–84ο λεπτό ένα δακρυγόνο προκάλεσε χάος, και ο αγώνας διακόπηκε οριστικά.
ΑΕΚ – Ολυμπιακός (6 Φεβρουαρίου 1991, Ρόδος). Ο αγώνας επαναλήφθηκε είκοσι ημέρες μετά, στο γήπεδο Διαγόρας της Ρόδου, με 4.220 θεατές. Το μόνο γκολ έβαλε ο Μπατίστα στο 90+1΄, και η ΑΕΚ κέρδισε 1-0.

Ολυμπιακός – ΑΕΚ (19 Μαΐου 1991). Στον επαναληπτικό γύρο η ΑΕΚ έχασε 3-1 με 23.226 θεατές. Ο Πρωτάσοφ έβαλε από πέναλτι στο 14΄, ο Μανωλάς ισοφάρισε στο 55΄, ο Σαβίτσεφ έβαλε το 2-1 στο 56΄ και ο Λιτοβτσένκο από πέναλτι στο 88΄.
Με τον ΠΑΟΚ η ΑΕΚ έφερε ισοπαλίες και στα δύο παιχνίδια: 1-1 στις 23 Δεκεμβρίου, με γκολ του Μπατίστα στο 43΄, και 0-0 στις 28 Απριλίου.
Το Κύπελλο: με πέντε γκολ στη Χαραυγιακό
Στο Κύπελλο η ΑΕΚ πέρασε από τον όμιλο ως πρώτη, με 5-1 επί του Μεσολογγίου στις 26 Αυγούστου, 1-0 επί του Παναρκαδικού και 4-0 στην Πρέβεζα. Στη φάση των 32 η Χαραυγιακός δεν είχε ευκαιρία: 0-3 στις 5 Δεκεμβρίου και 2-0 στις 9 Ιανουαρίου, 5-0 συνολικά.
Στους 16 ήρθε ο ΟΦΗ. Στο πρώτο ματς, στο Ηράκλειο, η ΑΕΚ έχασε 3-0, με ένα από τα γκολ αυτογκόλ του Σταμάτη στο 15΄. Στη ρεβάνς, στις 20 Φεβρουαρίου, κέρδισε 3-1 με γκολ των Οκόνσκι (6΄), Σαβέβσκι (41΄) και Μανωλά (78΄), αλλά ο αποκλεισμός ήταν γεγονός: 3-4 στα δύο παιχνίδια.
Η Ευρώπη που δεν έγινε
Για να καταλάβει κανείς γιατί το 1990-91 ήταν χρονιά χωρίς Ευρώπη, πρέπει να γυρίσει στον Σεπτέμβριο και τον Νοέμβριο του 1989. Στον πρώτο γύρο του Κυπέλλου Πρωταθλητριών η ΑΕΚ έχασε 1-0 στη Δρέσδη στις 13 Σεπτεμβρίου και στις 27 Σεπτεμβρίου, στη Νέα Φιλαδέλφεια, κέρδισε 5-3, με γκολ των Μανωλά, Οκόνσκι (πέναλτι), Σαββίδη (δύο) και Σαβέβσκι. Συνολικά 5-4.
Στον επόμενο γύρο η αντίπαλος ήταν η Μαρσέιγ του Ζαν-Πιερ Παπέν. Στις 18 Οκτωβρίου 1989 η ΑΕΚ έχασε 2-0 στο Βελοντρόμ, με γκολ του Παπέν στο 55΄ και αυτογκόλ του Μανωλά στο 80΄. Η ρεβάνς, την 1η Νοεμβρίου 1989, έληξε 1-1, με πέναλτι του Σαβέβσκι στο 79΄ και γκολ του Παπέν στο 84΄, παρουσία 33.260 θεατών. Η Μαρσέιγ πέρασε 3-1 συνολικά.
Η συνέχεια ήταν η τιμωρία. Οι Γάλλοι κατήγγειλαν επίθεση στο πούλμαν της ομάδας τους, και η πειθαρχική επιτροπή της UEFA απέκλεισε την ΑΕΚ από όλες τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις για ένα χρόνο. Το 1990-91 ήταν η χρονιά που πλήρωσε το αποτέλεσμα. Στο ίδιο φθινόπωρο και ο Ολυμπιακός πήρε αντίστοιχη τιμωρία, μετά τον αγώνα με τη Σαμπντόρια στις 24 Οκτωβρίου 1990.

Το τέλος μιας εποχής για τον πρόεδρο
Μέσα στη χρονιά τα προβλήματα μεγάλωναν. Η οικονομική δυσκολία του Γκιδόπουλου ήταν γνωστή, και οι γκρίνιες των παικτών κορυφώθηκαν, σύμφωνα με το enwsi.gr, σε απεργία. Ο Οκόνσκι δεν έπαιξε στο ντέρμπι με τον Παναθηναϊκό που έληξε 4-0, και ο Σαβέβσκι κατέθεσε προσφυγή και συνδέθηκε με μια πιθανή μεταγραφή στον ΠΑΟΚ.
