Μετάβαση στο περιεχόμενο
Κάθε φανέλα έχει μια ιστορία

Νίκη Βόλου: Τα 7 σήματα, από τον δικέφαλο των προσφύγων του 1924 ώς το φτερωτό άγαλμα στον χρυσό δακτύλιο

Τα σήματα της Νίκης Βόλου, από τον δικέφαλο αετό της Προσφυγικής του 1924 και τη φτερωτή θεά που πήρε από τη σφραγίδα του Πανιωνίου Σμύρνης ώς τον χρυσό δακτύλιο του σήμερα, με τις αντιφάσεις των πηγών για τις χρονολογίες.

Νίκη Βόλου: Τα 7 σήματα, από τον δικέφαλο των προσφύγων του 1924 ώς το φτερωτό άγαλμα στον χρυσό δακτύλιο

11 λεπτά ανάγνωση2.029 λέξεις

Προσθέστε το jerseystories.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google

Ένας δικέφαλος αετός και μια θεά με φτερά

Στο στήθος της Νίκης Βόλου έχουν περάσει δύο σύμβολα που δεν έχουν τίποτα κοινό. Το ένα είναι ο δικέφαλος αετός, το έμβλημα της πρώτης της περιόδου, στα κίτρινα και μαύρα του Βυζαντίου. Το άλλο είναι μια φτερωτή γυναικεία μορφή, που κρατά στο χέρι ένα ύφασμα την ώρα που προσγειώνεται. Αυτή είναι η Νίκη, η θεά που έδωσε στον σύλλογο το όνομά του και που τη βλέπουμε ως σήμερα, με λίγο διαφορετικό περίγραμμα κάθε φορά.

Η ιστορία των σημάτων της Νίκης είναι ιστορία προσφύγων: το σύμβολο που διάλεξαν το 1926 δεν ήταν δικό τους, το έφεραν από τη Σμύρνη. Στο αρχείο μας βρήκαμε επτά σήματα και ένα όγδοο, επετειακό. Οι περισσότερες ημερομηνίες προέρχονται από λεζάντες της ελληνικής Wikipedia, και το λέμε εκεί που η εικόνα δεν είναι βέβαιη.

1924: ο Γυμναστικός Σύλλογος Προσφύγων Βόλου

Το 1922, γράφει η ελληνική Wikipedia, 6.186 πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία έφτασαν με τρία πλοία στον Βόλο και εγκαταστάθηκαν στον Ξηρόκαμπο. Στις 19 Αυγούστου 1924 καταχωρήθηκε στο Πρωτοδικείο Βόλου ο «Γυμναστικός Σύλλογος Προσφύγων Βόλου», πιο γνωστός ως «Προσφυγική», η πρώτη προσφυγική ομάδα της πόλης. Πρωτεργάτης ήταν ο Παντελής Μαγουλάς, ποδοσφαιριστής του Απόλλωνα Σμύρνης. Η ΕΡΤ γράφει ότι ο Μαγουλάς ήταν και πρώτος πρόεδρος, η ελληνική Wikipedia όμως ονομάζει πρώτο προσωρινό πρόεδρο τον Πρόδρομο Αντώνογλου, γι’ αυτό δεν κρατάμε όνομα.

Το πρώτο σήμα, σύμφωνα με την ελληνική Wikipedia, ήταν ο δικέφαλος αετός, και τα χρώματα κίτρινο και μαύρο, «όπως και του Βυζαντίου». Η εικόνα που δίνει η Wikipedia ως «λογότυπο του Γ.Σ. Προσφύγων Βόλου» είναι μια κίτρινη ασπίδα. Στην κορυφή γράφει «ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΒΟΛΟΥ», στο κέντρο ένας μαύρος δικέφαλος αετός με στέμμα και ανοιχτά φτερά, και στη βάση η χρονολογία «1924». Δεν ξέρουμε αν είναι σχέδιο της εποχής ή μεταγενέστερη απεικόνιση. Ξέρουμε μόνο ότι αυτό είναι το σήμα που η Wikipedia συνδέει με την πρώτη περίοδο.

