Μετάβαση στο περιεχόμενο
Κάθε φανέλα έχει μια ιστορία

Λεβαδειακός: Τα 5 σήματα, από την πράσινη ασπίδα της Β΄ Εθνικής μέχρι τις γαλάζιες ρίγες του Τροφώνιου

Πέντε σήματα του Λεβαδειακού, από τις πράσινες ρίγες της Β΄ Εθνικής ως το σημερινό σήμα με τις γαλάζιες ρίγες του Τροφώνιου: τι λένε οι πηγές για τις χρονολογίες, ποιες λείπουν και γιατί το γαλάζιο μπήκε τελευταίο.

Λεβαδειακός: Τα 5 σήματα, από την πράσινη ασπίδα της Β΄ Εθνικής μέχρι τις γαλάζιες ρίγες του Τροφώνιου

9 λεπτά ανάγνωση1.767 λέξεις

Προσθέστε το jerseystories.gr ως προτιμώμενη πηγή στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google

Ένα σήμα που πήρε το γαλάζιο τελευταίο

Στα περισσότερα ελληνικά σήματα το χρώμα της ομάδας φαίνεται από την πρώτη μέρα. Στον Λεβαδειακό, με βάση τα σήματα που σώζονται, η ιστορία πήγε αλλιώς. Τα παλιότερα είναι πράσινα και λευκά, και το γαλάζιο, που σήμερα είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία του σήματος της Λιβαδειάς, εμφανίζεται μόνο στο τελευταίο.

Για έναν σύλλογο που τα πρώτα του 26 χρόνια τα πέρασε σχεδόν αποκλειστικά στη Β΄ Εθνική, ο δρόμος προς το σημερινό σήμα έχει κάτι σχεδόν ανθρώπινο: αλλάζει όταν αλλάζει και η ομάδα. Εδώ τα πέντε σήματα που βρήκαμε σε αξιόπιστα αρχεία, όλα μαζί. Παρακάτω τα διαβάζουμε ένα προς ένα, με σημείωση εκεί όπου οι πηγές δεν δίνουν ακριβή χρονολογία.

1961: δύο ομάδες, μία ασπίδα

Η ελληνική Βικιπαίδεια γράφει ότι ο Λεβαδειακός ιδρύθηκε στις 20 Ιουλίου 1961 από τη συγχώνευση δύο ομάδων της πόλης: της «Παλλεβαδειακής Ένωσης», που ιδρύθηκε το 1930, και του «Τροφώνιου», που ιδρύθηκε το 1928. Το όνομα της δεύτερης θυμίζει τον Τροφώνιο, τον ήρωα με το μαντείο της αρχαίας Λεβάδειας, ενώ το όνομα της πρώτης δηλώνει ότι ήθελε να εκπροσωπεί όλη την πόλη.

Η αγγλική Βικιπαίδεια, στην ενότητα «Crest and colours», εξηγεί και τα χρώματα: οι πράσινες και γαλάζιες ρίγες του σήματος προέρχονται από τα χρώματα της Παλλεβαδιακής (πράσινο) και του Τροφώνιου (γαλάζιο), ενώ το κοινό χρώμα των δύο ομάδων, το λευκό, ήταν και το βασικό χρώμα στα πρώτα χρόνια. Η φράση φέρει την επισήμανση «citation needed», οπότε την αναφέρουμε ως εξήγηση που κυκλοφορεί και όχι ως τεκμηριωμένο γεγονός.

Αυτό που βλέπουμε στη συνέχεια συμφωνεί με την εξήγηση, με μία ουσιαστική διαφορά: τα πρώτα σήματα που σώζονται δεν έχουν καθόλου γαλάζιο.

Ως το 1987: η πράσινη ασπίδα

Η ελληνική Βικιπαίδεια λεζαντάρει το πρώτο σήμα του Λεβαδειακού «μέχρι το 1987». Το αρχείο του Commons το ονομάζει «ancien logo», παλιό σήμα, και το ανέβασε το 2020 ως «Λογότυπο του APO Levadiakos».

Το σήμα «μέχρι το 1987»: ασπίδα με πράσινες και λευκές κάθετες ρίγες και λευκή ταινία με το όνομα «ΛΕΒΑΔΕΙΑΚΟΣ». Εικόνα: Wikimedia Commons, κοινό κτήμα

Η ασπίδα είναι απλή και κλασική. Ένα μεσαίο πράσινο, τρεις μεγάλες λευκές κάθετες ρίγες που κόβονται από μια λευκή ταινία, και πάνω στην ταινία το όνομα του συλλόγου με μαύρα κεφαλαία γράμματα. Το περίγραμμα είναι λεπτό και σκούρο. Η κορυφή της ασπίδας δεν είναι επίπεδη: ανεβαίνει σε μικρή μύτη στο κέντρο και πέφτει προς τις άκρες.

