Μαρσέιγ: Τα 12 σήματα από το ασπρόμαυρο ρόγκμπι του 1898 μέχρι τον κύκλο του 2026, με το «Droit au but» σχεδόν πάντα μαζί

Δώδεκα σήματα, μία φράση: «Droit au but»

Αν ρωτήσεις έναν οπαδό της Ολυμπίκ Μαρσέιγ τι είναι το σήμα του συλλόγου του, θα σου περιγράψει το «Ο» και το «Μ» ενωμένα σε ένα γαλάζιο γράμμα, με ένα αστέρι από πάνω. Και αυτό όμως είναι μόνο ένα κεφάλαιο μιας ιστορίας που ξεκινά πριν από την ίδια την Ολυμπίκ, με μια ασπρόμαυρη ασπίδα και μια μπάλα του ράγκμπι.

Η γαλλική Wikipedia, που κρατά την πιο αναλυτική λίστα, δείχνει πως ο σύλλογος άλλαξε σήμα πολλές φορές χωρίς ποτέ να χάσει το κεντρικό του στοιχείο: το μονόγραμμα του «Ο» και του «Μ». Εδώ τα βάζουμε όλα στη σειρά: δώδεκα σήματα, από το 1898 ως το 2026, με όσα ξέρουμε για το πότε και γιατί άλλαξε το καθένα. Όπου οι πηγές διαφωνούν ή σωπαίνουν, το γράφουμε.

1898: ο θυρεός του Football Club de Marseille

Η Ολυμπίκ Μαρσέιγ γεννήθηκε το 1899, αλλά δεν ξεκίνησε από το μηδέν. Σύμφωνα με τη σελίδα για την ιστορία των σημάτων του συλλόγου στο vexil.prov.free.fr, τον διαδέχθηκε ο Football Club de Marseille, που είχε ιδρυθεί το 1897. Η γαλλική Wikipedia γράφει ότι το πρώτο σήμα του ήταν ασπρόμαυρο, στα χρώματα της ομάδας, και το χρονολογεί στα έτη 1898-99.

Είναι ένας θυρεός με κάθετες μαύρες ρίγες. Διαγώνια τον διασχίζει μια λευκή ταινία με το «Droit au but», δηλαδή «κατευθείαν στο γκολ», και πάνω της τα γράμματα FCM. Κάτω δεξιά στέκεται μια μπάλα του ράγκμπι. Η αγγλική Wikipedia εξηγεί γιατί: το σύνθημα πηγαίνει πίσω στις μέρες που το βασικό άθλημα του συλλόγου, με το όνομα Football Club de Marseille, ήταν το ράγκμπι. Το σύνθημα θα επιζήσει πάνω από έναν αιώνα και θα γίνει το πιο σταθερό στοιχείο όλων των σημάτων που ακολουθούν.

1899: η σφραγίδα του ιδρυτή γίνεται μονόγραμμα

Όταν ο σύλλογος άλλαξε όνομα, ο ιδρυτής του, Ρενέ Ντιφόρ ντε Μονταιρμόν, δεν χρειάστηκε να ψάξει πολύ για έμβλημα. Η αγγλική Wikipedia γράφει ότι εμπνεύστηκε το πρώτο σήμα από την προσωπική του σφραγίδα, όπου τα γράμματα «D» και «M» ήταν πλεγμένα το ένα με το άλλο. Το vexil συμπληρώνει ότι χρησιμοποίησε το ίδιο μοντέλο για το «Ο» και το «Μ» του συλλόγου.

Το αποτέλεσμα είναι ένα καλλιγραφικό μονόγραμμα, με το «Μ» να ανεβαίνει μέσα από το «Ο» και μια κορδέλα με το σύνθημα να το διασχίζει. Η αγγλική Wikipedia λέει ότι κράτησε τρεις δεκαετίες, ως το 1935· η γαλλική το χωρίζει σε δύο εκδοχές. Η πρώτη, με λευκή κορδέλα, ανήκει στα έτη 1900-1910.