Η κίτρινη ασπίδα με τον δικέφαλο αετό, 1924. Εικόνα: Wikipedia (ελληνική)

Τον Απρίλιο του 1926, γράφει η ελληνική Wikipedia, κάποιοι παίκτες αποχώρησαν και ίδρυσαν την ΑΕΚ Βόλου, με τα ίδια κίτρινα και μαύρα και το ίδιο έμβλημα. Το λέει μόνο η ελληνική Wikipedia, γι’ αυτό το κρατάμε ως ενδεικτικό.

1926: ένα όνομα που πρότεινε ένα αγαλματίδιο

Η επωνυμία «Προσφυγική» δεν είχε καλό άκουσμα, γράφει η ελληνική Wikipedia, γιατί η λέξη «πρόσφυγας» εκφραζόταν με απαξίωση. Ο Αντώνογλου και άλλα μέλη ήθελαν «Πανιώνιος». Ο Μαγουλάς και παίκτες του Απόλλωνα Σμύρνης ήθελαν «Απόλλων». Η διαφωνία ήταν έντονη.

Τη λύση έδωσε ο πρόεδρος Μαυρίκιος Πανάς. Βλέποντας ένα αγαλματίδιο της Νίκης, πρότεινε το όνομα «Νίκη Βόλου». Και η Νίκη, κατά την ελληνική Wikipedia, δεν ήταν τυχαίο σύμβολο. Ήταν το έμβλημα της σφραγίδας του Πανιωνίου Σμύρνης, μιας από τις γνωστότερες αθλητικές οργανώσεις της Ιωνίας. Η αγγλική Wikipedia το επιβεβαιώνει: το σήμα της Νίκης Βόλου δείχνει τη θεά όπως είναι στο άγαλμα «Νίκη του Παιωνίου», που ήταν το αρχικό έμβλημα του Πανιωνίου, και τα ιδρυτικά μέλη, πολλά από τη Σμύρνη, αποφάσισαν να το φέρουν στον νέο σύλλογο. Έτσι δόθηκε το όνομα, με συμβιβασμό ανάμεσα στις δύο παρατάξεις.

Η απόφαση τροποποίησης είναι της 21ης Σεπτεμβρίου 1926 και η επίσημη καταχώριση της 5ης Οκτωβρίου 1926, κατά την ελληνική Wikipedia. Η ΕΡΤ γράφει ότι το φθινόπωρο του 1926 άλλαξαν όνομα, χρώματα και σήμα. Τα κίτρινα και μαύρα έδωσαν τη θέση τους στα χρώματα της ελληνικής σημαίας, το μπλε και το λευκό.

Η σφραγίδα του Πανιωνίου Σμύρνης (1890), με τη Νίκη. Εικόνα: Wikipedia (ελληνική)

Στη σφραγίδα, ένας κύκλος με το όνομα «ΠΑΝΙΩΝΙΟΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΜΥΡΝΗ 1890» περιβάλλει τη φτερωτή Νίκη, με το ύφασμά της ανοιχτό. Αυτή είναι η μορφή που βρίσκουμε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, σε όλα τα επόμενα σήματα. Για το σύμβολο υπάρχει και δικό μας άρθρο για το σήμα του Πανιωνίου.

Το «παλαιότερο λογότυπο»: γαλανόλευκες ρίγες και μια λέξη

Το πρώτο γαλανόλευκο σήμα στη συλλογή μας είναι αυτό που η ελληνική Wikipedia ονομάζει απλώς «παλαιότερο λογότυπο», χωρίς χρονολογία. Το αρχείο υπάρχει στο Wikimedia Commons ως κοινό κτήμα. Είναι μια ψηλή ασπίδα με σκούρο περίγραμμα. Στο πάνω μέρος, λευκή ζώνη με τη λέξη «ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ» σε σκούρα γράμματα. Από κάτω, κάθετες μπλε και λευκές ρίγες που στενεύουν προς την αιχμή.

Εδώ ο αετός έχει φύγει, αλλά και η θεά λείπει. Η ασπίδα δηλώνει μόνο τα χρώματα και το όνομα. Η Wikipedia τη βάζει πριν από το σήμα «έως το 2005», και με αυτή τη σειρά την κρατάμε, χωρίς να της δώσουμε χρονιά.