Αυτό το σήμα καλύπτει, με βάση τη λεζάντα, ένα μεγάλο διάστημα: από την ίδρυση ως το 1987. Στην ελληνική Βικιπαίδεια, το ίδιο διάστημα είναι τα χρόνια που ο Λεβαδειακός έπαιζε σχεδόν μόνιμα στη Β΄ Εθνική, με μόνες εξαιρέσεις το 1965–66, το 1980–81 και το 1981–82, όταν έπαιξε στην Γ΄ Εθνική. Το 1965–66 και το 1981–82 κέρδισε μάλιστα την Γ΄ Εθνική και ανέβηκε αμέσως.

Δεν βρήκαμε πηγή για το αν κυκλοφόρησε ένα μόνο σήμα όλα αυτά τα 26 χρόνια ή αν η λεζάντα συγκεντρώνει περισσότερες παραλλαγές σε ένα. Αυτή είναι η εικόνα που έχουμε.

Δεκαετία του ’80: το όνομα σε τόξο

Το δεύτερο σήμα είναι το πιο ασυνήθιστο όλων. Στο Commons το αρχείο έχει στο όνομά του μόνο την ένδειξη «80s», και έχει την ίδια προέλευση και την ίδια ημερομηνία ανεβάσματος με το προηγούμενο.

Το σήμα της δεκαετίας του ’80: ανοιχτό πράσινο, το όνομα «ΛΕΒΑΔΕΙΑΚΟΣ» σε τόξο πάνω από ρίγες, με τα γράμματα «Π.Α.Ε.» γύρω. Εικόνα: Wikimedia Commons, κοινό κτήμα

Δεν είναι ασπίδα. Είναι ένα κυκλικό σχέδιο: το όνομα σχηματίζει τόξο στο πάνω μέρος, από κάτω φαίνονται κάθετες ρίγες, και στα πλάγια υπάρχουν γράμματα που κάθονται κεκλιμένα, σε διάταξη που κυκλώνει το σχέδιο. Το χρώμα είναι ένα απαλό, ανοιχτό πράσινο.

Ποιο κομμάτι της δεκαετίας φορέθηκε αυτό το σήμα και πού, δεν είναι γνωστό από τις πηγές μας. Το τοποθετούμε στη δεύτερη θέση, ανάμεσα στο σήμα «μέχρι το 1987» και στο επόμενο, με επιφύλαξη. Το βάζουμε εδώ γιατί η δεκαετία του ’80 είναι αυτή της μεγάλης ανόδου του συλλόγου: το 1984–85 έφτασε στα ημιτελικά του Κυπέλλου, και το 1986–87, ως τρίτος της Β΄ Εθνικής, κέρδισε για πρώτη φορά στην ιστορία του την άνοδο στην Α΄ Εθνική.

1987–1995: η ασπίδα της Α΄ Εθνικής

Το τρίτο σήμα έχει σαφή χρονολογία, και μάλιστα από δύο πλευρές. Η ελληνική Βικιπαίδεια το λεζαντάρει «1987–1995», και το όνομα του αρχείου στο Commons, που το ανέβασε ο χρήστης Giannisfl το 2024 ως «ίδιο έργο», έχει τα ίδια έτη.

Το σήμα 1987–1995: σκούρα πράσινη ασπίδα με λευκές ρίγες και ταινία «ΛΕΒΑΔΕΙΑΚΟΣ Π.Α.Ε.». Εικόνα: Wikimedia Commons, κοινό κτήμα

Το σχέδιο θυμίζει το πρώτο, αλλά πιο καθαρό και πιο σκούρο. Το πράσινο είναι βαθύ και κυριαρχεί, οι ρίγες είναι λευκές και φαρδιές, και η λευκή ταινία στην κορυφή περιέχει πια όχι μόνο το όνομα αλλά και τη νομική μορφή του συλλόγου: «ΛΕΒΑΔΕΙΑΚΟΣ Π.Α.Ε.». Τα γράμματα «Π.Α.Ε.» μπαίνουν για πρώτη φορά στο σήμα που βλέπουμε εδώ.

Η περίοδος ταιριάζει με τα πρώτα μεγάλα χρόνια της ομάδας. Η ελληνική Βικιπαίδεια γράφει ότι με πρόεδρο τον Μιχάλη Σκλαπάνη ο Λεβαδειακός κέρδισε το 1986–87 την άνοδο και έπαιξε στην Α΄ Εθνική για τέσσερις συνεχείς σεζόν, ως το 1990–91, όταν υποβιβάστηκε. Το 1992–93 τερμάτισε δεύτερος της Β΄ Εθνικής και επέστρεψε στην Α΄ για το 1993–94 και το 1994–95. Αυτό το σήμα, με το όνομα και τη νομική μορφή του συλλόγου πάνω από τρεις λευκές ρίγες, είναι το σήμα της Α΄ Εθνικής της Λιβαδειάς.

