Τότεναμ 1990-91
Η Τότεναμ του Τέρι Βενέιμπλς τερμάτισε δέκατη στο πρωτάθλημα 1990-91 με 49 βαθμούς, αλλά κέρδισε τον Άρσεναλ με 3-1 στον ημιτελικό και τη Νότιγχαμ Φόρεστ με 2-1 στον τελικό του FA Cup, σε μια χρονιά με 19 γκολ για τον Γκασκόιν και 19 για τον Λίνεκερ.
10 λεπτά ανάγνωση1.914 λέξεις
Μια λευκή φανέλα για ένα Κύπελλο
Λευκό. Βέλη στα μανίκια. Και το όνομα μιας μπίρας στο στήθος.
Η φανέλα της Τότεναμ της σεζόν 1990-91 δεν φωνάζει: δεν έχει ρίγες ούτε περίτεχνο μοτίβο. Κι όμως έγινε η φανέλα της ημέρας που η Τότεναμ έγινε η πρώτη ομάδα που σήκωσε οκτώ φορές το FA Cup.



Θα δούμε τη φανέλα από κοντά, από τον γιακά μέχρι τα βέλη της Hummel στα μανίκια, και τη χρονιά που τη φόρεσε: ένα πρωτάθλημα που έκλεισε δέκατο, έναν ημιτελικό με τον Άρσεναλ που κρίθηκε από ένα φάουλ και έναν τελικό όπου ο μεγάλος αστέρας της ομάδας βγήκε με φορείο πριν περάσει το πρώτο εικοσάλεπτο.
The Shirt: λευκό, με σκούρο μπλε
Η εντός έδρας φανέλα ήταν δουλειά της Hummel και, σύμφωνα με το Classic Football Shirts, χρησιμοποιήθηκε στις σεζόν 1989-90 και 1990-91. Το βασικό χρώμα είναι το λευκό της Τότεναμ και το μόνο σκούρο στοιχείο είναι ένα βαθύ ναυτικό μπλε, το ίδιο στον χορηγό, στον γιακά και στα μανίκια.
Το κόψιμο είναι ράγκλαν: οι ραφές των μανικιών κατεβαίνουν διαγώνια από τον λαιμό, και πάνω τους τρέχει μια λεπτή σκούρα μπλε ρίγα.


Ο γιακάς: V με κορδέλα «THFC»
Ο γιακάς είναι ένα λαιμόκοψη V με πλεκτό (ριμπ) υλικό σε σκούρο μπλε, με μια λεπτή λευκή ρίγα ανάμεσα στο μπλε και στο λευκό της φανέλας. Στο κάτω μέρος του V υπάρχει ένα μικρό σκούρο κομμάτι όπου ενώνονται οι δύο πλευρές. Στο εσωτερικό του λαιμού, γύρω γύρω, τρέχει μια κορδέλα με τα γράμματα «THFC» σε επανάληψη, λευκά πάνω σε σκούρο μπλε φόντο: ένα μικρό στοιχείο που δεν φαίνεται από απόσταση, αλλά ξεχωρίζει όποιον κρατήσει τη φανέλα στα χέρια του.
Στο εσωτερικό υπάρχει η ετικέτα της Hummel με ένα μικρό σήμα της Τότεναμ σε κίτρινο και γαλάζιο· η φανέλα της φωτογραφίας είναι σε μέγεθος XL.

Το σήμα: ο κόκορας, τα λιοντάρια και το «Audere est facere»
Στο δεξί στήθος, από την οπτική γωνία του θεατή, είναι το κεντημένο (ή υφαντό) σήμα του συλλόγου. Στην κορυφή στέκεται ο κόκορας, το σύμβολο της Τότεναμ, με το χαρακτηριστικό ακόνι (σπιρούνι) στο πόδι, και από κάτω δύο κόκκινα λιοντάρια που κρατούν μια ασπίδα με τα γράμματα «THFC». Στη βάση, μια κίτρινη κορδέλα με το λατινικό σύνθημα «Audere est facere», δηλαδή «το να τολμάς είναι το να κάνεις». Το σήμα είναι μικρό και πολύχρωμο πάνω στο λευκό και δίνει ένα χρώμα στη φανέλα, που αλλιώς θα ήταν σχεδόν μονοχρωματική.

