Μο Τζόνστον: Η μεταγραφή από τη Σέλτικ στη Ρέιντζερς που σόκαρε τη Γλασκώβη

Δύο συνεντεύξεις Τύπου, δύο μήνες

Μάιος 1989. Σε μια συνέντευξη Τύπου στη Γλασκώβη, ο Μο Τζόνστον ποζάρει με τη φανέλα της Σέλτικ. Γυρίζει, λέει, στην ομάδα της καρδιάς του. Στην εφημερίδα του συλλόγου, το Celtic View, λέει μια φράση που θα τον κυνηγά για πάντα: «Δεν έπαψα ποτέ να αγαπώ τη Σέλτικ».

Δευτέρα 10 Ιουλίου 1989. Στο Μπλε Δωμάτιο του Άιμπροξ, ο ίδιος άνθρωπος κάθεται δίπλα στον Γκρέιαμ Σούνες. Είναι ο νέος παίκτης της Ρέιντζερς.

Ανάμεσα στις δύο εικόνες χωρούν δύο μήνες. Και μια ολόκληρη ιστορία μιας πόλης χωρισμένης στα δύο.

Μια πόλη, δύο κόσμοι

Για να καταλάβει κανείς τι σήμαινε αυτή η μεταγραφή, πρέπει να καταλάβει τη Γλασκώβη. Η Σέλτικ ιδρύθηκε το 1887 από έναν Ιρλανδό μοναχό, τον αδελφό Γουόλφριντ, για να βοηθήσει τα φτωχά παιδιά των Ιρλανδών καθολικών μεταναστών του Ιστ Εντ. Η Ρέιντζερς έγινε με τα χρόνια η ομάδα της προτεσταντικής πλευράς της πόλης.

Το ντέρμπι τους, το Old Firm, δεν ήταν ποτέ μόνο ποδόσφαιρο. Ήταν θρησκεία, πολιτική, οικογένεια, γειτονιά. Το πράσινο και το μπλε σήμαιναν πολύ περισσότερα από δύο φανέλες.

Σε αυτόν τον κόσμο, ο Μο Τζόνστον ήταν ένα παιδί της Γλασκώβης, καθολικός, που είχε μεγαλώσει υποστηρίζοντας τη Σέλτικ και είχε παίξει γι’ αυτήν.

Η καριέρα πριν

Ο Μο Τζόνστον γεννήθηκε στη Γλασκώβη το 1963. Ξεκίνησε στην Πάρτικ Θίσλ, όπου έγινε γρήγορα γνωστός για τα γκολ του, και τον Νοέμβριο του 1983 πήγε στην Αγγλία, στη Γουότφορντ. Με τη Γουότφορντ έφτασε στον τελικό του Κυπέλλου Αγγλίας του 1984, που χάθηκε 2-0 από την Έβερτον.

Το 1984 ήρθε η μεταγραφή που ονειρευόταν. Η Σέλτικ τον έφερε στη Γλασκώβη για να καλύψει το κενό του Τσάρλι Νίκολας, που είχε φύγει για την Άρσεναλ. Δίπλα στον Μπράιαν ΜακΚλέρ σχημάτισε ένα από τα πιο παραγωγικά δίδυμα της εποχής.

Με τη Σέλτικ κατέκτησε το Κύπελλο Σκωτίας του 1985 και το πρωτάθλημα του 1985-86. Ήταν μεγαλωμένος οπαδός της ομάδας. Για τους οπαδούς της, ήταν «ένας από εμάς».

Γιατί έφυγε

Το καλοκαίρι του 1987 ο Τζόνστον έφυγε από τη Σέλτικ για τη γαλλική Ναντ. Ήθελε να ξεφύγει από την πίεση της Γλασκώβης: από τα πρωτοσέλιδα για την ιδιωτική του ζωή και από τον σεκταρισμό που συνόδευε κάθε του κίνηση.