1995–1999: χωρίς το όνομα μέσα

Η τέταρτη εικόνα είναι και η πιο παράξενη από άποψη πηγών. Η ελληνική Βικιπαίδεια την λεζαντάρει «1995–1999», αλλά το αρχείο του Commons που χρησιμοποιεί έχει στο όνομά του τα έτη «1986–1993». Η αντιστοιχία δεν εξηγείται πουθενά. Εμείς ακολουθούμε τη λεζάντα, γιατί είναι η μόνη που ταξινομεί τα τρία σήματα της ενότητας «Έμβλημα» με σειρά, και σημειώνουμε την επιφύλαξη.

Το σήμα 1995–1999 (κατά τη λεζάντα της ελληνικής Βικιπαίδειας): σκούρα πράσινη ασπίδα με λευκές ρίγες και, έξω από αυτήν, το όνομα «Π.Α.Ε. ΛΕΒΑΔΕΙΑΚΟΣ». Εικόνα: Wikimedia Commons, κοινό κτήμα

Η ασπίδα χάνει την ταινία. Οι ρίγες φτάνουν ως την κορυφή και κόβουν το περίγραμμα σε σχήμα ζιγκ-ζαγκ, και το όνομα βγαίνει έξω από την ασπίδα, σε μία γραμμή από πάνω, με την ένδειξη «Π.Α.Ε.» μπροστά. Ό,τι ήταν γραμμένο μέσα στο σήμα, τώρα γράφεται δίπλα του.

Η περίοδος αυτή δεν ήταν εύκολη. Η ελληνική Βικιπαίδεια γράφει ότι ο Λεβαδειακός υποβιβάστηκε το 1994–95 από την Α΄, έπαιξε στη Β΄ Εθνική ως το 1998, και μετά ακολούθησαν μία χρονιά στην Γ΄ και τρεις στη Δ΄ Εθνική. Πρόκειται για την πιο δύσκολη περίοδο της ιστορίας του, και πάντως δεν αφήνει δικό της σήμα που να ξέρουμε.

Το σημερινό σήμα: οι ρίγες του Τροφώνιου

Και ύστερα, το γαλάζιο. Το σημερινό σήμα του Λεβαδειακού, αυτό που φαίνεται στην αγγλική Βικιπαίδεια ως εικόνα του συλλόγου, αλλάζει σχεδόν τα πάντα.

Το σημερινό σήμα: ασπίδα με ανοιχτό πράσινο περίγραμμα, λευκή ταινία με το όνομα, εναλλασσόμενες γαλάζιες και πράσινες ρίγες, «ΠΑΕ» και «1961». Εικόνα: Wikimedia Commons, κοινό κτήμα

Η ασπίδα έχει πλατύ ανοιχτό πράσινο περίγραμμα. Στην κορυφή υπάρχει λευκή ταινία με το όνομα σε κεφαλαία, από κάτω οι ρίγες εναλλάσσονται: γαλάζιο, πράσινο, γαλάζιο, πράσινο, γαλάζιο. Στη μέση, μικρά, τα γράμματα «ΠΑΕ», και στο κάτω μέρος η χρονιά «1961». Για πρώτη φορά το σήμα λέει πότε ιδρύθηκε ο σύλλογος.

Το γαλάζιο έχει εξήγηση, και η εξήγηση βρίσκεται στο 1961. Η αγγλική Βικιπαίδεια γράφει ότι το γαλάζιο προέρχεται από τον Τροφώνιο και το πράσινο από την Παλλεβαδιακή. Αν η εξήγηση ισχύει, το σημερινό σήμα είναι το σήμα της συγχώνευσης: κάθε ρίγα φέρνει χρώμα ενός από τους δύο γονείς της ομάδας. Δεν ξέρουμε πότε ακριβώς πήρε αυτή τη μορφή, ούτε ποιος το σχεδίασε. Ξέρουμε μόνο ότι η λεζάντα της ελληνικής Βικιπαίδειας τελειώνει το προηγούμενο σήμα το 1999, οπότε το σημερινό ακολούθησε.

Στο Commons υπάρχει και μια δεύτερη, μικρότερη έκδοση του ίδιου σχεδίου, με το όνομα «Levadiakos FC logo.png» (200 × 200 pixel, με πηγή «Levadiakos FC» και χωρίς ημερομηνία). Είναι το ίδιο σήμα σε απλούστερη μορφή, και δεν το μετράμε ως ξεχωριστό σήμα.

