Εθνική Ισπανίας 1993-94

Η κόκκινη φανέλα με τους ρόμβους

Υπάρχουν φανέλες που δεν χρειάζονται σήμα για να αναγνωριστούν, και η κόκκινη της Ισπανίας του 1994 είναι μία από αυτές. Η adidas έφτιαξε ένα σχέδιο που δεν έμοιαζε με τίποτα από όσα φορούσαν οι άλλες εθνικές εκείνο το καλοκαίρι: το κλασικό ισπανικό κόκκινο στον κορμό και, από τον ώμο ως το στρίφωμα, μια φαρδιά κάθετη ζώνη από ρόμβους σε κίτρινο, σκούρο μπλε και κόκκινο.

Με αυτή τη φανέλα η Ισπανία έπαιξε το Μουντιάλ των ΗΠΑ. Έπαιξε πέντε αγώνες, βγήκε δεύτερη στον όμιλο, νίκησε την Ελβετία στη φάση των 16 και αποκλείστηκε από την Ιταλία στους οκτώ. Η Ιταλία έφτασε στον τελικό και έχασε στα πέναλτι από τη Βραζιλία, και ο προημιτελικός της Ισπανίας μνημονεύεται μέχρι σήμερα περισσότερο για μια φάση που δεν σφυρίχτηκε παρά για τα δύο γκολ του αγώνα.

The Shirt: Κόκκινο, ρόμβοι και ένα μπλε γιακάς

Η βάση είναι ένα έντονο κόκκινο, με ύφασμα που έχει ανάγλυφες, λεπτές κάθετες ρίγες στον ίδιο τόνο. Δεν φαίνονται από μακριά, αλλά όταν το φως πέφτει πλάγια, ο κορμός μοιάζει να έχει ραβδώσεις, σαν κάθετες ραβδώσεις. Το κόψιμο είναι φαρδύ, με κοντό μανίκι και χωρίς μανσέτα: το μανίκι τελειώνει σκέτο, στο ίδιο κόκκινο.

Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο είναι η ζώνη των ρόμβων. Δεν είναι συμμετρική και δεν βρίσκεται στη μέση του στήθους: ξεκινά δίπλα στον γιακά, στην αριστερή πλευρά της φωτογραφίας, και κατεβαίνει ως το στρίφωμα. Οι ρόμβοι είναι σε κάθετες σειρές: κίτρινοι στις άκρες και σκούρο μπλε στο κέντρο, με κόκκινα διάκενα, ώστε το σχέδιο να μοιάζει με τρίχρωμη αλυσίδα. Τα χρώματα είναι τα εθνικά της Ισπανίας, κόκκινο και κίτρινο, με το μπλε να δίνει βάθος και να ταιριάζει με τον γιακά.

Ο γιακάς είναι πόλο, πλεκτός, σε σκούρο μπλε. Στις άκρες του υπάρχει μια λεπτή κίτρινη και μια λεπτή κόκκινη γραμμή, ώστε και ο γιακάς να κουβαλά τα χρώματα της σημαίας. Στο στήθος υπάρχει κούμπωμα, όπως στις περισσότερες φανέλες εκείνης της εποχής, και στο εσωτερικό του λαιμού η ετικέτα adidas με τις σημαίες των χωρών.

Το σήμα της ομοσπονδίας βρίσκεται στο αριστερό στήθος του φορέα, στη δεξιά πλευρά της φωτογραφίας. Είναι ένα μικρό patch με τον θυρεό και το στέμμα, σε κόκκινο και χρυσό, ραμμένο πάνω στο ύφασμα και όχι τυπωμένο. Απέναντί του, στο δεξί στήθος, το λογότυπο adidas είναι λευκό, γραμμένο με πεζά γράμματα, χωρίς το τρίφυλλο.

Δεν υπάρχει χορηγός στη φανέλα. Το στήθος είναι καθαρό και το σχέδιο στηρίζεται μόνο στη ζώνη των ρόμβων.