Δύο χρόνια αργότερα, η Σέλτικ ήθελε πίσω τον σκόρερ της. Τον Μάιο του 1989 ο Τζόνστον ανακοίνωσε ότι θα επέστρεφε μόλις τελείωνε το συμβόλαιό του με τη Ναντ. Οι φωτογραφίες του με τη φανέλα της Σέλτικ έκαναν τον γύρο της Σκωτίας.

Και μετά η συμφωνία κατέρρευσε. Η μεταγραφή στη Σέλτικ δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.

Η τελευταία φανέλα στη Σέλτικ: Οι ρίγες της Umbro

Η τελευταία φανέλα που φόρεσε ο Τζόνστον με τη Σέλτικ ήταν η εντός έδρας φανέλα της Umbro που η ομάδα φορούσε στις σεζόν 1985-86 και 1986-87. Ήταν η φανέλα με την οποία πήρε το πρωτάθλημα του 1986 και έπαιξε την τελευταία του σεζόν στη Γλασκώβη.

• Ρίγες: φαρδιές πράσινες και λευκές οριζόντιες ρίγες σε κορμό και μανίκια, οι ρίγες που η Σέλτικ φοράει από το 1903.
• Γιακάς: λευκός, σε σχήμα V, με λεπτή πράσινη ρίγα στο τελείωμα.
• Μανίκια: τελειώνουν με λευκή μανσέτα με πράσινη γραμμή.
• Κατασκευαστής: το λογότυπο της Umbro με τους δύο ρόμβους, σε πράσινο, στο δεξί στήθος.
• Σήμα: το στρογγυλό σήμα με το τριφύλλι, σε πράσινο και λευκό, στο αριστερό στήθος.
• Χορηγός: στους αγώνες η Σέλτικ είχε τότε χορηγό την CR Smith, που ήταν στη φανέλα από το 1984. Η φανέλα του καταστήματος της φωτογραφίας δεν έχει τυπωμένο χορηγό.

Το παρασκήνιο της μεταγραφής

Στο Άιμπροξ, ο Γκρέιαμ Σούνες είδε την ευκαιρία. Η συμφωνία με τη Ρέιντζερς, σύμφωνα με τις περιγραφές, έκλεισε πάνω από έναν καφέ στο Παρίσι, μακριά από τα βλέμματα της Γλασκώβης.

Τη Δευτέρα 10 Ιουλίου 1989, ο Τζόνστον παρουσιάστηκε στο Μπλε Δωμάτιο του Άιμπροξ. Για τη Σκωτία ήταν κάτι παραπάνω από μια μεταγραφή. Η Ρέιντζερς είχε για δεκαετίες έναν άγραφο κανόνα να μην υπογράφει καθολικούς παίκτες. Ο Τζόνστον ήταν η πρώτη μεγάλη καθολική μεταγραφή της.

Ο Σούνες έχει πει αργότερα ότι ήθελε ακριβώς αυτό: να σπάσει τον κανόνα. Και το έκανε με τον πιο θορυβώδη τρόπο: με έναν παίκτη που δύο μήνες νωρίτερα είχε φωτογραφηθεί με τη φανέλα της Σέλτικ.

Ο άγραφος κανόνας

Πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ρέιντζερς δεν είχε καμία πολιτική για τη θρησκεία των παικτών της, και είχε καθολικούς στο ρόστερ της. Στις επόμενες δεκαετίες όμως διαμορφώθηκε ένας άγραφος κανόνας: ο σύλλογος δεν υπέγραφε παίκτες που ήταν ανοιχτά καθολικοί. Κανείς δεν τον έγραψε ποτέ σε χαρτί, αλλά όλοι στη Σκωτία ήξεραν ότι υπήρχε.

Ο Γκρέιαμ Σούνες είχε αναλάβει τον πάγκο του Άιμπροξ το 1986 με μια ξεκάθαρη θέση: η ομάδα θα χτιζόταν με βάση την αξία των παικτών και τίποτε άλλο. Η μεταγραφή του Τζόνστον ήταν ο τρόπος να το αποδείξει. Και διάλεξε τον παίκτη που θα έκανε τον μεγαλύτερο θόρυβο.

