Πόρτο 1991-92

Η φανέλα με τις φαρδιές ρίγες

Η φανέλα της Πόρτο των αρχών της δεκαετίας του ’90 είναι από εκείνες που δεν χρειάζονται εξήγηση. Άσπρο και μπλε σε κάθετες φαρδιές ρίγες, ένα κεντημένο σήμα με δράκο στην κορυφή και, στο κέντρο του στήθους, μια λέξη σε μπλε γράμματα πάνω σε άσπρο ορθογώνιο: revigrés. Η adidas και η πορτογαλική εταιρεία νερού ήταν συνεργάτες της Πόρτο για χρόνια, και αυτό το συνδυασμό τον βλέπουμε εδώ στην πιο καθαρή του μορφή.

Με αυτήν τη φανέλα η ομάδα του Κάρλος Αλμπέρτο Σίλβα κέρδισε το πρωτάθλημα του 1991-92 με 56 βαθμούς, μόλις δύο ήττες και γκολ 58-11. Δεν ήταν όμως μια σεζόν χωρίς πίκρα: η Πόρτο έχασε τον τελικό του Κυπέλλου από την Μπόαβιστα και αποκλείστηκε στο Κύπελλο Κυπελλούχων από την Τότεναμ.

The Shirt: Άσπρο και μπλε

Η βάση της φανέλας είναι οι κάθετες ρίγες. Στο κέντρο του κορμού μια φαρδιά άσπρη ρίγα, που ξεκινά κάτω από το V του γιακά, και δεξιά και αριστερά της από μια φαρδιά μπλε και μια άσπρη, ώσπου να φτάσεις στις πλευρές. Το ύφασμα είναι λείο και γυαλιστερό, χωρίς το ανάγλυφο μοτίβο που είχαν άλλες φανέλες της εποχής, και το μπλε είναι ένα βαθύ, ζωντανό βασιλικό.

Τα μανίκια είναι κοντά και ακολουθούν άλλο σχέδιο από τον κορμό: η επάνω μισή επιφάνεια του μανικιού είναι άσπρη και η κάτω μπλε, και στο πάνω μέρος, κατά μήκος της ραφής, τρέχουν οι χαρακτηριστικές ρίγες της adidas σε μπλε-βιολετί απόχρωση.

Ο γιακάς είναι V, από άσπρο πλεκτό ύφασμα, χωρίς γραμμές ή άλλο χρώμα. Στο εσωτερικό υπάρχει η ετικέτα της adidas με το τρίφυλλο και το λογότυπο της εταιρείας με τις τρεις ρίγες, καθώς και το μέγεθος.

Το σήμα και η adidas

Στην αριστερή πλευρά του στήθους είναι ραμμένο το σήμα του συλλόγου: μια μπάλα με τα γράμματα F.C.P., και πάνω της το οικόσημο της πόλης του Πόρτο, με στέμμα και έναν δράκο στην κορυφή. Στις φωτογραφίες φαίνεται σαν ένα μικρό κεντημένο έμβλημα, με πολλά χρώματα: κόκκινο, κίτρινο, μπλε και ασημί.

Στη δεξιά πλευρά, απέναντι από το σήμα, είναι το λογότυπο της adidas, με το τρίφυλλο πάνω και το όνομα από κάτω, σε άσπρο χρώμα πάνω στη μπλε ρίγα. Σύμφωνα με τη Wikipedia, η adidas ήταν ο πρώτος κατασκευαστής που έντυσε την Πόρτο, από το 1975, και η συνεργασία κράτησε χρόνια.

Ο χορηγός: revigrés

Το στήθος της φανέλας το γεμίζει ένας χορηγός: η Revigrés. Σύμφωνα με τη Wikipedia, ήταν ο πρώτος χορηγός φανέλας σε πορτογαλική ομάδα, από το 1983, και έμεινε στο στήθος της Πόρτο για περίπου είκοσι χρόνια. Στη φανέλα του 1990-92 το όνομα είναι γραμμένο με μπλε μικρά γράμματα πάνω σε άσπρο ορθογώνιο, που διακόπτει τις ρίγες και κάνει το κέντρο του κορμού να φαίνεται σαν πινακίδα.

Η πλάτη

Η πλάτη είναι η πιο ήσυχη όψη. Οι ρίγες συνεχίζονται αδιάκοπα, από τον γιακά ως το κάτω μέρος, και δεν υπάρχει χορηγός ούτε σήμα. Στις αγγελίες που χρησιμοποιήσαμε η πλάτη είναι καθαρή, χωρίς όνομα ή νούμερο, όπως και στις περισσότερες φανέλες καταστήματος.