1910: πιο έντονο μπλε, χρυσή κορδέλα

Η δεύτερη εκδοχή, που η γαλλική Wikipedia τοποθετεί από το 1910 ως το 1935, είναι σχεδόν ίδια με την πρώτη. Αλλάζουν δύο πράγματα: το μπλε γίνεται πιο έντονο και η κορδέλα με το σύνθημα παίρνει χρυσό φόντο.

Στην ίδια περίοδο, γράφει το vexil, ο σύλλογος κέρδισε τρία Κύπελλα Γαλλίας (1924, 1926, 1927).

1935: ο αρ ντεκό θυρεός

Το 1935 η αισθητική άλλαξε ριζικά. Η αγγλική Wikipedia περιγράφει ένα αρ ντεκό θυρεό με ένα απλό «Μ» μέσα σε ένα «Ο», και το vexil τον χαρακτηρίζει «πολύ λιτό».

Λευκός θυρεός, μπλε δακτύλιος και ένα «Μ» με ίσιες γραμμές. Δεν υπάρχει κορδέλα, δεν υπάρχει σύνθημα. Στα 37 χρόνια του σήματος η ομάδα πήρε, σύμφωνα με το vexil, τρία πρωταθλήματα (1937, 1948, 1971), αλλά το 1959 υποβιβάστηκε για πρώτη φορά στη δεύτερη κατηγορία.

1972: ο σκούρος κύκλος

Το 1972 ο σύλλογος επέλεξε ένα εντελώς διαφορετικό σήμα. Η αγγλική Wikipedia γράφει ότι ξανασχεδίασε το έμβλημα προτιμώντας ένα σύνθετο «Μ», και το vexil το αποκαλεί «πιο κιτς».

Είναι ένας βαθύς μπλε δίσκος με χρυσές γραμμές και βαριά διακοσμητικά γράμματα. Η γαλλική Wikipedia προσθέτει δεύτερη παραλλαγή, από το 1981 ως το 1986, αλλά τη σημειώνει ως αμφίβολη, και το vexil μιλά για ένα και μόνο σήμα από το 1972 ως το 1986. Γι’ αυτό εδώ δεν της δίνουμε δική της θέση. Τον Απρίλιο του 1981, γράφει το vexil, ο σύλλογος μπήκε σε δικαστική εκκαθάριση.

1986: το παλιό σήμα γυρίζει

Τον Απρίλιο του 1986 ο Μπερνάρ Ταπί ανέλαβε την προεδρία. Την ίδια χρονιά, γράφουν και η αγγλική Wikipedia και το vexil, ο σύλλογος ξαναπήρε το πρώτο του σήμα, του 1899. Η γαλλική Wikipedia σημειώνει ότι το «Droit au but» επανεμφανίστηκε τότε στο έμβλημα.

Το μοτίβο είναι το γνωστό: ένα «Μ» που διασχίζει ένα «Ο» και μια λευκή κορδέλα πλάγια πάνω του, αλλά σε φωτεινότερο μπλε. Το σήμα συνοδεύει τον πρώτο τίτλο της εποχής Ταπί, το 1989.

1990: η ίσια κορδέλα

Το 1990 η κορδέλα με το σύνθημα ίσιωσε. Το vexil γράφει ότι από εκεί και πέρα το «Droit au but» γράφεται σε ευθύγραμμο πλαίσιο.

Είναι το σήμα των τίτλων του 1990, 1991 και 1992 και του Κυπέλλου Πρωταθλητριών του 1993.

1993: το αστέρι

Η νίκη στο Κύπελλο Πρωταθλητριών στο Μόναχο, στις 26 Μαΐου 1993, έφερε το αστέρι. Το vexil εξηγεί κάτι που οι περισσότεροι ξεχνούν: το αστέρι τοποθετήθηκε για να γιορτάσει τον ευρωπαϊκό τίτλο και όχι τις δέκα νίκες στο πρωτάθλημα, όπως κάνουν οι ιταλικές Γιουβέντους, Ίντερ και Μίλαν, επειδή ο τίτλος του 1993 δεν επικυρώθηκε μετά την απόπειρα δωροδοκίας της ομάδας της Βαλανσιέν.