Το «παλαιότερο λογότυπο»: ασπίδα με μπλε και λευκές ρίγες και τη λέξη «ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ». Εικόνα: Wikimedia Commons (κοινό κτήμα)

Έως το 2005: ο κύκλος με τη Νίκη

Το επόμενο σήμα είναι ένας μικρός κύκλος, σύμφωνα με την ελληνική Wikipedia σε χρήση «έως το 2005». Έχει λευκό φόντο, ένα σκούρο μπλε περίγραμμα και, ζωγραφισμένη με μπλε γραμμές, τη φτερωτή Νίκη να προσγειώνεται, με το ύφασμα να ανεμίζει πίσω της. Δεν έχει γράμματα ούτε χρονολογία: είναι το πιο λιτό από όλα.

Το κυκλικό σήμα «έως το 2005», με τη φτερωτή Νίκη χωρίς κείμενο. Εικόνα: Wikipedia (ελληνική)

2005–06: το ριγέ πανό

Το σήμα των ετών 2005–06 είναι το πιο ασυνήθιστο. Δεν είναι ασπίδα ούτε κύκλος: είναι ένα ψηλό ορθογώνιο πανό με μπλε και λευκές κάθετες ρίγες. Στο πάνω μέρος, μπλε ζώνη με τη λέξη «ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ» σε λευκά γράμματα. Στη μέση, κύκλος με τη Νίκη, και κάτω από αυτόν το «1924» μέσα σε λευκό πλαίσιο. Κάτω υπάρχει ένα άδειο οβάλ.

Η χρονολογία του ήρθε ακριβώς τη σεζόν που η ομάδα έζησε μία από τις πιο ωραίες στιγμές της στο Κύπελλο. Τον Δεκέμβριο του 2005 η Νίκη νίκησε 1–4 τον Ιωνικό εκτός έδρας, με τρία γκολ του Σαϊτιώτη, και έφτασε στα προημιτελικά. Τη σεζόν 2006–07 τερματίζει 18η και υποβιβάζεται στη Γ΄ Εθνική, και τον ίδιο χρόνο, κατά τη Wikipedia, αλλάζει το σήμα. Οι πηγές δεν λένε αν τα δύο συνδέονται.

Το ριγέ πανό του 2005–06. Εικόνα: Wikipedia (ελληνική)

2006–2018: η ασπίδα με τη λοξή ταινία

Το σήμα που ακολουθεί είναι αυτό που οι περισσότεροι οπαδοί της Νίκης θυμούνται από τη δεκαετία του 2010. Είναι μια ασπίδα σε τρεις αποχρώσεις του μπλε. Στο πάνω μέρος, μια λοξή ταινία με τη λέξη «ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ», και μέσα στην ασπίδα, πάνω από τον κύκλο, το «1924». Στο κέντρο, σε σκούρο μπλε κύκλο με γαλάζιο περίγραμμα, η Νίκη με το ύφασμα ανοιχτό. Από κάτω, οι ρίγες καταλήγουν σε αιχμή.

Εδώ οι πηγές διαφωνούν: η ελληνική Wikipedia το τοποθετεί στα «2006–2018», η αγγλική γράφει «έως το 2015». Δεν βρήκαμε τρίτη πηγή, και κρατάμε τη λεζάντα της ελληνικής με επιφύλαξη.

Η περίοδος είναι από τις πιο ταραχώδεις του συλλόγου. Το 2013–14 γιόρτασε τα 90 χρόνια με φιλική νίκη 3–1 επί της ΑΕΚ τον Αύγουστο του 2013. Το 2014–15 έπαιξε στη Σούπερ Λιγκ, αλλά αποσύρθηκε μετά από 15 αγώνες (δύο νίκες, μία ισοπαλία, δώδεκα ήττες) λόγω οικονομικών προβλημάτων.

Η ριγέ ασπίδα με τη λοξή ταινία, «2006–2018» κατά την ελληνική Wikipedia. Εικόνα: Wikipedia (ελληνική)

*Η Νίκη Βόλου πριν από τον αγώνα με τον Μακεδονικό για τη Γ΄ Εθνική, 2008–09. Φωτογραφία: Deleurmea, Wikimedia Commons (κοινό κτήμα). Το σήμα δεν διακρίνεται στη φωτογραφία.*

2018–19: ο μπλε δίσκος με τα αστέρια

Το 2018–19 η Νίκη ήταν στη Γ΄ Εθνική και έκανε μια από τις καλύτερες χρονιές της: 69 βαθμοί, 23 νίκες, δύο ισοπαλίες και μία μόνο ήττα. Αυτή τη σεζόν, κατά τη λεζάντα της ελληνικής Wikipedia, ανήκει και ένα ξεχωριστό σήμα, με την ένδειξη «λογότυπο ερασιτέχνη».