Η Hummel: το λογότυπο και τα βέλη
Στο αριστερό στήθος, στο ύψος του σήματος, βρίσκεται το λογότυπο της Hummel: η λέξη «hummel» με μικρά γράμματα και δίπλα το σύμβολο της εταιρείας, σε σκούρο μπλε, διακριτικό σαν υπογραφή.
Τα λοξά μπλε βέλη (σεβρόν) της εταιρείας επαναλαμβάνονται στα μανίκια, κοντά στον ώμο. Είναι το βασικό διακοσμητικό στοιχείο της φανέλας και ο λόγος που οι συλλέκτες την αναγνωρίζουν από μακριά.


Holsten: το όνομα στο στήθος
Ό,τι κυριαρχεί όμως είναι ο χορηγός. Το «HOLSTEN», όνομα γερμανικής μπίρας, είναι γραμμένο με μεγάλα, χοντρά κεφαλαία γράμματα σε σκούρο μπλε, με λευκό περίγραμμα και δεύτερη, ανοιχτότερη σκιά, ώστε να μοιάζουν με ανάγλυφα. Το λογότυπο γεμίζει σχεδόν όλο το πλάτος ανάμεσα στις δύο διαγώνιες ραφές και βρίσκεται στο κέντρο του στήθους. Στις δύο φωτογραφίες το μπλε διαφέρει: σε μία αγγελία είναι πιο ανοιχτό και ξεθωριασμένο, στην άλλη πιο σκούρο και πυκνό, κάτι που δείχνει τη φθορά του τυπώματος.

Η πλάτη: καθαρή
Στη φωτογραφία της πλάτης η φανέλα είναι καθαρή: ούτε όνομα ούτε νούμερο, μόνο τα βέλη στα μανίκια και το αντίστροφο «Holsten» που διαφαίνεται μέσα από το ύφασμα. Είναι φανέλα καταστήματος (replica), όχι φανέλα αγώνα, και το γράφουμε ρητά.

The Team: μια Τότεναμ με χρέη και αστέρια
Η σεζόν 1990-91 ήταν η 109η της Τότεναμ και η 13η συνεχόμενη στην πρώτη κατηγορία. Στον πάγκο, για τέταρτη χρονιά, ο Τέρι Βενέιμπλς, στην προεδρία ο Ίρβινγκ Σκόλαρ. Στο τέρμα ο Νορβηγός Έρικ Τόρστβεντ, αρχηγός ο Γκάρι Μάμπαταλ, στη μεσαία γραμμή οι Στιούαρτ, Άλεν, Χάουελς, ο Ισπανός Ναγίμ και ο Πολ Γκασκόιν, στην επίθεση ο Γκάρι Λίνεκερ με 15 γκολ στο πρωτάθλημα.
Το καλοκαίρι είχαν έρθει μόνο δύο μεταγραφές: ο Τζάστιν Έντινμπορο από τη Σάουθεντ (150.000 λίρες) και ο Τζον Χέντρι από τη Ντάντι (50.000). Ο Τζον Πόλστον έφυγε για τη Νόριτς με 300.000 λίρες. Η ομάδα είχε χρέος περίπου 20 εκατομμυρίων λιρών και οι μετοχές της είχαν ανασταλεί το φθινόπωρο του 1990.

The Season: τρίτη στις 17, δέκατη στο τέλος
Η σεζόν ξεκίνησε στις 25 Αυγούστου 1990 με 3-1 επί της Μάντσεστερ Σίτι στο Γουάιτ Χαρτ Λέιν. Μετά από 17 αγωνιστικές η Τότεναμ ήταν τρίτη, με νίκες 3-0 επί της Ντέρμπι, 2-0 στο Λιντς, 4-0 επί της Σέφιλντ Γιουνάιτεντ στις 20 Οκτωβρίου και 2-1 στο Νότιγχαμ στις 27 Οκτωβρίου, κόντρα στην ομάδα που θα ξανάβλεπε στο Γουέμπλεϊ.
Μετά ήρθε η πτώση: μόνο τρεις νίκες στους επόμενους 21 αγώνες. Το 1-3 από τη Λίβερπουλ στις 4 Νοεμβρίου, το 0-3 στο Σαουθάμπτον στις 29 Δεκεμβρίου και το 1-5 από τη Γουίμπλεντον στις 23 Φεβρουαρίου ήταν οι βαριές στιγμές. Το πρωτάθλημα έκλεισε στις 20 Μαΐου με 1-1 στο Όλντ Τράφορντ.
