Γιουβέντους: Τα 9 σήματα από το 1905 μέχρι σήμερα

Ένα οβάλ με ρίγες, για έναν αιώνα

Η Γιουβέντους λέει για το σήμα της ότι πρέπει να είναι «ένα σταθερό και μόνιμο σημείο αναφοράς». Και για έναν σχεδόν αιώνα, ήταν.

Από το 1905 ως το 2017, το σήμα του συλλόγου του Τορίνο ήταν πάντα ένα οβάλ γεμάτο κάθετες ασπρόμαυρες ρίγες, με το όνομα JUVENTUS στο πάνω μέρος και τον ταύρο της πόλης στο κάτω. Άλλαζαν τα χρώματα του φόντου, το μέγεθος του ταύρου, η γραμματοσειρά. Μία φορά, για δύο μόλις χρόνια, ο ταύρος έγινε ζέβρα.

Το 2017 η Γιουβέντους έκανε κάτι που κανένας από τους μεγάλους συλλόγους της Ευρώπης δεν είχε τολμήσει: πέταξε το οβάλ και κράτησε ένα γράμμα.

Αυτά είναι τα εννέα σήματα της «Γηραιάς Κυρίας», με τη σειρά.

1905: Ένα οικόσημο με λατινικό ρητό

Το πρώτο σήμα της Γιουβέντους εμφανίστηκε το 1905, οκτώ χρόνια μετά την ίδρυση του συλλόγου από μαθητές λυκείου του Τορίνο. Ήταν δίχρωμο, μόνο ασπρόμαυρο, και θύμιζε περισσότερο αριστοκρατικό οικόσημο παρά ποδοσφαιρικό σήμα.

Στο κέντρο, το οβάλ με τις ρίγες. Γύρω του, λευκά διακοσμητικά στολίδια, εμπνευσμένα από το οικόσημο του Τορίνο των μέσων του 19ου αιώνα. Από πάνω, μια λευκή ταινία με ένα λατινικό ρητό, που αποδίδεται στον απόστολο Παύλο: «Non coronabitur nisi legitime certaverit», δηλαδή «δεν στεφανώνεται παρά μόνο όποιος αγωνίστηκε σύμφωνα με τους κανόνες».

Στο κάτω μέρος του οβάλ, μια μικρή ασπίδα με τον ταύρο, το σύμβολο της πόλης. Ο ταύρος, στα ιταλικά toro, είναι το «ομιλούν» έμβλημα του Τορίνο, και θα έμενε στο σήμα της Γιουβέντους για πάνω από έναν αιώνα.

1921: Το μπλε του αεροπόρου

Το 1921 τα στολίδια και το ρητό εξαφανίστηκαν. Το σήμα έγινε πιο λιτό, πιο «ποδοσφαιρικό»: έμεινε μόνο το οβάλ με τις ρίγες.

Η μεγάλη αλλαγή ήταν το χρώμα. Το φόντο της ζώνης με το όνομα έγινε ένα έντονο μπλε, που η ιταλική ιστοριογραφία του συλλόγου ονομάζει «μπλε Ντε Πινέντο», από τον Φραντσέσκο ντε Πινέντο, τον Ιταλό αεροπόρο και ήρωα πολέμου: ήταν το χρώμα του ουρανού όπως τον έβλεπε ένας πιλότος. Πάνω στο μπλε, το JUVENTUS σε χρυσά γράμματα.

Στο κάτω μέρος, ο ταύρος του Τορίνο έγινε χρυσός, μέσα σε μια μπλε ασπίδα, και από πάνω του προστέθηκε ένα τοιχωτό στέμμα, το στέμμα με τους πύργους που φορούν τα οικόσημα των ιταλικών πόλεων.

1929: Η ζέβρα του Καρλίν

Το 1929 η Γιουβέντους έκανε την πιο τολμηρή αλλαγή της πριν από το 2017. Το μπλε και το χρυσό χάθηκαν. Το οβάλ έγινε πλατύτερο, με περισσότερες ρίγες. Και ο ταύρος του Τορίνο έδωσε τη θέση του σε μια ζέβρα όρθια στα πίσω πόδια, με το κεφάλι στραμμένο προς τα αριστερά.

Τη ζέβρα την είχε προτείνει ο σκιτσογράφος και δημοσιογράφος Κάρλο Μπερνόλιο, γνωστός ως Καρλίν, «για παλιά αρχοντιά», όπως έγραψε. Οι ασπρόμαυρες ρίγες της ζέβρας ταίριαζαν με τις ρίγες της φανέλας, και το ζώο έγινε από τότε η μασκότ του συλλόγου. Το παρατσούκλι «le zebre», οι ζέβρες, έμεινε για πάντα.

Στο σήμα όμως η ζέβρα έμεινε μόλις δύο χρόνια.

1931: Ο ταύρος επιστρέφει

Το 1931 η Γιουβέντους γύρισε στο σχέδιο του 1921, με μερικές διαφορές. Ο ταύρος επέστρεψε στο κάτω μέρος του οβάλ, χρυσός, όπως και το τοιχωτό στέμμα, αλλά και οι δύο ήταν τώρα πολύ μεγαλύτεροι από πριν. Το μπλε Ντε Πινέντο ξαναγύρισε στο φόντο, και τα γράμματα του JUVENTUS έγιναν πιο τετράγωνα.