Ο σχεδιασμός αλλάζει εντελώς. Ο κύκλος γίνεται ο ίδιος το σήμα: ένας μπλε δίσκος με παχύ περίγραμμα σε μπλε και χρυσό. Το «1924» γράφεται στο πάνω μέρος με λεπτά γράμματα, η Νίκη καταλαμβάνει το κέντρο με λευκές γραμμές, και κάτω από αυτήν το «ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ». Στη βάση υπάρχει μια σειρά από χρυσά αστέρια και, πιο κάτω, ένα μικρό σχέδιο μπάλας. Δεν γράφει πουθενά «ΠΑΕ».

Το σήμα του 2018–19, με τα αστέρια στη βάση. Εικόνα: Wikipedia (ελληνική)

2019 ως σήμερα: «Π.Α.Ε. ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ»

Το σημερινό σήμα, σύμφωνα με την ελληνική Wikipedia, ισχύει από το 2019. Έχει την ίδια βασική δομή, αλλά με πιο φωτεινό μπλε, κομψότερο χρυσό δακτύλιο και, το πιο σημαντικό, με το «Π.Α.Ε. ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ» γραμμένο στο κάτω μισό του δακτυλίου. Η επωνυμία της ποδοσφαιρικής εταιρείας μπαίνει πια στο ίδιο το σήμα. Το «1924» παραμένει στο πάνω μέρος και η Νίκη στο κέντρο, με το ύφασμα ανοιχτό και τη βάση του αγάλματος από κάτω.

Από το 2021–22 η ομάδα παίζει στη Σούπερ Λιγκ 2. Το 2023–24 έφτασε στα προημιτελικά του Κυπέλλου μετά από 18 χρόνια, όπου αποκλείστηκε από τον Άρη με 5–2 στο σύνολο, και το 2025–26 τερμάτισε δεύτερη στον βόρειο όμιλο με 29 βαθμούς, έναντι 38 του Ηρακλή που πήρε την άνοδο.

Το σημερινό σήμα, με το «Π.Α.Ε. ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ» στον δακτύλιο. Εικόνα: Wikipedia (ελληνική)

Το χρυσό σήμα των 100 χρόνων

Για τα 100 χρόνια του συλλόγου υπάρχει και ένα επετειακό σήμα. Είναι χρυσό: ο δακτύλιος γράφει «100 ΧΡΟΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ» στο πάνω τόξο και «1924–2024» στο κάτω, και στο κέντρο μένει η ίδια Νίκη πάνω σε βαθύ μπλε, με το όνομα του συλλόγου και αστέρια. Δεν βρήκαμε πότε παρουσιάστηκε, γι’ αυτό δεν το βάζουμε ως όγδοο στη γραμμή χρόνου.

Το επετειακό χρυσό σήμα «100 χρόνια ιστορίας 1924–2024». Εικόνα: Wikipedia (ελληνική)

Δίπλα δίπλα: τι αλλάζει από σήμα σε σήμα

Η πρώτη αλλαγή είναι ο δικέφαλος αετός, που φεύγει το 1926 και δεν ξαναγυρίζει. Η δεύτερη είναι το σχήμα: ασπίδα, ασπίδα με ρίγες, κύκλος, πανό, πάλι ασπίδα, και τελικά δίσκος με δακτύλιο. Η τρίτη είναι οι ρίγες, που από το 2018 εξαφανίζονται και τις αντικαθιστά το μπλε του δίσκου. Η τέταρτη είναι το κείμενο: από τη μία λέξη «ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ» πάμε στο «1924» στην κορυφή και τελικά στο «Π.Α.Ε.» του 2019.