Μετά τον θρίαμβο ήρθαν δύσκολες μέρες: η Μαρσέιγ υποβιβάστηκε στη δεύτερη κατηγορία για τη σεζόν 1994-95 και ο Ταπί αποχώρησε τον Δεκέμβριο του 1994.

1998: το σήμα της εκατονταετίας

Ο σύλλογος γιόρτασε το 1999 τα εκατό του χρόνια με ένα ειδικό σήμα, που ισχύει από το 1998 ως το 1999. Το vexil το περιγράφει ως το σήμα που εισάγει ένα νέο, χρυσό χρώμα, και η γαλλική Wikipedia προσθέτει ότι αυτή η χρυσή απόχρωση ήρθε και στη τρίτη φανέλα της εποχής, που φορέθηκε στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ.

Σκούρο μωβ φόντο, χρυσός δακτύλιος με τις χρονολογίες και το σύνθημα, και ένα μεγάλο γαλάζιο «Μ» με λευκό αστέρι στη μέση. Το 1999, γράφει το vexil, η Μαρσέιγ τερμάτισε δεύτερη στο πρωτάθλημα και έφτασε στον τελικό του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ. Η αγγλική Wikipedia σημειώνει ότι παρόμοιο σήμα, των 110 χρόνων, χρησιμοποιήθηκε στη σεζόν 2009-10. Για αυτό δεν βρήκαμε αρχείο, γι’ αυτό δεν εμφανίζεται εδώ. Το vexil γράφει επίσης ότι από το 2000 ως το 2004 ο σύλλογος επέστρεψε στο σήμα πριν από το 1998, με μπλε «Μ» και λευκό «Ο».

2004: το «Ο» και το «Μ» γίνονται ένα

Στις 17 Φεβρουαρίου 2004 ο σύλλογος παρουσίασε στο κοινό ένα εντελώς νέο σήμα, σχεδιασμένο από τη μασσαλιώτικη εταιρεία Encore Nous, γράφει η γαλλική Wikipedia. Έγινε πιο μοντέρνο: τα γράμματα δεν είναι πια πλεγμένα, αλλά ενωμένα σε ένα ενιαίο μπλε Pantone, και το σύνθημα δεν διασχίζει το «Ο» και το «Μ» σε κορδέλα, αλλά μπαίνει από κάτω, με χρυσά γράμματα.

Έμεινε 22 χρόνια, ως το 2026. Η αγγλική Wikipedia το περιγράφει ως «Ο» και «Μ» σε μία ενιαία μονάδα, σε τιρκουάζ χρώμα, χωρίς σκιές ή περιγράμματα, με το χρυσό αστέρι της νίκης στο Champions League από πάνω. Η γαλλική προσθέτει κάτι σημαντικό για τους συλλέκτες: ο σύλλογος χρησιμοποιεί κατά καιρούς στις φανέλες του παλιά σήματα, στην εντός έδρας του 2009-10 και του 2014-15, στην εκτός του 2012-13 και στην τρίτη του 2017-18.

2024: ο θυρεός των 125 χρόνων

Για τα 125 χρόνια του, ο σύλλογος παρουσίασε ένα ειδικό σήμα, που η γαλλική Wikipedia τοποθετεί στη σεζόν 2024-25.

Είναι ένας λευκός θυρεός με ακτίνες και τα τρία χρώματα της γαλλικής σημαίας από πάνω, με χρυσό «Μ» και τις χρονολογίες 1899 και 2024 γύρω του.

2026: ο κύκλος που χώρισε τους οπαδούς

Στις 8 Απριλίου 2026, ένα βράδυ γαλά, ο σύλλογος παρουσίασε το νέο του σήμα. Το RMC Sport το χαρακτήρισε το δωδέκατο της ιστορίας του και σημείωσε ότι θα αντικαταστήσει από τη σεζόν 2026-27 αυτό που ίσχυε από το 2004. Η ανακοίνωση του συλλόγου έλεγε: «Το νέο μας σήμα εκσυγχρονίζει το εμβληματικό μας έμβλημα τιμώντας την ιστορία του».