Η πλάτη και τα νούμερα

Η πλάτη είναι πιο απλή. Το κόκκινο συνεχίζεται σκέτο, ενώ η ζώνη των ρόμβων φαίνεται μόνο στην άκρη του ώμου και της πλευράς. Ο αριθμός είναι λευκός και μεγάλος.

Τα ψηφία είναι γεωμετρικά και καθαρά, και το ύφασμα της πλάτης έχει τις ίδιες ανάγλυφες ρίγες με το μπροστινό μέρος. Στις φωτογραφίες προϊόντος που βρήκαμε δεν υπάρχει όνομα παίκτη στην πλάτη.

The Team: Μια ομάδα χτισμένη στην Μπαρτσελόνα

Προπονητής ήταν ο Χαβιέρ Κλεμέντε, για τον οποίο το Μουντιάλ του 1994 ήταν το πρώτο μεγάλο στοίχημα. Η Ισπανία πέρασε από τα προκριματικά πρώτη στον όμιλό της, με 19 βαθμούς σε 12 αγώνες, και πήγε στις ΗΠΑ με μια ομάδα που βασιζόταν στην Μπαρτσελόνα: εννέα από τους 22 παίκτες της αποστολής ήταν παίκτες των Καταλανών, ανάμεσά τους ο Θουμπιθαρέτα, ο Φερρέρ, ο Γκοϊκοετσέα, ο Γκουαρντιόλα, ο Μπακέρο, ο Μπεγκιριστάιν, ο Σέρτζι, ο Ναδάλ και ο Σαλίνας.

Υπάρχει και ένα ασυνήθιστο στοιχείο. Σύμφωνα με τον κατάλογο των αποστολών στην αγγλική Wikipedia, η Ισπανία ήταν μία από τις τέσσερις ομάδες του τουρνουά, μαζί με την Ελλάδα, την Ιταλία και τη Σαουδική Αραβία, που είχαν όλους τους παίκτες τους από συλλόγους της χώρας τους. Δεν είχε παίκτες στο εξωτερικό.

Η φωτογραφία είναι από την προετοιμασία του Μαΐου του 1994, όταν η ομάδα προπονούνταν με τα εξαρτήματα της adidas και με το λογότυπο της TVE στο στήθος. Αυτά δεν ήταν οι φανέλες που φορέθηκαν στους αγώνες, αλλά δείχνουν πόσο διαφορετική ήταν η καθημερινή εικόνα της ομάδας από την επίσημη κόκκινη.

The Season: Από τον όμιλο στη φάση των 16

Η Ισπανία είχε αντιπάλους στον όμιλο Γ τη Γερμανία, την κάτοχο του τίτλου, τη Βολιβία και τη Νότια Κορέα.

Νότια Κορέα 2-2. Στις 17 Ιουνίου, στο Cotton Bowl του Ντάλας, η Ισπανία προηγήθηκε 2-0 με γκολ του Σαλίνας και του Γκοϊκοετσέα, στο δεύτερο ημίχρονο. Στα τελευταία λεπτά, οι Κορεάτες ισοφάρισαν με δύο γκολ, του Χονγκ Μιονγκ-μπο και του Σεο Τζονγκ-γουον, και η Ισπανία έχασε μια νίκη που είχε στο χέρι.

Γερμανία 1-1. Στις 21 Ιουνίου στο Soldier Field του Σικάγου, ο Γκοϊκοετσέα έβαλε την Ισπανία μπροστά στο πρώτο ημίχρονο και ο Κλίνσμαν ισοφάρισε στο δεύτερο. Δύο ισοπαλίες άφηναν την πρόκριση ανοιχτή για το τελευταίο παιχνίδι.

Βολιβία 3-1. Στις 27 Ιουνίου, πάλι στο Σικάγο, η Ισπανία προηγήθηκε με πέναλτι του Γκουαρντιόλα και βρήκε στον Καμίνερο τον πρωταγωνιστή της: ο μέσος σκόραρε δύο φορές στο δεύτερο ημίχρονο. Η Βολιβία μείωσε με τον Ερβίν Σάντσες. Προπονητής της ήταν ο Ισπανός Ξαβιέρ Ασκαργόρτα.