Η τελική βαθμολογία: 10η θέση, 49 βαθμοί, 11 νίκες, 16 ισοπαλίες, 11 ήττες και τέρματα 51-50. Στο League Cup έφτασε στα προημιτελικά, αλλά έμεινε στο 0-0 με την Τσέλσι στο Φούλαμ και έχασε 0-3 στο Γουάιτ Χαρτ Λέιν στις 23 Ιανουαρίου 1991.
Key Matches: ο δρόμος προς το Γουέμπλεϊ
Ο δρόμος: Μπλάκπουλ – Τότεναμ 0-1 (5 Ιανουαρίου), Τότεναμ – Οξφορντ 4-2 (26 Ιανουαρίου), Πόρτσμουθ – Τότεναμ 1-2 (16 Φεβρουαρίου) και Τότεναμ – Νότς Κάουντι 2-1 (10 Μαρτίου).
Τότεναμ – Άρσεναλ 3-1, ημιτελικός (14 Απριλίου 1991). Στο Γουέμπλεϊ, με 77.893 θεατές και διαιτητή τον Ρέι Λιούις. Ο Γκασκόιν άνοιξε το σκορ στο 5΄ με ένα φάουλ που έμεινε στην ιστορία, από περίπου 35 γιάρδες. Ο Λίνεκερ έκανε το 2-0 στο 10΄ και ο Άλαν Σμιθ μείωσε στο 45΄. Ο Λίνεκερ έκλεισε το 3-1 στο 78΄.
Συνολικά η Τότεναμ σκόραρε 14 γκολ στα έξι ματς του Κυπέλλου και δέχτηκε έξι. Ο Γκασκόιν σκόραρε έξι, ο Λίνεκερ τρία, ο Στιούαρτ δύο, ο Μάμπαταλ και ο Ναγίμ από ένα.
Ο τελικός: 18 Μαΐου 1991, Γουέμπλεϊ
Ο τελικός του FA Cup ήταν ο 110ός της ιστορίας και παίχτηκε στο Γουέμπλεϊ, με 80.000 θεατές και διαιτητή τον Ρότζερ Μίλφορντ από το Σόμερσετ. Απέναντι στη Τότεναμ ήταν η Νότιγχαμ Φόρεστ του Μπράιαν Κλαφ, που είχε να παίξει τελικό Κυπέλλου από το 1959 και δεν θα ξαναπαίξει. Ήταν και η μόνη φορά που ομάδα του Κλαφ έφτασε ως εκεί: το FA Cup ήταν το μοναδικό μεγάλο εγχώριο τρόπαιο που του έλειψε.
Η ενδεκάδα της Τότεναμ (Βενέιμπλς): Τόρστβεντ (1), Έντινμπορο (2), Φαν ντεν Χάουβε (3), Σέντγκλι (4), Χάουελς (5), Μάμπαταλ (6, αρχηγός), Στιούαρτ (7), Γκασκόιν (8), Σάμγουεϊ (9), Λίνεκερ (10), Άλεν (11). Στη Φόρεστ έπαιζαν, μεταξύ άλλων, οι Κρόσλι, Τσαρλς, Πιρς (αρχηγός), Γουόκερ, Κιν και Νάιτζελ Κλαφ.
Ο Γκασκόιν μπήκε στο παιχνίδι πιο φορτισμένος απ’ όσο έπρεπε. Στα πρώτα λεπτά χτύπησε τον Γκάρι Πάρκερ στο στήθος με το πόδι ψηλά και ο διαιτητής αρκέστηκε σε μια παρατήρηση. Λίγο μετά έριξε με φόρα τον Γκάρι Τσαρλς καθώς εκείνος περνούσε μπροστά από την περιοχή της Τότεναμ. Η Φόρεστ πήρε φάουλ στο όριο της περιοχής, και ο Γκασκόιν, μετά από περίθαλψη στο γόνατο, στάθηκε στον φράχτη. Στο 16΄ ο Στιούαρτ Πιρς έστειλε το φάουλ στα δίχτυα και η Φόρεστ προηγήθηκε 1-0.
Στο 18΄ ο Γκασκόιν βγήκε από το γήπεδο με φορείο: είχε σκίσει τους χιαστούς συνδέσμους του γονάτου. Στη θέση του μπήκε ο Ναγίμ. Ήταν το τελευταίο παιχνίδι που έπαιξε με την Τότεναμ.