Η τρίτη είναι οι ρίγες. Στο πανό του 2005 και στην ασπίδα του 2006 είναι ό,τι θυμίζει τη φανέλα. Από το 2018 εξαφανίζονται και αντικαθίστανται από το μπλε του δίσκου και το χρυσό του δακτυλίου. Η τέταρτη είναι το κείμενο: από τη μία λέξη «ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ», πάμε στο «1924» στην κορυφή και τελικά στο «Π.Α.Ε.» του 2019.

Τι δεν άλλαξε ποτέ

Το σύμβολο της Νίκης, από το 1926, και τα χρώματα: μπλε και λευκό σε όλες τις εποχές. Και το έτος 1924, που εμφανίζεται στο πρώτο σήμα, λείπει από τα ενδιάμεσα και ξαναγυρίζει από το 2005. Ο σύλλογος γράφει στο στήθος του τη χρονιά που ιδρύθηκε ως Προσφυγική.

Το σήμα πάνω στη φανέλα

Στο αρχείο μας δεν βρήκαμε φωτογραφίες φανελών από τις παλιότερες εποχές, ούτε από το Classic Football Shirts ούτε από μουσείο, γι’ αυτό δεν περιγράφουμε ποιο σήμα φοριόταν πάνω σε ποια φανέλα. Η φωτογραφία του 2009 δείχνει την ομάδα σε ανοιχτόχρωμες φανέλες, αλλά το σήμα δεν φαίνεται.

*Το Πανθεσσαλικό Στάδιο του Βόλου, το 2011, όπου, σύμφωνα με την ελληνική Wikipedia, η Νίκη έπαιξε τη σεζόν 2012–13. Φωτογραφία: Pavlos1988, Wikimedia Commons (Attribution)*

Η μεγάλη σεζόν που δεν έχει σήμα

Η καλύτερη εποχή της Νίκης δεν έχει σήμα στο αρχείο μας. Το 1953–54 έφτασε στα προκριματικά του Πανελληνίου πρωταθλήματος, κέρδισε τη Δόξα Δράμας 3–1 στο μπαράζ της 8ης Μαρτίου 1954 και τερμάτισε πέμπτη, ως καλύτερη επαρχιακή ομάδα. Από το 1961–62 ως το 1965–66 έπαιξε στην Α΄ Εθνική. Στις 24 Απριλίου 1966 κέρδισε τον Ολυμπιακό 1–0, με αυτογκόλ του Πλέσσα, μπροστά σε 11.228 θεατές, ρεκόρ εισιτηρίων για την ομάδα στην πενταετία της στην κατηγορία.

Στην «Κλούβα», το γήπεδο της Νέας Ιωνίας που απέκτησε το 1928, ήρθε και το 2–2 με τον Παναθηναϊκό, με ισοφάριση στο 89ο λεπτό. Ποιο σήμα φορούσαν οι παίκτες τότε, δεν το γνωρίζουμε.

Όλα τα σήματα με μια ματιά

  • 1924–26: κίτρινη ασπίδα, δικέφαλος αετός, «ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΒΟΛΟΥ» και «1924» (ελληνική Wikipedia).
  • Χωρίς χρονολογία: γαλανόλευκη ασπίδα με ρίγες και «ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ» (Commons).
  • Έως το 2005: κυκλικό σήμα με τη φτερωτή Νίκη (ελληνική Wikipedia).
  • 2005–06: ριγέ πανό, κύκλος με τη Νίκη, «1924» (ελληνική Wikipedia).
  • 2006–18 (ή έως το 2015 κατά την αγγλική): ασπίδα με ρίγες και λοξή ταινία (Wikipedia).
  • 2018–19: μπλε δίσκος με χρυσό δακτύλιο και αστέρια, «λογότυπο ερασιτέχνη» (ελληνική Wikipedia).
  • Από το 2019: μπλε δίσκος με «Π.Α.Ε. ΝΙΚΗ ΒΟΛΟΥ» στον δακτύλιο (Wikipedia).
  • 2024: χρυσό επετειακό σήμα «100 ΧΡΟΝΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ 1924–2024» (ελληνική Wikipedia).
  • Λείπουν: χρονολογίες για το «παλαιότερο» σήμα και εικόνες σήματος πάνω σε φανέλα.

Σχετικές ιστορίες φανελών

TotalSports Media Group ΜΕΛΟΣ ΤΟΥTOTALSPORTS MEDIA GROUPSports stories. Bigger together