Άγιαξ 2024-25

Υπάρχουν επετειακές φανέλες που απλώς προσθέτουν έναν αριθμό στο έμβλημα και υπάρχουν εκείνες που χρησιμοποιούν την ίδια την ιστορία του συλλόγου ως οδηγό για τον σχεδιασμό τους. Η επετειακή εμφάνιση του Ajax για τα 125 χρόνια από την ίδρυσή του ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.

Το 2025 ο ολλανδικός σύλλογος συμπλήρωσε 125 χρόνια ζωής και, σε συνεργασία με την adidas Originals, αποφάσισε να γιορτάσει την επέτειο κοιτάζοντας πολύ πιο πίσω από τις ένδοξες δεκαετίες των δεκαετιών του ’60 και του ’70. Αντί να εμπνευστεί από κάποιο από τα ευρωπαϊκά τρόπαια, από τον Johan Cruyff ή από μία από τις θρυλικές ομάδες του παρελθόντος, επέστρεψε σε μια φωτογραφία του 1911, όταν το λευκό-κόκκινο-λευκό άρχισε να αποκτά τη μορφή που θα γινόταν αργότερα ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σχέδια στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.

125 χρόνια από τον Ajax του 1900

Ο Ajax ιδρύθηκε στις 18 Μαρτίου 1900 και χρειάστηκε να περάσει περισσότερο από μία δεκαετία μέχρι να αποκτήσει την εμφάνιση με την οποία θα συνδεόταν για πάντα η ταυτότητά του.

Στα πρώτα χρόνια της ιστορίας του, ο σύλλογος αγωνιζόταν αρχικά με μια ολόμαυρη εμφάνιση, πριν περάσει σε μια φανέλα με κόκκινες και λευκές ρίγες. Η άνοδος όμως στην Eerste Klasse έφερε μαζί της και την ανάγκη για διαφορετική εμφάνιση, καθώς οι κανονισμοί της εποχής απαιτούσαν από τις ομάδες να ξεχωρίζουν περισσότερο μεταξύ τους.

Η λύση που βρέθηκε ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Ο Ajax υιοθέτησε την εμφάνιση της V.V.V. (Veni Vidi Vici), ενός συλλόγου του Άμστερνταμ που είχε σταματήσει να διαθέτει ποδοσφαιρικό τμήμα δύο χρόνια νωρίτερα.

Έτσι γεννήθηκε σταδιακά το σχέδιο που σήμερα θεωρούμε αυτονόητο όταν σκεφτόμαστε τον Ajax: λευκό, κόκκινο στο κέντρο και ξανά λευκό.

Και για την επέτειο των 125 χρόνων, ο σύλλογος αποφάσισε να επιστρέψει ακριβώς εκεί.

Η φωτογραφία του 1911 που έγινε η έμπνευση

Η αφετηρία του σχεδιασμού ήταν μία συγκεκριμένη φωτογραφία.

Στις 10 Σεπτεμβρίου 1911, ο Ajax είχε μόλις κατακτήσει τον τελικό του Gouden Kruis, επικρατώντας της Volharding, και οι παίκτες πόζαραν όλοι μαζί φορώντας το λευκό-κόκκινο-λευκό.

Η συγκεκριμένη εικόνα θεωρείται, σύμφωνα με τον ίδιο τον Ajax, η παλαιότερη γνωστή φωτογραφία της ομάδας με αυτή την εμφάνιση.

Περισσότερα από 113 χρόνια αργότερα, εκείνη η εικόνα αποτέλεσε το βασικό σημείο αναφοράς για την επετειακή εμφάνιση του 2025.

Αυτό εξηγεί και γιατί το αποτέλεσμα δεν μοιάζει απλώς με μια σύγχρονη φανέλα που απέκτησε retro στοιχεία. Η πρόθεση ήταν διαφορετική: να δημιουργηθεί ένα σύνολο που να θυμίζει πραγματικά Ajax των αρχών του 20ού αιώνα.

Το κόκκινο παραμένει στο κέντρο

Η πιο χαρακτηριστική λεπτομέρεια είναι φυσικά η μεγάλη κόκκινη κατακόρυφη λωρίδα.

Περιβάλλεται από λευκό και δημιουργεί αμέσως την εικόνα που έχει συνδεθεί με τον Ajax εδώ και περισσότερα από 100 χρόνια. Η adidas Originals κράτησε την κλασική αισθητική χωρίς να προσπαθήσει να την εκσυγχρονίσει υπερβολικά.

Η εμφάνιση έχει μακριά μανίκια, κάτι που ενισχύει ακόμη περισσότερο την αίσθηση μιας φανέλας από άλλη εποχή, ενώ ο παραδοσιακός γιακάς με το μικρό κουμπί ολοκληρώνει το vintage αποτέλεσμα.

Δεν υπάρχουν οι χαρακτηριστικές τρεις adidas ρίγες στους ώμους.