Λίγο μετά το 25΄ ο Λίνεκερ είδε τέρμα του ακυρωμένο για οφσάιντ και λίγο αργότερα έπεσε μέσα στην περιοχή από τον Κρόσλι: ο ίδιος ανέλαβε το πέναλτι, αλλά ο τερματοφύλακας της Φόρεστ το απέκρουσε. Ο Κρόσλι έγινε μόλις ο δεύτερος τερματοφύλακας που αποκρούει πέναλτι σε τελικό του FA Cup στο Γουέμπλεϊ, μετά τον Ντέιβ Μπίζαντ της Γουίμπλεντον το 1988.
Στο δεύτερο ημίχρονο ο Ναγίμ πέρασε τη μπάλα στον Πολ Άλεν, εκείνος έδωσε στον Στιούαρτ στη δεξιά πλευρά της περιοχής και ο Στιούαρτ έκανε το 1-1 στο 55΄ με χαμηλό σουτ στη γωνία. Το 90λεπτο έληξε ισόπαλο και το ματς πήγε στην παράταση. Ο Γουόλς, αλλαγή, κεφάλισε πάνω από τον τερματοφύλακα και η μπάλα χτύπησε στο οριζόντιο δοκάρι. Ο Ναγίμ εκτέλεσε το κόρνερ, ο Στιούαρτ το έβγαλε με το κεφάλι στο κοντινό δοκάρι και ο Μάμπαταλ ετοιμαζόταν να σκοράρει στο μακρύ, αλλά ο αμυντικός Ντες Γουόκερ πρόλαβε να διαβάσει τη φάση και έστειλε τη μπάλα στα δίχτυα της ίδιας του της ομάδας στο 94΄. Η Τότεναμ προηγήθηκε 2-1 και δεν άφησε το προβάδισμα μέχρι το τέλος.
Μια λεπτομέρεια για τη φανέλα: στον τελικό, γράφει η Wikipedia, η Τότεναμ φόρεσε για πρώτη φορά πιο μακριά σορτς, που στην αρχή προκάλεσαν ειρωνείες, αλλά μέσα στη δεκαετία έγιναν κανονικό στυλ στα αγγλικά γήπεδα.
Τα στοιχεία του τελικού
- Αγώνας: Νότιγχαμ Φόρεστ – Τότεναμ 1-2 (παρ.)
- Ημερομηνία: 18 Μαΐου 1991, 15:00
- Γήπεδο: Γουέμπλεϊ, Λονδίνο, 80.000 θεατές
- Διαιτητής: Ρότζερ Μίλφορντ
- Γκολ: Πιρς 16΄ (φάουλ), Στιούαρτ 55΄, Γουόκερ 94΄ (αυτογκόλ)
- Αλλαγές Τότεναμ: Ναγίμ για Γκασκόιν (18΄), Γουόλς για Σάμγουεϊ (82΄)
- Προπονητής Τότεναμ: Τέρι Βενέιμπλς
- Αποτέλεσμα: όγδοο FA Cup για την Τότεναμ, ρεκόρ για την εποχή
Το μετά: ο Γκασκόιν, η Ευρώπη και ο νέος ιδιοκτήτης
Ο τίτλος έβαλε τέλος σε επτά χρόνια χωρίς τρόπαιο και έδωσε στην Τότεναμ την πρώτη ευρωπαϊκή συμμετοχή μετά το Χέιζελ, στο Κύπελλο Κυπελλούχων 1991-92. Ο τραυματισμός κράτησε τον Γκασκόιν εκτός για ολόκληρη τη σεζόν και από το Euro 1992· η μεταγραφή του στη Λάτσιο ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 1992, για έξι εκατομμύρια λίρες. Ο Ίρβινγκ Σκόλαρ παραιτήθηκε από την προεδρία και τον Ιούνιο του 1991 ο Βενέιμπλς και ο Άλαν Σούγκαρ πήραν τον σύλλογο, με τον Σούγκαρ πρόεδρο.
