Εθνική Πορτογαλίας 1999-00

Μια γενιά με το καλύτερο χαρτί της

Στο καλοκαίρι του 2000 η Πορτογαλία είχε μία από τις πιο ταλαντούχες ομάδες της ιστορίας της. Στον άξονα ο Ρουί Κόστα, στο δεξί άκρο ο Λουίς Φίγκο, μπροστά ο Νούνο Γκόμες και ο Ζοάο Πίντο, και στον πάγκο ο Ουμπέρτο Κοέλιο. Το EURO 2000 γινόταν από κοινού σε Βέλγιο και Ολλανδία και η Πορτογαλία έφτασε ως τα ημιτελικά, χωρίς ούτε μία ήττα μέσα στην κανονική διάρκεια των αγώνων της.

Η φανέλα που φορούσε σε εκείνο το τουρνουά είναι από τις πιο εύκολα αναγνωρίσιμες των αρχών της δεκαετίας: βαθύ μπορντό στον κορμό, έντονο πράσινο στα μανίκια και κίτρινες λεπτομέρειες σαν υπογραμμίσεις. Την έφτιαξε η Nike και δεν έχει κανένα χορηγό στο στήθος.

The Shirt: Μπορντό, πράσινο και κίτρινο

Ο κορμός της εντός έδρας φανέλας είναι σε σκούρο μπορντό, το χρώμα που συνδέεται με την Πορτογαλία από την ίδια τη σημαία της, όπου το κόκκινο και το πράσινο χωρίζονται σε δύο κάθετα τμήματα. Εδώ τα δύο χρώματα χωρίζονται διαφορετικά: το κόκκινο μένει στον κορμό και το πράσινο ανεβαίνει στα μανίκια, σαν ένα ανεξάρτητο τμήμα που ξεκινά από τον ώμο.

Ανάμεσα στον κορμό και το μανίκι τρέχει μια κίτρινη λωρίδα, από την κορυφή του ώμου ως τη μασχάλη. Η ίδια κίτρινη γραμμή περνά και στο τέλος του μανικιού, όπου ένα πράσινο λάστιχο στον καρπό κλείνει με κίτρινο περίγραμμα.

Το ύφασμα είναι λείο, χωρίς εμφανές μοτίβο, και η φανέλα έχει μια καθαρή, σχεδόν γραφική σύνθεση: τρία χρώματα, χωρίς ρίγες στον κορμό και χωρίς ακόμα μεγάλα σχέδια ή υφές που εμφανίστηκαν λίγα χρόνια αργότερα σε άλλες φανέλες της εποχής.

Το σήμα της ομοσπονδίας

Στο δεξί μέρος του στήθους κάθεται το σήμα της Πορτογαλικής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου. Είναι ο γνωστός θυρεός με τις μπλε ασπίδες πάνω σε λευκό πεδίο, με κόκκινο περίγραμμα και σταυρό πίσω του, με κόκκινο και χρυσαφί. Στη φανέλα το σήμα είναι μικρό και διακριτικό, αφήνοντας άφθονο μπορντό γύρω του.

Η Nike και το κίτρινο swoosh

Αριστερά στο στήθος είναι το λογότυπο της Nike: το swoosh σε κίτρινο, με λεπτό πράσινο περίγραμμα, ώστε να ταιριάζει με την παλέτα της φανέλας. Η Nike ήταν ο κατασκευαστής της Πορτογαλίας εκείνη την εποχή και η φανέλα αναφέρεται με το όνομά της στα αρχεία των συλλεκτών, με την ίδια εμφάνιση σε φανέλες του 1999-00 και του 2000.

Στο κάτω αριστερό μέρος της φανέλας, σχεδόν στο στρίφωμα, υπάρχει η μικρή ετικέτα «Dri-FIT», το ύφασμα της Nike που απομάκρυνε τον ιδρώτα από το σώμα, κάτι που τότε ακουγόταν ως καινοτομία.