Δύο αγγελίες, δύο μπλε

Βρήκαμε δύο αγγελίες της ίδιας φανέλας, στα μεγέθη L και M. Στη δεύτερη το μπλε φαίνεται πιο μωβ και πιο σκούρο, με τα μανίκια πιο βιολετί. Η διαφορά αυτή οφείλεται, πιθανότατα, σε φωτισμό, φθορά ή παρτίδα ύφασμα, και όχι σε διαφορετικό σχέδιο, γιατί το σήμα, το τρίφυλλο και ο χορηγός είναι ακριβώς στις ίδιες θέσεις.

Η φανέλα 1990-92

Η φανέλα που βλέπουμε είναι από τη σειρά 1990-92, δηλαδή το ίδιο σχέδιο φοριόταν δύο χρόνια. Οι φανέλες των φωτογραφιών είναι προϊόντα καταστήματος, όχι φανέλες αγώνα, και δεν μπορούμε να πούμε από φωτογραφία αγώνα αν στη σεζόν 1991-92 υπήρχε κάποια αλλαγή σε σχέση με το 1990-91.

The Team: Ο Κάρλος Αλμπέρτο Σίλβα και η ομάδα των Άντας

Ο προπονητής ήταν ο Κάρλος Αλμπέρτο Σίλβα, Βραζιλιάνος, που κάθισε στον πάγκο της Πόρτο από το 1991 ως το 1993. Κέρδισε το Σούπερ Καπ του 1991 και δύο συνεχόμενα πρωταθλήματα, το 1992 και το 1993. Η ομάδα έπαιζε στο Εστάδιο ντας Άντας, όπου ήταν η έδρα της Πόρτο εκείνα τα χρόνια.

Στην ομάδα ήταν ο τερματοφύλακας Βίτορ Μπάια, ο αμυντικός Φερνάντο Κούτο, ο Βούλγαρος Εμίλ Κοστάντινοφ και ο επιθετικός Ντομίνγκος, ενώ στην άμυνα και στη μεσαία γραμμή έπαιζε και ο Ζοάο Πίντο.

Το πρωτάθλημα

Η Πόρτο τερμάτισε πρώτη στην Πριμέιρα Ντιβιζάο με 56 βαθμούς σε 34 αγώνες: 24 νίκες, 8 ισοπαλίες και 2 ήττες, με γκολ 58-11. Ήταν ο 12ος τίτλος του συλλόγου. Η Μπενφίκα τερμάτισε δεύτερη με 46 βαθμούς, δέκα λιγότερους. Η διαφορά αυτή δείχνει πόσο καθαρός ήταν ο τίτλος: η Πόρτο δέχτηκε μόλις 11 γκολ σε 34 αγώνες. Με 58 γκολ υπέρ και 11 κατά, η διαφορά τερμάτων έφτασε το +47, και η ομάδα έχασε μόλις δύο φορές σε όλη τη σεζόν. Στη Μπόαβιστα και στη Σπόρτινγκ, που τερμάτισαν τρίτη και τέταρτη με από 44 βαθμούς, η διαφορά ήταν δώδεκα βαθμοί.

Key Match: Μπόαβιστα 2-1 Πόρτο, 24 Μαΐου 1992

Στις 24 Μαΐου 1992, στο Εθνικό Στάδιο του Ζαμόρ, ήταν ο τελικός του Κυπέλλου Πορτογαλίας, με αντίπαλο την Μπόαβιστα. Ήταν η Πόρτο, κάτοχος του Κυπέλλου από την προηγούμενη χρονιά.

Η Μπόαβιστα προηγήθηκε στο 33ο λεπτό με τον Μπραντάο. Η Πόρτο ισοφάρισε στο 52ο με τον Ζαΐμε Μαγκαλιάες, αλλά τρία λεπτά αργότερα, στο 55ο, ο Ρίκι έδωσε το 2-1 στην Μπόαβιστα, και το αποτέλεσμα δεν άλλαξε. Η Μπόαβιστα πήρε το Κύπελλο, ενώ η Πόρτο έμεινε με το πρωτάθλημα.

Η Ευρώπη: η Τότεναμ στο Κύπελλο Κυπελλούχων

Ως κάτοχος του Κυπέλλου, η Πόρτο έπαιξε το Κύπελλο Κυπελλούχων το 1991-92. Στον δεύτερο γύρο η αντίπαλος ήταν η Τότεναμ. Στις 23 Οκτωβρίου 1991, στο Γουάιτ Χαρτ Λέιν, οι Άγγλοι νίκησαν 3-1. Στις 7 Νοεμβρίου, στην Πόρτο, το παιχνίδι έληξε 0-0, και η Τότεναμ προκρίθηκε με 3-1 στο σύνολο.

Πώς διαβάζεται το σχέδιο

Αν κοιτάξεις τη φανέλα από απόσταση, το μάτι πηγαίνει πρώτα στις ρίγες και μετά στο άσπρο ορθογώνιο του χορηγού, και μόνο στο τέλος στο σήμα. Οι ρίγες είναι τόσο φαρδιές, ώστε ένας παίκτης από μακριά φαίνεται σαν να φοράει μια σειρά από μπλε και άσπρες κολόνες.