Τα χρόνια μετά το 1999, στα οποία ανήκει το σημερινό σήμα, είναι τα πιο επιτυχημένα του συλλόγου. Η ανάκαμψη από την Δ΄ Εθνική (πρωταθλητής του 2001–02) στη Β΄ και η επιστροφή στην Α΄ το 2005. Ο τερματισμός στη 2η θέση της Β΄ Εθνικής το 2006–07. Δύο τίτλοι της Σούπερ Λιγκ 2, το 2021–22 και το 2023–24. Η 9η θέση του 2024–25. Και η ιστορική 2025–26, με την 6η θέση, την υψηλότερη του συλλόγου στη Σούπερ Λιγκ, τον δεύτερο ημιτελικό Κυπέλλου, και την καλύτερη επίθεση του πρωταθλήματος με 63 τέρματα, όπως τα καταγράφει η ελληνική Βικιπαίδεια.

Δίπλα δίπλα: τι αλλάζει από σήμα σε σήμα

Στα πέντε σήματα διαβάζεις τρεις διαφορετικές ιδέες.

Η πρώτη είναι η ιδέα της ασπίδας με το όνομα μέσα: τα σήματα «μέχρι το 1987» και «1987–1995». Η ταινία με τα γράμματα είναι το κεντρικό στοιχείο, και οι ρίγες απλώς ντύνουν το φόντο. Ο σύλλογος εδώ δηλώνει ποιος είναι.

Η δεύτερη είναι η ιδέα του ονόματος έξω από το σήμα: το τόξο της δεκαετίας του ’80 και η ασπίδα του 1995–1999. Στη μία το όνομα κυκλώνει το σχέδιο, στην άλλη στέκεται από πάνω, ενώ το ίδιο το σήμα έχει γίνει καθαρά γραφικό, με ρίγες και τίποτα άλλο.

Η τρίτη είναι η ιδέα της ιστορίας μέσα στο σήμα: το σημερινό. Η χρονιά 1961 και οι δύο χρωματικές οικογένειες των ρίγων αφηγούνται τη συγχώνευση, χωρίς ούτε μία επιπλέον λέξη.

Τι δεν άλλαξε ποτέ

Το σχήμα της ασπίδας, με μικρές παραλλαγές στην κορυφή. Οι κάθετες ρίγες, σε καθένα από τα πέντε σήματα. Και η ελληνική γραφή του ονόματος: κανένα δεν έχει λατινικά γράμματα. Ούτε ζώο, ούτε αστέρι, ούτε μπάλα: σε όλη τη διαδρομή το σήμα του Λεβαδειακού είναι ρίγες και λέξεις.

Το σήμα πάνω στη φανέλα

Δεν έχουμε ακόμη στο αρχείο μας φανέλες του Λεβαδειακού, οπότε δεν μπορούμε να δείξουμε με φωτογραφίες ποιο σήμα φοριόταν σε ποια σεζόν. Ό,τι γράφουμε εδώ για τη σχέση σήματος και φανέλας περιορίζεται σε όσα φαίνονται στα ίδια τα σήματα: το πράσινο και το λευκό των παλιότερων ασπίδων, και το γαλάζιο του σημερινού. Όταν μπουν στο αρχείο φανέλες της Λιβαδειάς από τις εποχές των παλιότερων σημάτων, θα έχουμε και την άλλη μισή ιστορία.

Όλα τα σήματα με μια ματιά

  • Μέχρι το 1987 (λεζάντα ελληνικής Βικιπαίδειας): πράσινη ασπίδα, λευκές ρίγες, ταινία με το όνομα
  • Δεκαετία του ’80 (όνομα αρχείου Commons, σειρά με επιφύλαξη): ανοιχτό πράσινο, όνομα σε τόξο
  • 1987–1995: σκούρα πράσινη ασπίδα, ταινία «ΛΕΒΑΔΕΙΑΚΟΣ Π.Α.Ε.»
  • 1995–1999 (λεζάντα ελληνικής Βικιπαίδειας· το αρχείο έχει τα έτη 1986–1993): ασπίδα με λευκές ρίγες, όνομα έξω από αυτήν
  • Σημερινό σήμα (έναρξη χωρίς πηγή): πράσινες και γαλάζιες ρίγες, «ΠΑΕ», «1961»
  • Χωρίς ξεχωριστή εικόνα: η μικρότερη εκδοχή του σημερινού σήματος του Commons

Σχετικές ιστορίες φανελών

TotalSports Media Group ΜΕΛΟΣ ΤΟΥTOTALSPORTS MEDIA GROUPSports stories. Bigger together