Μίλαν 1988-89

Τρεις Ολλανδοί και μια ριγέ φανέλα

Υπάρχουν φανέλες που θυμόμαστε για ένα γκολ. Και υπάρχουν φανέλες που θυμόμαστε για μια ολόκληρη ομάδα.

Η ριγέ φανέλα της Μίλαν του 1988-89 ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Μέσα της έπαιξαν ο Φράνκο Μπαρέζι, ο Πάολο Μαλντίνι, ο Ρουντ Γκούλιτ, ο Μάρκο φαν Μπάστεν και ο Φρανκ Ράικαρντ. Από τον πάγκο τους κατηύθυνε ο Αρίγκο Σάκι, με ένα ποδόσφαιρο πίεσης και ψηλής άμυνας που η Ιταλία δεν είχε ξαναδεί.

Εκείνη τη σεζόν η Μίλαν δεν πήρε το πρωτάθλημα. Πήρε όμως την Ευρώπη, για πρώτη φορά από το 1969, και τη φανέλα της την έκανε σύμβολο μιας εποχής.

The Shirt: Κόκκινο και μαύρο, χωρίς τίποτα περιττό

Η εντός έδρας φανέλα της Μίλαν για το 1988-89 είναι φτιαγμένη από την ιταλική Kappa, που έντυνε τον σύλλογο ως το 1990. Δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει με σχέδια και μοτίβα. Κρατά τις παραδοσιακές ρίγες των rossoneri και αφήνει τα λίγα στοιχεία της να κάνουν τη δουλειά.

• Κορμός: φαρδιές κάθετες ρίγες, κόκκινες και μαύρες, που κατεβαίνουν ίσια από τους ώμους ως το τελείωμα. Το ύφασμα είναι λείο, με ελαφριά γυαλάδα, όπως οι συνθετικές φανέλες της δεκαετίας του ’80.
• Μανίκια: μακριά στην έκδοση των φωτογραφιών, με τις ρίγες να συνεχίζουν πάνω τους λοξά, ακολουθώντας τη ραφή.
• Μανσέτες: μαύρες, πλεκτές, με λάστιχο.
• Γιακάς: διπλωμένος γιακάς πόλο, με τις ρίγες να συνεχίζουν πάνω του, και ένα ανοιχτό V μπροστά που κλείνει με μαύρο τελείωμα.
• Κατασκευαστής: το λογότυπο της Kappa, τα δύο καθιστά σώματα πλάτη με πλάτη, λευκό, στο δεξί στήθος (αριστερά όπως κοιτάμε τη φανέλα).
• Σήμα: όχι το έμβλημα του συλλόγου, αλλά το τρίχρωμο scudetto των πρωταθλητών Ιταλίας, με ένα χρυσό αστέρι από πάνω.
• Χορηγός: Mediolanum, σε μεγάλα λευκά γράμματα στο κέντρο του στήθους.

Το scudetto και το αστέρι

Στη θέση όπου σήμερα βρίσκεται το σήμα του συλλόγου, η φανέλα του 1988-89 έχει κάτι άλλο: μια μικρή ασπίδα με τα τρία χρώματα της ιταλικής σημαίας, πράσινο, λευκό και κόκκινο, με χρυσό περίγραμμα.

Είναι το scudetto, το σήμα που φορά στη φανέλα του ο πρωταθλητής Ιταλίας την επόμενη σεζόν. Η Μίλαν το είχε κερδίσει τη σεζόν 1987-88, την πρώτη του Σάκι στον πάγκο και την πρώτη των Γκούλιτ και Φαν Μπάστεν στο Μιλάνο. Έτσι, όλη τη χρονιά του 1988-89 η ομάδα έπαιζε με την ασπίδα του πρωταθλητή στο στήθος.

Από πάνω, ένα κεντημένο χρυσό αστέρι. Αυτό το είχε κερδίσει η Μίλαν πολύ νωρίτερα, το 1979, όταν πήρε το δέκατο πρωτάθλημά της: στην Ιταλία, κάθε δέκα πρωταθλήματα δίνουν στον σύλλογο ένα αστέρι πάνω από το σήμα.