Η κατάσταση έφτασε σε σύγκρουση ανάμεσα στον πρόεδρο, τον προπονητή, τους παίκτες και τον κόσμο. Ο Γκιδόπουλος παραιτήθηκε, θεωρώντας πιο σημαντική την παρουσία του Μπάγιεβιτς στην ομάδα. Για λίγο τα ηνία πήρε ο Κώστας Αγγελόπουλος, και στη Γενική Συνέλευση εξελέγη πρόεδρος ο Κώστας Γενεράκης. Σύμφωνα με το enwsi.gr, η παραμονή του Μπάγιεβιτς αποδείχθηκε σωστή επιλογή.
Η ΑΕΚ θα ξαναβρισκόταν στην κορυφή. Το 1991-92 κέρδισε το πρωτάθλημα, ένα βαθμό μπροστά από τον Παναθηναϊκό.
Season Stats: η σεζόν σε αριθμούς
- Πρωτάθλημα: 3η θέση, 34 αγώνες, 18 νίκες, 6 ισοπαλίες, 10 ήττες, γκολ 59-33, 42 βαθμοί
- Κύπελλο Ελλάδας: αποκλεισμός στους 16 από τον ΟΦΗ (0-3 και 3-1)
- Πρώτος σκόρερ: Ντάνιελ Μπατίστα, 13 γκολ στο πρωτάθλημα και 14 συνολικά
- Μεγαλύτερη νίκη: ΑΕΚ – Ξάνθη 6-0 (23 Σεπτεμβρίου 1990)
- Μεγαλύτερη ήττα: Παναθηναϊκός – ΑΕΚ 4-0 (31 Μαρτίου 1991)
The Shirt Archive: η φανέλα σε αριθμούς
- Σεζόν: 1990-91
- Κατασκευαστής: Diadora, στο δεξί στήθος του φορέα
- Χορηγός: Εθνική Ασφαλιστική, με μαύρα κεφαλαία στο κέντρο
- Έμβλημα: κυκλικό, δικέφαλος αετός με Α-Ε-Κ, στο αριστερό στήθος
- Πλάτη: νούμερο 16 με μαύρα ψηφία και κίτρινο περίγραμμα, χωρίς όνομα
- Ιδιαιτερότητα: μικρό λογότυπο Diadora στο κάτω μέρος κάθε ψηφίου
Μια φανέλα που τη θυμάσαι για το πού βρισκόταν η ΑΕΚ όταν τη φορούσε: χωρίς Ευρώπη, με παραίτηση προέδρου, αλλά με έναν προπονητή που θα έφερνε τον τίτλο της επόμενης χρονιάς.
Σχετικές ιστορίες φανελών
Γρηγόρης Γεωργάτος: Ένα «όχι» από τον Ολυμπιακό, 3 εκατομμύρια από την ΑΕΚ, 400.000 ευρώ από την τσέπη του και δύο φανέλες με δύο νούμερα
Ο Γεωργάτος έπαιξε για τελευταία φορά με τον Ολυμπιακό στις 27 Μαΐου 2001, με τη ριγέ Umbro και το Siemens. Τον Ιούλιο του 2002 η ΑΕΚ τον πήρε από την Ίντερ για 3 εκατ. ευρώ, και ο αριστερός μπακ φόρεσε το Νο31 με τη Nike, πριν επιστρέψει στον Ολυμπιακό.
Με βίντεο ΑΕΚ – Ολυμπιακός: Ο Καμαρά στο 1′, δύο φορές ο Αραούχο και ένα 2-3 στο ΟΑΚΑ που έκανε τον Ελ Αραμπί πρωταγωνιστή, με την adidas του Ολυμπιακού απέναντι στη Nike των κιτρινόμαυρων
Την Κυριακή 21 Νοεμβρίου 2021, στο ΟΑΚΑ, ο Ολυμπιακός του Πέδρο Μαρτίνς με την ερυθρόλευκη ριγέ adidas και το Stoiximan στο στήθος νίκησε 3-2 την ΑΕΚ της Nike και του Pame Stoixima, με γκολ του Αγκιμπού Καμαρά στο 1′ και δύο του Ελ Αραμπί, απέναντι σε δύο γκολ του Αραούχο.
Με βίντεο Παναθηναϊκός – ΑΕΚ: Ο Λυμπερόπουλος στο 33′, το μακρινό σουτ του Μαλαδένη και το πέναλτι του Μπασινά στο 71′, με το ΟΤΕ στο πράσινο στήθος απέναντι στις ριγέ κιτρινόμαυρες της Nike
Την Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2003, στη Λεωφόρο, ο Παναθηναϊκός με την πράσινη φανέλα της adidas και το ΟΤΕ στο στήθος νίκησε 2-1 την ΑΕΚ της Nike με τις κιτρινόμαυρες ρίγες: γκολ του Λυμπερόπουλου, ισοφάριση του Μαλαδένη από μακριά και πέναλτι του Μπασινά, σε μια σεζόν που έκρινε ο Ολυμπιακός στην ισοβαθμία.
ΑΕΚ 2023-24
Η επετειακή φανέλα της Nike για τα 100 χρόνια της ΑΕΚ φοράει φαρδιές κιτρινόμαυρες οριζόντιες ρίγες εμπνευσμένες από τη σεζόν 1931-32, το σήμα «100 Χρόνια» στο στήθος και τον χορηγό Pame Stoixima. Παρουσιάστηκε στις 19:24 της 14ης Ιανουαρίου 2024 και φορέθηκε στο ντέρμπι με τον Παναθηναϊκό, που έληξε 2-2.