Ο λαιμός σε σχήμα V

Ο γιακάς είναι πόλο, με τον λαιμό να ανοίγει σε ένα βαθύ κίτρινο V. Ο ίδιος ο γιακάς είναι μπορντό, με δύο λεπτές κίτρινες γραμμές στις άκρες του. Στο εσωτερικό του λαιμού, εκεί που δεν φαίνεται όταν η φανέλα φοριέται, υπάρχει μια πράσινη ταινία, μια μικρή λεπτομέρεια που κρατά το πράσινο και στο κέντρο του κορμού.

Τα μανίκια

Το πράσινο μανίκι είναι κοντό, με λάστιχο στον καρπό και κίτρινη γραμμή στην άκρη του. Η κίτρινη λωρίδα του ώμου δεν είναι διακοσμητική: χωρίζει καθαρά το μπορντό του κορμού από το πράσινο και δίνει στη φανέλα ένα γραφικό, σχεδόν σημαιακό αποτέλεσμα, ειδικά από μακριά, στο γήπεδο ή στην τηλεόραση.

Πλάτη και αριθμοί

Η πλάτη είναι καθαρή, χωρίς κανένα σημάδι, εκτός από το όνομα και τον αριθμό. Στην εκδοχή με το τύπωμα του Φίγκο, το όνομα «FIGO» γράφεται με κίτρινα κεφαλαία γράμματα και ο αριθμός 7 από κάτω είναι επίσης κίτρινος, με λευκό περίγραμμα, αρκετά μεγάλος ώστε να φαίνεται καθαρά από την κερκίδα και την κάμερα. Η ίδια έκδοση έχει και έναν μικρότερο αριθμό 7 στο κέντρο του στήθους, κάτω από το swoosh και το σήμα.

Η φανέλα χωρίς τύπωμα, από άλλη αγγελία του ίδιου καταστήματος, δείχνει καθαρά τη φορμά της πλάτης: μπορντό από τον ώμο ως το κάτω μέρος, με το πράσινο και την κίτρινη λωρίδα στα μανίκια.

Σημείωση για την ακρίβεια: οι δύο φανέλες του καταστήματος δεν είναι όμοιες στα μικρά στοιχεία (στη μία το σήμα της ομοσπονδίας είναι μικρότερο και υπάρχει μπροστινός αριθμός). Δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε από φωτογραφία αγώνα ποια ακριβώς από τις δύο είναι η εκδοχή που φορέθηκε σε κάθε παιχνίδι του EURO 2000, γι’ αυτό περιγράφουμε και τις δύο ως εμπορικές φανέλες της σεζόν.

The Team: Οι πρωταγωνιστές

Ο Κοέλιο έχτισε την ομάδα γύρω από δύο μεσοεπιθετικούς με ελευθερία. Ο Ρουί Κόστα με το 10 έδινε το ρυθμό και τις τελευταίες πάσες, ενώ ο Φίγκο με το 7 έπαιζε στο δεξί άκρο, και έπαιξε βασικός σε όλα τα παιχνίδια εκτός από εκείνο με τη Γερμανία, όπου ο Κοέλιο έδωσε χώρο σε δεύτερους. Στην επίθεση έπαιζαν ο Ζοάο Πίντο με το 8 και ο Νούνο Γκόμες με το 21. Στο τέρμα ο Βίτορ Μπάια, αρχηγός στα περισσότερα παιχνίδια, και στην άμυνα ο Φερνάντο Κούτο με το 5 και ο Ζόρζε Κόστα με το 2.

Η μεσαία γραμμή είχε τον Πάουλο Μπέντο με το 17, τον Κοστίνια με το 15 και τον Σέρζιο Κονσεισάο με το 11 στο δεξί άκρο, ενώ ο Άμπελ Ξαβιέ με το 14 έπαιζε δεξιός μπακ.