Δεν υπάρχουν έντονες μοντέρνες γραμμές.

Δεν υπάρχει προσπάθεια να εντυπωσιάσει με περίπλοκα γραφικά.

Η δύναμή της βρίσκεται ακριβώς στην απλότητά της.

Εκεί όπου κανονικά θα βρισκόταν το έμβλημα

Ίσως η πιο ενδιαφέρουσα σχεδιαστική απόφαση είναι ότι στην κεντρική κόκκινη λωρίδα δεν βρίσκεται το παραδοσιακό σήμα του Ajax.

Στη θέση του υπάρχει η σημαία του Άμστερνταμ, με τους τρεις χαρακτηριστικούς σταυρούς του Αγίου Ανδρέα.

Η επιλογή αυτή δεν είναι απλώς αισθητική. Στην ιστορική φωτογραφία του 1911, ορισμένοι ποδοσφαιριστές φορούσαν επίσης τη σημαία του Άμστερνταμ στο στήθος. Τότε όμως αποτελούσε ιδιαίτερη τιμή, καθώς η συγκεκριμένη ένδειξη ήταν προνόμιο των παικτών της αντιπροσωπευτικής ομάδας του Άμστερνταμ.

Ο Ajax επανέφερε λοιπόν ένα στοιχείο που υπήρχε πάνω στις εμφανίσεις των παικτών πριν ακόμη δημιουργηθεί ο σύγχρονος μύθος του συλλόγου.

Και έτσι η φανέλα των 125 χρόνων δεν γιορτάζει μόνο τον Ajax.

Γιορτάζει και το Άμστερνταμ.

Το Ajax logo κρύβεται διακριτικά

Το γεγονός ότι το σύγχρονο έμβλημα απουσιάζει από το κέντρο της φανέλας δεν σημαίνει ότι ο Ajax εξαφανίζεται από το σχέδιο.

Στο κάτω μέρος της εμφάνισης υπάρχει μια μικρή, διακριτική ετικέτα που ενσωματώνει το λογότυπο του συλλόγου, την ημερομηνία ίδρυσης 18 Μαρτίου 1900 και την ένδειξη AFC Ajax 125.

Είναι από εκείνες τις λεπτομέρειες που μπορεί να μην προσέξει κάποιος βλέποντας τη φανέλα από απόσταση, αλλά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία όταν την εξετάσει από κοντά.

Το ίδιο ισχύει και για το πίσω μέρος.

Οι εμφανίσεις των παικτών είχαν μόνο αριθμούς, χωρίς ονόματα, ώστε να διατηρηθεί όσο περισσότερο γίνεται η αισθητική των παλαιότερων εποχών.

Οι χορηγοί έγιναν σχεδόν αόρατοι

Σε μια σύγχρονη ποδοσφαιρική εμφάνιση, οι χορηγοί συνήθως αποτελούν ένα από τα πιο εμφανή στοιχεία.

Στην επετειακή φανέλα του Ajax συνέβη ακριβώς το αντίθετο.

Για να προστατευθεί η ιστορική αισθητική, οι βασικοί χορηγοί adidas και Ziggo εμφανίζονται σε κόκκινη απόχρωση πάνω στην κόκκινη λωρίδα, δημιουργώντας το λεγόμενο ton sur ton αποτέλεσμα. Έτσι, τα λογότυπα υπάρχουν, αλλά δεν διακόπτουν οπτικά το ιστορικό σχέδιο.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι ο χορηγός του μανικιού Team Rockstars IT επέλεξε να αφήσει το μανίκι εντελώς λευκό.

Για τους αγώνες, μάλιστα, οι εμπορικές ενδείξεις στα μανίκια αφαιρέθηκαν, ώστε η εμφάνιση να πλησιάζει ακόμη περισσότερο εκείνη του 1911.

Μαύρες κάλτσες, όπως στις παλιές φωτογραφίες

Η προσπάθεια να αναπαραχθεί η ιστορική εμφάνιση δεν σταμάτησε στη φανέλα.

Το σύνολο ολοκληρώνεται με ολόλευκο σορτσάκι και μαύρες κάλτσες με κόκκινη αναδίπλωση.

Και εδώ υπάρχει μια ακόμη ιστορική αναφορά.

Ο Ajax χρησιμοποιούσε μαύρες κάλτσες μέχρι και τη σεζόν 1961/62, πολύ πριν οι εμφανίσεις του συλλόγου αποκτήσουν τη σημερινή τους μορφή.

Οι σχεδιαστές προσπάθησαν μάλιστα να αναπαραστήσουν και τον τρόπο με τον οποίο τελείωναν οι κάλτσες της εποχής, προσφέροντας λεπτομέρειες στην κόκκινη αναδίπλωση.

Ένα μικρό στοιχείο, αλλά αρκετό για να κάνει ολόκληρο το σύνολο να μοιάζει πραγματικά ιστορικό.