Ο κύκλος έχει καθαρή γεωμετρική δομή. Στο κέντρο το «Μ» ανοίγει ελεύθερα, και ο σύλλογος το συνδέει με «τη ζωντάνια του νερού, την ελευθερία του ανέμου και τη φωτιά που καίει στην καρδιά της Μασσαλίας». Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το αστέρι και το «Droit au but», που ήταν στο σήμα από το 1993, θα συνοδεύουν το νέο σήμα στις φανέλες και σε κάποιο εξοπλισμό, αλλά σε άλλες περιπτώσεις λείπουν. Το σχέδιο, γράφει το ίδιο ρεπορτάζ, δεν έγινε παντού αποδεκτό από τους οπαδούς.

Δίπλα δίπλα: τι αλλάζει από σήμα σε σήμα

Τα δώδεκα σήματα χωρίζονται σε δύο οικογένειες: το μονόγραμμα με την κορδέλα (1899, 1910, 1986, 1990, 1993) και η γεωμετρία (ο θυρεός του 1935, το «ΟΜ» του 2004, ο κύκλος του 2026). Τρία μένουν μόνα: ο θυρεός του ράγκμπι, ο δίσκος του 1972 και το μωβ της εκατονταετίας.

Το χρώμα δείχνει την ίδια πορεία: από το ασπρόμαυρο του 1898 στο μπλε και λευκό της πόλης, με ένα μπλε που γίνεται φωτεινότερο από το 1986 και το χρυσό να εμφανίζεται στην κορδέλα του 1910, στον δακτύλιο του 1998 και στο σύνθημα του 2004.

Τι δεν άλλαξε ποτέ

Πρώτα, το «Ο» και το «Μ»: από το 1899 ως το 2026 κάθε σήμα τα έχει, ενωμένα, πλεγμένα ή ανοιχτά. Η μόνη εξαίρεση είναι το σήμα του FC Marseille του 1898, που ήταν πριν από την Ολυμπίκ. Έπειτα, το «Droit au but»: το σύνθημα υπάρχει στο πρώτο σήμα, λείπει από τα σήματα του 1935 ως το 1986, ξαναμπαίνει το 1986 και επιζεί ως το 2026, έστω και ως συνοδευτικό στοιχείο.

Το σήμα πάνω στη φανέλα

Για τον συλλέκτη: σήμα χωρίς αστέρι σημαίνει φανέλα πριν από το 1993, με αστέρι και κορδέλα 1993-2004, και «ΟΜ» χωρίς περίγραμμα με αστέρι από το 2004, εκτός από τις αναδρομικές φανέλες του 2009-10, 2012-13, 2014-15 και 2017-18 που επανέφεραν παλιά σήματα.

Στο Jersey Stories υπάρχει η [Μαρσέιγ 1990-91](https://jerseystories.gr/stories/marseig-1990-91/), από τη σεζόν που το σήμα της ήταν αυτό με την ίσια κορδέλα, λίγο πριν από το αστέρι.

Όλα τα σήματα

• 1898: ασπρόμαυρος θυρεός FCM με μπάλα του ράγκμπι
• 1899–1910: μονόγραμμα Ο και Μ με κορδέλα, σφραγίδα του ιδρυτή
• 1910–35: πιο έντονο μπλε και χρυσή κορδέλα
• 1935–72: αρ ντεκό θυρεός με «Μ» μέσα σε «Ο»
• 1972–86: σκούρος κύκλος με πολύπλοκο «Μ»
• 1986–90: επιστροφή στο σήμα του 1899, με το «Droit au but»
• 1990–93: ίσια κορδέλα για το σύνθημα
• 1993–98: το αστέρι του Κυπέλλου Πρωταθλητριών
• 1998–99: σήμα εκατονταετίας, με χρυσό και μωβ
• 2004–26: «Ο» και «Μ» ενωμένα, χωρίς περίγραμμα
• 2024–25: ειδικός θυρεός των 125 χρόνων
• 2026–: κύκλος με ανοιχτό «Μ»