Οι ενδεκάδες με τα νούμερα

Στο 3-2 με την Αγγλία ο Κοέλιο έβγαλε στο γήπεδο τον Βίτορ Μπάια (1) στο τέρμα, τον Άμπελ Ξαβιέ (14), τον Ζόρζε Κόστα (2), τον Φερνάντο Κούτο (5) και τον Ντίμας (13) στην άμυνα, τους Πάουλο Μπέντο (17) και Ζοζέ Λουίς Βιντιγκάλ (4) στη μεσαία γραμμή, τον Ρουί Κόστα (10) πίσω από τους επιθετικούς και τον Φίγκο (7) στο δεξί άκρο. Μπροστά έπαιζαν ο Νούνο Γκόμες (21) και ο Ζοάο Πίντο (8). Από τον πάγκο μπήκαν οι Κονσεισάο (11), Μπέτο (16) και Καπούτσο (19).

Στον ημιτελικό με τη Γαλλία ο Κοστίνια (15) και ο Βιντιγκάλ (4) έπαιξαν στη μεσαία γραμμή, ο Κονσεισάο (11) ξεκίνησε στο δεξί άκρο και ο Φίγκο (7) στο αριστερό. Ο Βιντιγκάλ αντικαταστάθηκε στο 61΄ από τον Μπέντο (17) και ο Ρουί Κόστα (10) στο 78΄ από τον Ζοάο Πίντο (8), ενώ ο Νούνο Γκόμες (21) έπαιξε ολόκληρο το ματς.

Σορτς, κάλτσες και ο συνδυασμός

Η φανέλα δεν παιζόταν μόνη της. Στους αγώνες του EURO 2000, σύμφωνα με τα σχέδια των εμφανίσεων που συνοδεύουν τους πίνακες της Wikipedia, η Πορτογαλία φορούσε πράσινο σορτς, με κίτρινες λωρίδες στα πλάγια, και μπορντό κάλτσες, ώστε η ομάδα να βγαίνει στο γήπεδο με τα δύο χρώματα της σημαίας της και το κίτρινο ως κοινό στοιχείο. Απέναντι στην Αγγλία, που ήταν στα λευκά με σκούρο μπλε σορτς, και στη Γερμανία, στα λευκά με μαύρα μανίκια, το μπορντό της Πορτογαλίας ξεχώριζε αμέσως, χωρίς να χρειάζεται εναλλακτική φανέλα σε κανέναν από τους πέντε αγώνες.

Ο όμιλος: Αγγλία, Ρουμανία, Γερμανία

Η Πορτογαλία έπεσε στον όμιλο Α με τη Γερμανία, την Αγγλία και τη Ρουμανία. Τερμάτισε πρώτη με τρεις νίκες, 9 βαθμούς και απολογισμό 7 γκολ υπέρ και 2 κατά.

Πορτογαλία 3-2 Αγγλία, 12 Ιουνίου, Αϊντχόβεν. Στο Philips Stadion, μπροστά σε 31.500 θεατές και με διαιτητή τον Άντερς Φρις, η Αγγλία προηγήθηκε με 2-0 σε 18 λεπτά, με γκολ των Πολ Σκόουλς (3΄) και Στιβ ΜακΜάναμαν (18΄). Η Πορτογαλία απάντησε με τον Φίγκο στο 22΄, τον Ζοάο Πίντο στο 37΄ και τον Νούνο Γκόμες στο 59΄, κάνοντας μια από τις πιο εντυπωσιακές ανατροπές του τουρνουά.

Ρουμανία 0-1 Πορτογαλία, 17 Ιουνίου, Άρνεμ. Στο GelreDome το μοναδικό γκολ ήρθε στις καθυστερήσεις, από τον Κοστίνια.

Πορτογαλία 3-0 Γερμανία, 20 Ιουνίου, Ρότερνταμ. Στο στάδιο της Φέγενορντ, μπροστά σε 44.000 θεατές, ο Σέρζιο Κονσεισάο σκόραρε τρεις φορές, στο 35΄, στο 54΄ και στο 71΄. Η Πορτογαλία παρατάχθηκε με πολλές αλλαγές στην ενδεκάδα της, και η Γερμανία του Έριχ Ρίμπεκ αποκλείστηκε ως πρωταθλήτρια Ευρώπης.