Η διάταξη στο στήθος είναι συμμετρική. Αριστερά το σήμα, δεξιά το τρίφυλλο της adidas, και ανάμεσα στα δύο, χαμηλότερα, το revigrés. Όλα βρίσκονται πάνω στις μπλε ρίγες ή στο όριό τους, γι’ αυτό ο χορηγός χρειάστηκε άσπρο φόντο: χωρίς αυτό, τα μπλε γράμματα θα χάνονταν πάνω στη μπλε ρίγα. Έτσι το ορθογώνιο μοιάζει περισσότερο με πρακτική λύση παρά με διακόσμηση, και αυτό είναι ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν τη φανέλα από τα σημερινά σχέδια.

Το μπλε της Πόρτο είναι βαθύ και ζωντανό, και στις δύο αγγελίες που χρησιμοποιήσαμε διαφέρει ελαφρά.

Οι επόμενες χρονιές

Σύμφωνα με τη Wikipedia, η Πόρτο του Κάρλος Αλμπέρτο Σίλβα κέρδισε και το πρωτάθλημα του 1993. Ακολούθησε η εποχή του Μπόμπι Ρόμπσον, που προσλήφθηκε στα μέσα του 1993-94: η Πόρτο κέρδισε το Κύπελλο Πορτογαλίας το 1993-94 απέναντι στη Σπόρτινγκ, και το πρωτάθλημα το 1994-95 και το 1995-96. Μετά ήρθαν ο Αντόνιο Ολιβέιρα, με τίτλους το 1996-97 και το 1997-98, και ο Φερνάντο Σάντος, με τον πέμπτο συνεχόμενο τίτλο το 1998-99.

Η φανέλα του 1990-92 ανήκει στο πρώτο μέρος αυτής της ιστορίας. Είναι η φανέλα μιας ομάδας που είχε ήδη το Κύπελλο του 1991 και το Σούπερ Καπ, και που έφτιαχνε τη βάση για τα χρόνια που θα έρχονταν. Η ήττα στον τελικό του Κυπέλλου από την Μπόαβιστα έδειξε ότι ακόμη και μια ομάδα με 56 βαθμούς και 11 γκολ παθητικό δεν ήταν ανίκητη, αλλά το πρωτάθλημα ήταν δικό της.

Η φανέλα και ο κόσμος της

Για τον φίλο της Πόρτο, η φανέλα με το revigrés είναι ταυτισμένη με μια ολόκληρη εποχή. Δεν χρειάζεται κάποιος να θυμάται συγκεκριμένο αγώνα: αρκεί η εικόνα των φαρδιών ριγών και του άσπρου ορθογωνίου για να γυρίσει η σκέψη στο Εστάδιο ντας Άντας. Αυτό το είδος αναγνωρισιμότητας δεν χτίζεται με περίπλοκα σχέδια, αλλά με μια ιδέα που μένει ίδια για χρόνια, και αυτό ακριβώς έκανε η Πόρτο με τις ρίγες της.

Season Stats

• Πρωτάθλημα: 1η, 56 βαθμοί, 24 νίκες, 8 ισοπαλίες, 2 ήττες, γκολ 58-11
• Κύπελλο Πορτογαλίας: τελικός, ήττα 1-2 από την Μπόαβιστα (24 Μαΐου 1992)
• Κύπελλο Κυπελλούχων: αποκλεισμός από την Τότεναμ (1-3 και 0-0, 3-1 στο σύνολο)
• Προπονητής: Κάρλος Αλμπέρτο Σίλβα

Η φανέλα σε αριθμούς

• Ομάδα: Πόρτο
• Σεζόν: 1991-92 (σειρά 1990-92)
• Κατασκευαστής: adidas
• Χορηγός: Revigrés
• Χρώματα: άσπρο και μπλε, φαρδιές κάθετες ρίγες
• Γιακάς: V, άσπρος, χωρίς ρίγες
• Σήμα: κεντημένο, στην αριστερή πλευρά του στήθους
• Μανίκια: κοντά, άσπρα στο πάνω μέρος και μπλε στο κάτω, με ρίγες adidas στον ώμο

The Shirt Archive: Η εποχή της adidas και της Revigrés

Η adidas έντυσε την Πόρτο από το 1975, και η Revigrés έγινε το 1983 η πρώτη εταιρεία που έβαλε το όνομά της στη φανέλα πορτογαλικής ομάδας. Η φανέλα του 1990-92 είναι από εκείνα τα δείγματα όπου ο κατασκευαστής, ο χορηγός και το σήμα συνυπάρχουν χωρίς να ανταγωνίζονται: ρίγες, ένα λευκό ορθογώνιο, ένα μικρό έμβλημα και ένα τρίφυλλο. Για όσους θυμούνται εκείνη την εποχή, αρκεί η εικόνα για να θυμηθούν την ομάδα των Άντας.