Ήταν τα χρόνια του «Quinquennio d’oro», των πέντε σερί πρωταθλημάτων της δεκαετίας του ’30. Η Γιουβέντους τα κέρδισε με αυτό το σήμα.

1940: Ασπρόμαυρο και γκρι

Από το 1940 και για τριάντα χρόνια, το σήμα έχασε ξανά τα χρώματά του. Το φόντο της ζώνης με το όνομα έγινε λευκό, όπως και η ασπίδα του ταύρου. Το στέμμα έγινε μαύρο και ο ταύρος γκρι.

Ήταν το σήμα με το οποίο η Γιουβέντους πέρασε τον πόλεμο, τα χρόνια του Τζαμπιέρο Μπονιπέρτι, και κατέκτησε το δέκατο πρωτάθλημά της το 1958. Τότε έγινε ο πρώτος σύλλογος που έβαλε ένα αστέρι πάνω από το σήμα για τα δέκα πρωταθλήματα, μια παράδοση που ακολούθησαν αργότερα και άλλοι.

1971: Το μπλε επιστρέφει

Το 1971 έγινε το πρώτο σημαντικό restyling μετά από τρεις δεκαετίες. Η ζώνη με το όνομα και η ασπίδα του ταύρου ξαναβάφτηκαν μπλε, ο ταύρος και το στέμμα ξανάγιναν χρυσά, και το οβάλ, πιο στρογγυλεμένο από πριν, απέκτησε ένα χρυσό περίγραμμα.

Αυτό ήταν το σήμα της μεγάλης Γιουβέντους του Τζοβάνι Τραπατόνι, του Ντίνο Τσοφ, του Γκαετάνο Σιρέα και αργότερα του Μισέλ Πλατινί. Μετά το 20ό πρωτάθλημα, στις αρχές της δεκαετίας του ’80, δίπλα στο πρώτο αστέρι ήρθε και δεύτερο.

Από το 1979 ο σύλλογος χρησιμοποίησε και ένα δεύτερο λογότυπο, μια ζέβρα σχεδιασμένη με ασπρόμαυρες γραμμές. Δεν αντικατέστησε όμως το οβάλ ως επίσημο σήμα.

1990: Στενότερο, με τα αστέρια απ’ έξω

Το 1990 το σήμα μίκρυνε και στένεψε. Τα στοιχεία στο εσωτερικό του έγιναν μικρότερα, η ζώνη με το όνομα ξαναέγινε λευκή με μαύρα γράμματα, και ο ταύρος, μαύρος πια, κάθισε σε κίτρινο-χρυσό φόντο.

Η πιο ορατή αλλαγή ήταν τα δύο αστέρια: βγήκαν έξω από το οβάλ και κάθισαν ψηλά, από πάνω του. Αυτό ήταν το σήμα της Γιουβέντους του Μαρτσέλο Λίπι, του Αλεσάντρο ντελ Πιέρο και του Τσάμπιονς Λιγκ του 1996.

Το 1997, για τα εκατό χρόνια του συλλόγου, δίπλα στο σήμα μπήκε και ένα επετειακό λογότυπο, το «Juvecentus», με ένα κίτρινο 100 σε μπλε φόντο.

2004: Η Interbrand

Το 2004 ήρθε ο πρώτος πραγματικός επανασχεδιασμός. Τον έκανε η εταιρεία Interbrand, και το νέο σήμα παρουσιάστηκε την εποχή του Euro 2004.

Το οβάλ έμεινε, αλλά με πέντε μόνο ρίγες, δύο λευκές και τρεις μαύρες. Το όνομα JUVENTUS γράφτηκε σε μια λευκή κυρτή ζώνη, πάνω από μια χρυσή καμπύλη, που συμβολίζει την τιμή. Στο κάτω μέρος, η λευκή σιλουέτα του ταύρου σε μια μαύρη ασπίδα, με ένα μαύρο τοιχωτό στέμμα από πάνω. Τα αστέρια αφαιρέθηκαν από το σήμα, γιατί θεωρήθηκαν αθλητική διάκριση και όχι στοιχείο ταυτότητας.

2017: Ένα «J»

Τον Ιανουάριο του 2017 η Γιουβέντους, με τον πρόεδρο Αντρέα Ανιέλι, παρουσίασε κάτι που δεν έμοιαζε με κανένα άλλο σήμα μεγάλου ευρωπαϊκού συλλόγου. Ξανά από την Interbrand, το νέο σήμα δεν ήταν ασπίδα ούτε οβάλ. Ήταν ένα γράμμα: ένα κεφαλαίο «J», χωρισμένο σε κάθετες λωρίδες, που οι άκρες του σχηματίζουν το περίγραμμα μιας ασπίδας, σαν ένα αόρατο scudetto. Από πάνω, η λέξη JUVENTUS με μια γραμματοσειρά φτιαγμένη ειδικά για τον σύλλογο.