Η Ισπανία τελείωσε δεύτερη, με πέντε βαθμούς και τέσσερα γκολ κατά (έξι υπέρ), πίσω από τη Γερμανία και μπροστά από τη Νότια Κορέα και τη Βολιβία. Η βαθμολογία του ομίλου Γ ήταν: Γερμανία 7, Ισπανία 5, Νότια Κορέα 2, Βολιβία 1.

Key Matches: Ελβετία 3-0 και ο αγκώνας του Φόξμπορο

Ελβετία 3-0 (2 Ιουλίου, RFK Stadium, Ουάσιγκτον). Στη φάση των 16, ο Φερνάντο Ιέρο έβαλε την Ισπανία μπροστά, ο Λουίς Ενρίκε έκανε το 2-0 στο δεύτερο ημίχρονο και ο Μπεγκιριστάιν έκλεισε το σκορ με πέναλτι πριν το τέλος. Ήταν η πιο μεγάλη νίκη της Ισπανίας στο τουρνουά, χωρίς γκολ παθητικό.

Ιταλία 1-2 (9 Ιουλίου, Foxboro Stadium). Ο προημιτελικός έγινε στο Φόξμπορο της Μασαχουσέτης, με διαιτητή τον Ούγγρο Σάντορ Πουλ. Ο Ντίνο Μπάτζιο έβαλε την Ιταλία μπροστά γύρω στο 25ο λεπτό, και ο Καμίνερο ισοφάρισε γύρω στο 58ο. Ο Ρομπέρτο Μπάτζιο έκρινε τον αγώνα στο 88ο λεπτό με το νικητήριο γκολ της Ιταλίας.

Αυτό που έμεινε στη μνήμη είναι μια φάση στις καθυστερήσεις του δεύτερου ημιχρόνου: ο Ιταλός αμυντικός Μάουρο Τασότι χτύπησε με τον αγκώνα στο πρόσωπο τον Λουίς Ενρίκε, σπάζοντάς του τη μύτη. Ο διαιτητής δεν το είδε, και ο Τασότι δεν τιμωρήθηκε εκείνη τη στιγμή. Η FIFA, μετά την επανεξέταση του αγώνα, του επέβαλε ποινή οκτώ αγώνων, και ο Τασότι δεν ξαναφόρεσε τη φανέλα της Ιταλίας. Ήταν η μεγαλύτερη ποινή που είχε δοθεί ποτέ στην ιστορία του Παγκοσμίου Κυπέλλου, μέχρι τη δαγκωματιά του Σουάρες το 2014.

Στην Ισπανία αυτή η φάση έγινε σύμβολο μιας αδικίας. Ο αποκλεισμός δεν ήταν μια ήττα σαν τις άλλες: η ομάδα του Κλεμέντε έμεινε με την αίσθηση ότι έχασε κάτι που της ανήκε. Η ισπανική Wikipedia χαρακτηρίζει την ήττα «αμφιλεγόμενη», αλλά κρίνει ότι η εμφάνιση του 1994 ήταν από τις καλύτερες της εθνικής μέχρι τότε.

Τα στοιχεία των αγώνων

Η Ισπανία έπαιξε πέντε αγώνες σε τέσσερις πόλεις των ΗΠΑ:

• 17 Ιουνίου, Ντάλας (Cotton Bowl): Ισπανία – Νότια Κορέα 2-2
• 21 Ιουνίου, Σικάγο (Soldier Field): Γερμανία – Ισπανία 1-1
• 27 Ιουνίου, Σικάγο (Soldier Field): Βολιβία – Ισπανία 1-3
• 2 Ιουλίου, Ουάσιγκτον (RFK Stadium): Ελβετία – Ισπανία 0-3
• 9 Ιουλίου, Φόξμπορο (Foxboro Stadium): Ιταλία – Ισπανία 2-1

Δύο από τους πέντε αγώνες έγιναν στο ίδιο γήπεδο, το Soldier Field του Σικάγου.