Μία εμφάνιση που φορέθηκε μόνο μία φορά

Ίσως αυτό είναι που κάνει τη συγκεκριμένη φανέλα ακόμη πιο ξεχωριστή.

Ο Ajax αποφάσισε ότι η πρώτη ομάδα ανδρών θα τη φορέσει μόνο μία φορά, στο εντός έδρας παιχνίδι απέναντι στην AZ στις 16 Μαρτίου 2025, λίγο πριν από την επίσημη επέτειο των 125 χρόνων στις 18 Μαρτίου.

Το παιχνίδι στη Johan Cruyff ArenA ολοκληρώθηκε ισόπαλο 2-2, όμως το αποτέλεσμα πέρασε σε δεύτερη μοίρα μπροστά στην εικόνα που δημιουργήθηκε στο γήπεδο.

Για μία ημέρα, ο Ajax του 2025 έμοιαζε σαν να είχε βγει από μια φωτογραφία του 1911.

Την ίδια επετειακή εμφάνιση φόρεσαν και οι Ajax Vrouwen, ενώ οι Ajax Legends την παρουσίασαν επίσης στο Beckenbauer Cup που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 125 χρόνια της Bayern München.

Από το 1911 στο 1972

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη ιστορική περίοδος που συνδέθηκε με την επετειακή συλλογή.

Οι φίλαθλοι μπορούσαν να προσθέσουν στο πίσω μέρος αριθμούς εμπνευσμένους από το 1972, τη χρονιά που θεωρείται μία από τις σημαντικότερες, αν όχι η σημαντικότερη, στην ιστορία του Ajax. Ο σύλλογος χαρακτηρίζει το 1972 ως το πιο επιτυχημένο έτος του, όταν η ομάδα κατέκτησε μια σειρά από κορυφαίους τίτλους.

Έτσι, η φανέλα κατάφερε να ενώσει δύο διαφορετικές εποχές.

Από τη μία πλευρά, το 1911, όταν το λευκό-κόκκινο-λευκό μόλις άρχιζε να γίνεται η ταυτότητα του Ajax.

Από την άλλη, το 1972, όταν ο σύλλογος βρισκόταν στην κορυφή της Ευρώπης και είχε δημιουργήσει μία από τις πιο επιδραστικές ομάδες στην ιστορία του ποδοσφαίρου.

Και στη μέση βρίσκεται το 2025, η χρονιά των 125 χρόνων.

Μια φανέλα που δεν χρειάζεται το σύγχρονο έμβλημα

Ίσως τελικά αυτό είναι το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της συγκεκριμένης εμφάνισης.

Ο Ajax είναι ένας από τους συλλόγους που μπορούν να αναγνωριστούν χωρίς να χρειάζεται καν το έμβλημά τους.

Το λευκό. Η κόκκινη λωρίδα. Η απλότητα. Και τώρα, η σημαία του Άμστερνταμ.

Όλα αυτά είναι αρκετά για να καταλάβεις ποιος βρίσκεται μπροστά σου.

Η adidas και ο Ajax δεν προσπάθησαν να δημιουργήσουν μια φανέλα που θα έμοιαζε «παλιά». Προσπάθησαν να ανακατασκευάσουν την αίσθηση μιας άλλης εποχής, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές και όχι απλώς retro γραφικά.

Γι’ αυτό και το αποτέλεσμα είναι τόσο καθαρό.

125 χρόνια, μία ταυτότητα

Από το 1900 μέχρι το 2025, ο Ajax πέρασε από πολλές διαφορετικές εποχές.

Άλλαξε γήπεδα, γενιές ποδοσφαιριστών, προπονητές, διοικήσεις και αγωνιστικά συστήματα. Κατέκτησε τίτλους στην Ολλανδία, έγινε ευρωπαϊκή δύναμη, δημιούργησε σχολή ποδοσφαίρου και απέκτησε μια ταυτότητα που ξεπερνά τα σύνορα της χώρας.

Όμως η εμφάνιση παρέμεινε ένας από τους σταθερότερους δεσμούς ανάμεσα στις διαφορετικές γενιές.

Η φανέλα των 125 χρόνων το αποδεικνύει με τον πιο όμορφο τρόπο. Δεν χρειάζεται να δείξει όλα όσα πέτυχε ο Ajax. Δεν χρειάζεται να γεμίσει με τρόπαια, ημερομηνίες και ονόματα. Αρκεί να γυρίσει στην αρχή. Σε μια φωτογραφία του 1911. Σε ένα λευκό-κόκκινο-λευκό σύνολο. Σε μια σημαία του Άμστερνταμ. Και να θυμίσει σε όλους από πού ξεκίνησαν όλα.

Ajax — 18 Μαρτίου 1900. 125 χρόνια ιστορίας.

Μία φανέλα που έγινε ξανά ασπρόμαυρη φωτογραφία.