Δύο σύμβολα, λοιπόν, και κανένα από αυτά δεν είναι το έμβλημα της Μίλαν. Το ένα λέει «είμαστε οι πρωταθλητές», το άλλο «είμαστε από τους μεγάλους της Ιταλίας». Για μια φανέλα, δεν χρειάζεται να πει τίποτα άλλο.

Mediolanum: ο χορηγός από το σπίτι

Το Mediolanum είναι το λατινικό όνομα του Μιλάνου. Ήταν όμως και το όνομα μιας εταιρείας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, στην οποία συμμετείχε ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο άνθρωπος που είχε αγοράσει τη Μίλαν το 1986. Ο χορηγός της φανέλας, με άλλα λόγια, ήταν σχεδόν ένα κομμάτι της ίδιας της οικογένειας του συλλόγου.

Στο στήθος, το Mediolanum είναι γραμμένο με λευκά, χοντρά κεφαλαία γράμματα, που πιάνουν σχεδόν όλο το πλάτος ανάμεσα στο λογότυπο της Kappa και στο scudetto. Από πάνω υπάρχει ένα μικρό λευκό σύμβολο: ένα λουλούδι και δίπλα ένα σχήμα που θυμίζει στεφάνι ή κράνος. Το Mediolanum έμεινε στη φανέλα από το 1987 ως το 1992 και πέρασε από την Kappa στην adidas.

Η πλάτη και τα νούμερα

Στην πλάτη οι ρίγες συνεχίζουν χωρίς διακοπή. Δεν υπάρχει όνομα παίκτη: στο ιταλικό πρωτάθλημα του 1988-89 οι φανέλες είχαν μόνο αριθμό, από το 1 ως το 11 για τους βασικούς.

Ο αριθμός είναι μεγάλος, λευκός ή κρεμ, κομμένος από ύφασμα και ραμμένος πάνω στις ρίγες. Σε μια από τις φανέλες της σειράς φαίνεται το 9, ο αριθμός του Φαν Μπάστεν. Σε μια άλλη το 3, ο αριθμός του Μαλντίνι, με σκούρο περίγραμμα γύρω από το κρεμ ύφασμα.

Αξίζει να σταθεί κανείς και στο πώς είναι στημένες οι ρίγες. Δεν είναι λεπτές, όπως σε πολλές ριγέ φανέλες της Ιταλίας, αλλά φαρδιές, σχεδόν ίσες σε πλάτος με μια παλάμη. Στο μπροστινό μέρος χωράνε λίγες μόνο ρίγες, εναλλάξ κόκκινες και μαύρες. Έτσι το Mediolanum απλώνεται πάνω σε τρεις ή τέσσερις ρίγες και διαβάζεται καθαρά από την κερκίδα, ενώ το λογότυπο της Kappa και το scudetto «κάθονται» το καθένα πάνω σε μια μαύρη ρίγα, σαν σε πλαίσιο.

Η φανέλα κυκλοφόρησε σε κοντομάνικη και μακρυμάνικη έκδοση. Στη μακρυμάνικη, που φαίνεται στις φωτογραφίες, οι ρίγες των μανικιών έχουν κλίση, γιατί ακολουθούν τη ραφή του ώμου, και τελειώνουν σε μαύρη πλεκτή μανσέτα. Είναι η εκδοχή που θυμάται κανείς από τα χειμωνιάτικα βράδια του Σαν Σίρο.

The Team: Ο Σάκι, οι Ολλανδοί και η άμυνα

Η Μίλαν του 1988-89 είχε προπονητή τον Αρίγκο Σάκι, έναν άνθρωπο που δεν είχε παίξει ποτέ επαγγελματικό ποδόσφαιρο και που ο Μπερλουσκόνι είχε φέρει από την Πάρμα. Το ποδόσφαιρό του βασιζόταν στη ζώνη, στην πίεση και σε μια άμυνα που ανέβαινε ψηλά, σχεδόν ως τη σέντρα.