Season Stats: Οι αριθμοί της Ισπανίας στο Μουντιάλ

• Αγώνες: 5 (2 ισοπαλίες, 2 νίκες, 1 ήττα)
• Όμιλος Γ: 2η θέση, 5 βαθμοί, 6-4 σε γκολ
• Φάση των 16: νίκη 3-0 επί της Ελβετίας, στις 2 Ιουλίου στην Ουάσιγκτον
• Προημιτελικός: ήττα 1-2 από την Ιταλία, στις 9 Ιουλίου στο Φόξμπορο
• Σκόρερ: Καμίνερο (3, μαζί με το γκολ του προημιτελικού), Γκοϊκοετσέα (2), Σαλίνας, Γκουαρντιόλα (πέν.), Ιέρο, Λουίς Ενρίκε, Μπεγκιριστάιν (πέν.)
• Προπονητής: Χαβιέρ Κλεμέντε
• Κατασκευαστής: adidas, χωρίς χορηγό

The Shirt Archive: Η λευκή εκτός έδρας

Η εκτός έδρας φανέλα της σειράς ήταν λευκή, με την ίδια ζώνη ρόμβων αλλά αντιστραμμένα χρώματα. Ο κορμός είναι λευκός, με ανάγλυφες ρίγες στο ύφασμα, και η ζώνη των ρόμβων είναι κόκκινη και κίτρινη, χωρίς μπλε. Ο γιακάς δεν είναι μπλε αλλά κόκκινος, με κίτρινη γραμμή, και το σήμα είναι το ίδιο ραμμένο patch με το λογότυπο adidas δίπλα του.

Δεν μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε από πηγές ποια από τις δύο φανέλες φορέθηκε σε κάθε αγώνα του Μουντιάλ. Για τον λόγο αυτό το άρθρο παρουσιάζει την κόκκινη ως τη βασική φανέλα της σειράς και τη λευκή ως την εναλλακτική της, χωρίς να λέει ποιος αγώνας ήταν με ποια.

Πώς αναγνωρίζεται η φανέλα

Όποιος κρατά σήμερα μια φανέλα της σειράς 1994-96 έχει μερικά σημεία για να την ελέγξει. Το πρώτο είναι το ύφασμα: στο φως φαίνονται οι ανάγλυφες κάθετες ρίγες, και στις δύο όψεις. Το δεύτερο είναι ο γιακάς, που είναι πάντα σκούρο μπλε στην κόκκινη εκδοχή και κόκκινος στη λευκή, με κίτρινη γραμμή στα άκρα. Το τρίτο είναι το σήμα, ραμμένο και όχι τυπωμένο, με τον θυρεό και το στέμμα, και το λογότυπο adidas στην απέναντι πλευρά του στήθους. Το τέταρτο είναι η ετικέτα στο εσωτερικό του λαιμού, με τις σημαίες των χωρών.

Η Classic Football Shirts έχει στον κατάλογό της και άλλες εκδοχές της ίδιας σειράς: μακρυμάνικη εντός έδρας, εκδοχές με τυπωμένους αριθμούς και παιδική εκδοχή, καθώς και την επανέκδοση της adidas Originals. Όλες μοιράζονται την ίδια ζώνη ρόμβων, και αυτό δείχνει πόσο ισχυρή ήταν η ταυτότητα του σχεδίου.

Η φανέλα σήμερα

Η φανέλα του 1994 έχει μείνει στη μνήμη των συλλεκτών ως ένα από τα πιο τολμηρά σχέδια των χρόνων της adidas. Η adidas την επανέβγαλε αργότερα ως επανέκδοση της σειράς Originals, όπως δείχνει η σχετική αγγελία της Classic Football Shirts. Η ζώνη των ρόμβων είναι τόσο εύκολα αναγνωρίσιμη, που η φανέλα δεν χρειάζεται καν το σήμα για να καταλάβεις ποια ομάδα είναι.

Η ιστορία του 1994 για την Ισπανία έχει ένα απλό μάθημα: μια ομάδα μπορεί να παίξει καλά, να περάσει τον όμιλο, να ρίξει 3-0 μια αντίπαλο και να αποκλειστεί από μια φάση που δεν σφυρίχτηκε. Η φανέλα έμεινε στη μνήμη όχι για έναν τίτλο, αλλά για το σχέδιό της.