Key Matches: Το νοκ άουτ

Πορτογαλία 2-0 Τουρκία, 24 Ιουνίου, Άμστερνταμ. Στην Amsterdam Arena (42.000 θεατές, διαιτητής ο Ντικ Γιολ), ο Νούνο Γκόμες σκόραρε στο 44΄ και στο 56΄. Η Τουρκία έμεινε με δέκα παίκτες γύρω στο 30΄, όταν αποβλήθηκε ο Αλπάι Οζαλάν, και η Πορτογαλία εκμεταλλεύτηκε τον χώρο που άνοιξε στα άκρα.

Γαλλία 2-1 Πορτογαλία (παρ.), 28 Ιουνίου, Βρυξέλλες. Στο Στάδιο Βαλδουίνου, μπροστά σε 48.000 θεατές και με διαιτητή τον Γκίντερ Μπένκε, η Πορτογαλία προηγήθηκε στο 19΄ με τον Νούνο Γκόμες, με σουτ από περίπου 20 μέτρα, το πρώτο της ομάδας του στην εστία. Ο Τιερί Ανρί ισοφάρισε στο 51΄. Η παράταση πήγε με golden goal και στο 117΄ ο διαιτητής έδειξε πέναλτι για χειρονομία του Άμπελ Ξαβιέ σε σουτ του Συλβέν Βιλτόρ. Ο Ζινεντίν Ζιντάν το εκτέλεσε και η Γαλλία πέρασε στον τελικό, όπου νίκησε την Ιταλία με golden goal του Τρεζεγκέ και κατέκτησε το τρόπαιο.

Σύμφωνα με την UEFA, ο Ξαβιέ είχε στείλει νωρίτερα μια κεφαλιά λίγο άουτ, μια φάση που, αν η μπάλα είχε πάει πιο μακριά από τον Μπαρτέζ, θα έστελνε την Πορτογαλία στον τελικό. Οι Πορτογάλοι διαμαρτυρήθηκαν έντονα για την απόφαση του πέναλτι.

Season Stats: Η πορεία σε αριθμούς

Πέντε αγώνες στο τουρνουά, τέσσερις νίκες στην κανονική διάρκεια και μία ήττα στην παράταση. Τα γκολ της Πορτογαλίας ήταν δέκα (7 στον όμιλο, 2 με την Τουρκία, 1 με τη Γαλλία), με τον Νούνο Γκόμες να μετρά τέσσερα (ένα με την Αγγλία, δύο με την Τουρκία, ένα με τη Γαλλία) και τον Κονσεισάο τρία, όλα με τη Γερμανία. Ο Φίγκο, ο Ζοάο Πίντο και ο Κοστίνια είχαν από ένα.

The Shirt Archive: Η φανέλα στα αρχεία

Στα καταστήματα συλλεκτικών φανελών η εντός έδρας φανέλα εμφανίζεται ως 1999-00 ή ως 2000, χωρίς ενιαίο όνομα, ενώ ο κατασκευαστής αναφέρεται πάντα ως Nike και τα χρώματα ως μπορντό και κίτρινο, με πράσινα μανίκια. Οι φανέλες με τύπωμα Φίγκο είναι από τις πιο ζητούμενες της σειράς.

Η φανέλα σε αριθμούς

• Ομάδα: Εθνική Πορτογαλίας
• Σεζόν: 1999-00, EURO 2000
• Κατασκευαστής: Nike
• Χορηγός: κανένας
• Βασικά χρώματα: μπορντό (κορμός), πράσινο (μανίκια), κίτρινο (λωρίδες, λαιμός, τύπωμα)
• Σήμα: Πορτογαλική Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου, δεξιά στο στήθος
• Προπονητής: Ουμπέρτο Κοέλιο
• Αποτελέσματα: 3-2 Αγγλία, 1-0 Ρουμανία, 3-0 Γερμανία, 2-0 Τουρκία, 1-2 Γαλλία (παρ.)
• Τερματισμός: ημιτελικός