Η άμυνα αυτή ήταν η καρδιά της ομάδας. Τερματοφύλακας ο Τζοβάνι Γκάλι. Μπροστά του ο Μάουρο Τασότι δεξιά, ο Αλεσάντρο Κοστακούρτα και ο αρχηγός Φράνκο Μπαρέζι στο κέντρο, ο νεαρός Πάολο Μαλντίνι αριστερά.

Στη μεσαία γραμμή ο Κάρλο Αντσελότι, ο Αντζέλο Κολόμπο και ο Ρομπέρτο Ντοναντόνι. Και η μεγάλη προσθήκη του καλοκαιριού: ο Φρανκ Ράικαρντ, ο τρίτος Ολλανδός, που ήρθε να ενωθεί με τον Ρουντ Γκούλιτ και τον Μάρκο φαν Μπάστεν. Με τους τρεις τους, η Μίλαν είχε δύναμη, τεχνική και γκολ.

Ο Φαν Μπάστεν, μετά από μια πρώτη χρονιά με τραυματισμούς, έγινε εκείνη τη σεζόν ο φορέας της ομάδας. Στο πρωτάθλημα σκόραρε 19 γκολ, όσα και ο Καρέκα της Νάπολι, τρία λιγότερα από τον πρώτο σκόρερ Άλντο Σερένα της Ίντερ.

The Season: Τρίτη στην Ιταλία

Στο πρωτάθλημα, η Μίλαν δεν μπόρεσε να υπερασπιστεί τον τίτλο. Τερμάτισε τρίτη με 46 βαθμούς, από 16 νίκες, 14 ισοπαλίες και 4 ήττες σε 34 αγωνιστικές. Είχε 61 γκολ υπέρ και μόλις 25 κατά.

Ήταν μια σεζόν με πολλές ισοπαλίες, που δεν της επέτρεψαν να ακολουθήσει την Ίντερ. Οι γείτονες πήραν το πρωτάθλημα με μεγάλη διαφορά, η Νάπολι του Μαραντόνα και του Καρέκα τερμάτισε δεύτερη με 47 βαθμούς, ένα πάνω από τη Μίλαν, και η Γιουβέντους τέταρτη με 43.

Η πραγματική ιστορία της σεζόν όμως γράφτηκε αλλού.

Key Matches: Ο δρόμος προς τη Βαρκελώνη

Η Μίλαν ξεκίνησε στο Κύπελλο Πρωταθλητριών ως πρωταθλήτρια Ιταλίας, με το scudetto στο στήθος.

• Πρώτος γύρος: με τη βουλγαρική Βίτοσα, 2-0 στη Σόφια και 5-2 στο Σαν Σίρο.
• Δεύτερος γύρος: με τον Ερυθρό Αστέρα, δύο ισοπαλίες 1-1. Η πρόκριση κρίθηκε στα πέναλτι στο Βελιγράδι, με 4-2.
• Προημιτελικά: με τη Βέρντερ Βρέμης, 0-0 στη Γερμανία και 1-0 στο Μιλάνο.
• Ημιτελικά: με τη Ρεάλ Μαδρίτης, 1-1 στο Μπερναμπέου και 5-0 στο Σαν Σίρο.

Το 5-0 της 19ης Απριλίου 1989 είναι ίσως το ματς που ορίζει αυτή την ομάδα. Η Ρεάλ ήταν η κυρίαρχη δύναμη της Ισπανίας, και η Μίλαν τη διέλυσε μέσα σε μία ώρα. Σκόραραν ο Αντσελότι, ο Ράικαρντ, ο Γκούλιτ, ο Φαν Μπάστεν και ο Ντοναντόνι: πέντε διαφορετικοί παίκτες, ο καθένας από διαφορετική θέση. Και όλοι με την κόκκινη-μαύρη φανέλα της Kappa.