Season Stats: η Τότεναμ σε αριθμούς
- Πρωτάθλημα: 10η θέση, 49 βαθμοί
- Απολογισμός: 11 νίκες, 16 ισοπαλίες, 11 ήττες
- Γκολ: 51 υπέρ, 50 κατά (+1)
- FA Cup: νικήτρια, 6 νίκες σε 6 αγώνες, 14-6
- League Cup: αποκλεισμός στα προημιτελικά από την Τσέλσι
- Πρώτοι σκόρερ: Λίνεκερ και Γκασκόιν, 19 γκολ ο καθένας σε όλες τις διοργανώσεις (Λίνεκερ 15 στο πρωτάθλημα, Γκασκόιν 7)
- Προπονητής: Τέρι Βενέιμπλς
The Shirt Archive: η φανέλα σε αριθμούς
- Εταιρεία: Hummel (λογότυπο στο αριστερό στήθος, βέλη στα μανίκια)
- Χορηγός: Holsten, μπλε τυπωμένο λογότυπο στο κέντρο του στήθους
- Χρώμα: λευκό με σκούρο μπλε
- Γιακάς: V σε πλεκτό ύφασμα, κορδέλα «THFC» στον λαιμό
- Σήμα: κόκορας πάνω από ασπίδα με δύο λιοντάρια, κορδέλα «Audere est facere»
- Πλάτη: χωρίς όνομα και νούμερο στη φωτογραφία της αγγελίας
- Περίοδος χρήσης: 1989-90 και 1990-91, σύμφωνα με το Classic Football Shirts
Μια φανέλα ενός πιο ευτυχισμένου Κυπέλλου
Η Τότεναμ του 1990-91 τερμάτισε δέκατη και είχε χρέη. Κι όμως, μέσα σε πέντε εβδομάδες, μια λευκή φανέλα με ένα όνομα μπίρας στο στήθος πήρε δύο φορές το Γουέμπλεϊ: τον Απρίλιο με ένα φάουλ του Γκασκόιν και τον Μάιο με ένα αυτογκόλ του Γουόκερ. Είναι και η τελευταία φανέλα με την οποία είδαμε τον Πολ Γκασκόιν να παίζει για την Τότεναμ.
Σχετικές ιστορίες φανελών
Με βίντεο Τσέλσι – Τότεναμ: Το πέναλτι του Μπερμπάτοφ, η κεφαλιά του Γούντγκεϊτ στο 94′ και η λευκή Puma με το Mansion απέναντι στη μπλε adidas με το Samsung Mobile στον τελικό του Γουέμπλεϊ
Στον πρώτο τελικό Λιγκ Καπ του νέου Γουέμπλεϊ, στις 24 Φεβρουαρίου 2008, η λευκή μακρυμάνικη Puma της Τότεναμ με το Mansion και τα «125 χρόνια» στο σήμα νίκησε 2-1 στην παράταση τη μπλε adidas της Τσέλσι με το Samsung Mobile, με γκολ του Ντρογκμπά στο 39′, πέναλτι του Μπερμπάτοφ στο 70′ και κεφαλιά του Γούντγκεϊτ στο 94′.
Τότεναμ: Τα 6 σήματα, από τον κόκορα πάνω στη μπάλα ως τον κόκορα που έχασε το όνομά του το 2024
Η Τότεναμ, που γεννήθηκε το 1882 ως Hotspur και ξεκίνησε με δύο σπιρούνια για σύμβολο, έχει έξι σήματα στο αρχείο μας: τον κόκορα πάνω στη μπάλα, δύο εκδοχές με λιοντάρια και κορδέλα, το καθαρό σήμα του 2006, το σήμα με θυρεό του 2017 και τον κόκορα του 2024, χωρίς γράμματα.
Τότεναμ 1982-83
Η λευκή φανέλα της Le Coq Sportif για τα 100 χρόνια της Τότεναμ, χωρίς χορηγό, με ναυτικές ρίγες στον λαιμό και στις μανσέτες και ένα έμβλημα «Centenary Year 1882-1982» με τον κόκορα πάνω στη μπάλα, συνόδευσε την ομάδα του Κιθ Μπέρκινσο σε μια σεζόν που τελείωσε στην 4η θέση της First Division.
Με βίντεο Τσέλσι – Τότεναμ: Ένα 2-0 που έγινε 2-2, εννέα κίτρινες κάρτες για τους Spurs και το γκολ του Αζάρ που έκανε πρωταθλήτρια τη Λέστερ
Τη Δευτέρα 2 Μαΐου 2016, στο Στάμφορντ Μπριτζ, η μπλε Τσέλσι της adidas με το Yokohama στο στήθος γύρισε το 0-2 της λευκής Τότεναμ της Under Armour με το AIA σε 2-2, με γκολ των Κάχιλ και Αζάρ, και χάρισε τον τίτλο στη Λέστερ μετά από μια νύχτα με εννέα κίτρινες και ένα ομαδικό πανδαιμόνιο.