Ο ταύρος, το στέμμα και η σύνδεση με το οικόσημο του Τορίνο χάθηκαν. Έμειναν οι ρίγες και το όνομα. Από τη σεζόν 2020-21 ο σύλλογος χρησιμοποιεί συχνά μόνο το «J», χωρίς τη λέξη από πάνω.

Δίπλα δίπλα: τι αλλάζει από σήμα σε σήμα

• 1905 → 1921: φεύγουν τα στολίδια και το ρητό, έρχονται το μπλε και το χρυσό.
• 1921 → 1929: φεύγουν τα χρώματα, ο ταύρος γίνεται ζέβρα.
• 1929 → 1931: επιστρέφουν ο ταύρος, το μπλε και το χρυσό, σε μεγαλύτερο μέγεθος.
• 1931 → 1940: τα χρώματα φεύγουν ξανά: λευκό, μαύρο, γκρι.
• 1940 → 1971: το μπλε και το χρυσό ξανά, και χρυσό περίγραμμα.
• 1971 → 1990: στενότερο οβάλ, λευκή ζώνη, αστέρια έξω από το σήμα.
• 1990 → 2004: πέντε ρίγες, χρυσή καμπύλη, όχι αστέρια.
• 2004 → 2017: τέλος στο οβάλ, μόνο ένα «J».

Τι δεν άλλαξε ποτέ

Σε 112 χρόνια, από το 1905 ως το 2017, δύο πράγματα έμειναν σταθερά: οι κάθετες ασπρόμαυρες ρίγες και το όνομα JUVENTUS στο πάνω μέρος. Ακόμη και στο «J» του 2017, οι ρίγες υπάρχουν: είναι οι λωρίδες που φτιάχνουν το γράμμα.

Ο ταύρος του Τορίνο κράτησε σχεδόν όσο και οι ρίγες: από το 1905 ως το 2017, με μοναδικό διάλειμμα τα δύο χρόνια της ζέβρας.

Ταύρος ή ζέβρα;

Η ιστορία του σήματος της Γιουβέντους είναι, σε μεγάλο βαθμό, η ιστορία δύο ζώων.

Ο ταύρος είναι το ζώο της πόλης. Βρίσκεται στο οικόσημο του Τορίνο και, μαζί με το τοιχωτό στέμμα, δένει τον σύλλογο με τον τόπο του. Είναι ταυτόχρονα και το σύμβολο του μεγάλου αντιπάλου μέσα στην ίδια πόλη, της Τορίνο, που τον έχει στο δικό της σήμα. Για πάνω από έναν αιώνα, λοιπόν, οι δύο ομάδες της πόλης κουβαλούσαν το ίδιο ζώο στο στήθος.

Η ζέβρα είναι το ζώο του συλλόγου. Δεν έχει σχέση με την πόλη, αλλά με τη φανέλα: οι ρίγες της είναι οι ρίγες της Γιουβέντους. Στο επίσημο σήμα έμεινε μόνο από το 1929 ως το 1931, αλλά στη φαντασία των οπαδών δεν έφυγε ποτέ. Έγινε μασκότ, παρατσούκλι, δεύτερο λογότυπο.

Το 2017, όταν η Γιουβέντους πέρασε στο «J», δεν κράτησε κανένα από τα δύο ζώα. Κράτησε μόνο αυτό που είχαν και τα δύο κοινό: τις ρίγες.

Το σήμα πάνω στη φανέλα

Το επίσημο σήμα δεν ήταν πάντα αυτό που φαινόταν στη φανέλα. Τις σεζόν που η Γιουβέντους έπαιζε ως πρωταθλήτρια, στο στήθος έμπαινε το τρίχρωμο scudetto, και πάνω από αυτό τα αστέρια. Και ένα «J», που χρησιμοποιήθηκε κατά καιρούς από τον σύλλογο και έγινε εμπορικό του σήμα, ήταν η έμπνευση για το λογότυπο του 2017.

Στο site υπάρχουν ιστορίες με φανέλες της Γιουβέντους από διαφορετικές εποχές: η τελευταία φανέλα του Αλεσάντρο ντελ Πιέρο, η μεταγραφή του Ρομπέρτο Μπάτζο από τη Φιορεντίνα και το ντέρμπι του Τορίνο του 1977.

Τα 9 σήματα σε μία γραμμή

• 1905–1921: ασπρόμαυρο οικόσημο με στολίδια και λατινικό ρητό
• 1921–1929: μπλε Ντε Πινέντο, χρυσό όνομα, χρυσός ταύρος, τοιχωτό στέμμα
• 1929–1931: η ζέβρα του Καρλίν, χωρίς χρώματα
• 1931–1940: ο ταύρος επιστρέφει, μεγαλύτερος, με μπλε και χρυσό
• 1940–1971: λευκό, μαύρο και γκρι
• 1971–1990: μπλε ζώνη, χρυσό περίγραμμα
• 1990–2004: στενότερο οβάλ, δύο αστέρια από πάνω
• 2004–2017: ο επανασχεδιασμός της Interbrand, χωρίς αστέρια
• Από το 2017: το «J»