Ο τελικός: 4-0 στο Καμπ Νου, στα λευκά

Ο τελικός έγινε στις 24 Μαΐου 1989 στο Καμπ Νου της Βαρκελώνης, μπροστά σε 97.000 θεατές, με διαιτητή τον Δυτικογερμανό Καρλ-Χάιντς Τρίτσλερ. Αντίπαλος η Στεάουα Βουκουρεστίου του Γκεόργκε Χάτζι, που είχε κατακτήσει το τρόπαιο τρία χρόνια νωρίτερα.

Εκείνο το βράδυ η Μίλαν δεν φόρεσε τις ρίγες. Βγήκε στο γήπεδο ολόλευκη, αφού η Στεάουα, με τα κόκκινα και μπλε της, άλλαξε κι αυτή χρώματα. Τα λευκά των ευρωπαϊκών τελικών θα γίνονταν από τότε κομμάτι της ταυτότητας της Μίλαν.

Ο Γκούλιτ άνοιξε το σκορ στο πρώτο μισάωρο και ο Φαν Μπάστεν έκανε το 2-0. Στο 38ο λεπτό ο Γκούλιτ σκόραρε ξανά και στο 46ο, αμέσως μετά την ανάπαυλα, ο Φαν Μπάστεν έγραψε το 4-0. Δύο γκολ ο καθένας από τους δύο Ολλανδούς.

Η ενδεκάδα της Μίλαν: Τζ. Γκάλι· Τασότι, Κοστακούρτα, Μπαρέζι, Μαλντίνι· Κολόμπο, Ράικαρντ, Αντσελότι, Ντοναντόνι· Γκούλιτ, Φαν Μπάστεν. Στο δεύτερο ημίχρονο ο Βίρντις πήρε τη θέση του Γκούλιτ και ο Φιλίπο Γκάλι του Κοστακούρτα.

Ήταν το τρίτο Κύπελλο Πρωταθλητριών της Μίλαν και το πρώτο της εποχής Μπερλουσκόνι.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

Season Stats: Τα νούμερα της χρονιάς

• Προπονητής: Αρίγκο Σάκι
• Serie A: 3η θέση, 46 βαθμοί
• Ρεκόρ πρωταθλήματος: 16 νίκες, 14 ισοπαλίες, 4 ήττες
• Γκολ πρωταθλήματος: 61 υπέρ, 25 κατά
• Πρώτος σκόρερ πρωταθλήματος: Μάρκο φαν Μπάστεν, 19 γκολ
• Κύπελλο Πρωταθλητριών: κατάκτηση, 4-0 επί της Στεάουα στον τελικό
• Ημιτελικός: 1-1 και 5-0 με τη Ρεάλ Μαδρίτης
• Τελικός: 24 Μαΐου 1989, Καμπ Νου, 97.000 θεατές

Η φανέλα σήμερα

Η ριγέ Kappa του 1988-89 είναι από τις πιο ζητημένες φανέλες της Μίλαν στη συλλεκτική αγορά. Κυκλοφορεί σε κοντομάνικες και μακρυμάνικες εκδοχές, και όσες έχουν το 9 του Φαν Μπάστεν ή το 3 του Μαλντίνι στην πλάτη ξεχωρίζουν.

Στο μουσείο του συλλόγου, το Mondo Milan, η εποχή του Σάκι έχει τη δική της θέση, δίπλα στις Χρυσές Μπάλες των Ολλανδών της.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

The Shirt Archive: Η φανέλα σε μια ματιά

• Ομάδα: Μίλαν
• Σεζόν: 1988-89
• Εμφάνιση: εντός έδρας
• Κατασκευαστής: Kappa
• Χορηγός: Mediolanum
• Χρώματα: κόκκινες και μαύρες κάθετες ρίγες
• Γιακάς: πόλο με ρίγες και ανοιχτό V
• Σήμα: τρίχρωμο scudetto των πρωταθλητών Ιταλίας με χρυσό αστέρι
• Αριθμοί: λευκοί ή κρεμ, ραμμένοι, χωρίς ονόματα
• Η φανέλα του τελικού: ολόλευκη, όχι η ριγέ
• Τίτλος της χρονιάς: Κύπελλο Πρωταθλητριών 1989