Οι προσελεύσεις στο Άιμπροξ και οι πωλήσεις διαρκείας, παρά τις απειλές, δεν έπεσαν. Ο κανόνας είχε σπάσει, και η Ρέιντζερς συνέχισε.

Η αντίδραση των οπαδών

Οι αντιδράσεις ήρθαν και από τις δύο πλευρές της πόλης.

Κάποιοι οπαδοί της Ρέιντζερς έκαψαν κασκόλ μπροστά στο Άιμπροξ και απείλησαν να ακυρώσουν τα εισιτήρια διαρκείας. Ο φροντιστής εξοπλισμού της ομάδας, ο Τζίμι Μπελ, αρνήθηκε στην αρχή να του δώσει τα ρούχα προπόνησης και του στερούσε τις σοκολάτες που μοίραζε στους παίκτες, ώσπου ο Τζόνστον σκόραρε απέναντι στη Σέλτικ.

Για τους οπαδούς της Σέλτικ ο Τζόνστον έγινε ο «Ιούδας». Το παρατσούκλι τον συνόδευσε σε κάθε ντέρμπι που έπαιξε με τη μπλε φανέλα.

Η πρώτη φανέλα στη Ρέιντζερς: Μπλε Umbro

Η πρώτη φανέλα του Τζόνστον στη Ρέιντζερς ήταν η εντός έδρας φανέλα της Umbro που η ομάδα φορούσε από το 1987 ως το 1990.

• Χρώμα: βασιλικό μπλε.
• Μοτίβο: ένα διακριτικό καρό μοτίβο τόνο σε τόνο σε όλη τη φανέλα, σαν σκακιέρα.
• Γιακάς: στρογγυλός, με πλεκτό τελείωμα σε κόκκινο, λευκό και μπλε, και ένα κουμπί στο άνοιγμα.
• Κατασκευαστής: το λογότυπο της Umbro με τους δύο ρόμβους, σε λευκό, στο δεξί στήθος.
• Σήμα: το λευκό σήμα με τα πλεγμένα γράμματα RFC, στο αριστερό στήθος.
• Χορηγός: McEWAN’S LAGER, σε λευκά κεφαλαία γράμματα σε δύο σειρές.

Η ίδια εταιρεία, δύο κόσμοι

Υπάρχει μια λεπτομέρεια στις δύο φανέλες του Τζόνστον που συχνά περνά απαρατήρητη. Και οι δύο είναι της Umbro. Η αγγλική εταιρεία έντυνε εκείνα τα χρόνια και τις δύο μεγάλες ομάδες της Γλασκώβης.

Έτσι, όταν ο Τζόνστον πέρασε από τις ρίγες στο μπλε, το μικρό λογότυπο με τους δύο ρόμβους έμεινε στο ίδιο σημείο του στήθους. Άλλαξαν όλα τα άλλα: το χρώμα, το σήμα, ο χορηγός, ο γιακάς. Το τριφύλλι έγινε RFC. Οι οριζόντιες ρίγες έγιναν ένα μπλε με καρό μοτίβο. Το λευκό V έγινε ένας στρογγυλός γιακάς με κουμπί και τρίχρωμο τελείωμα.

Σήμερα, για τους συλλέκτες, οι δύο φανέλες είναι κομμάτια μιας ιστορίας που δεν επαναλήφθηκε με τον ίδιο τρόπο. Η μία θυμίζει τον Τζόνστον που ήταν «ένας από εμάς» για τη Σέλτικ. Η άλλη τον Τζόνστον που άλλαξε τη Ρέιντζερς.

Οι πρώτοι μήνες

Η Ρέιντζερς ξεκίνησε το πρωτάθλημα με δύο ήττες, 1-0 από τη Σεντ Μίρεν και 2-0 από τη Χιμπέρνιαν. Στο τρίτο ματς, στις 26 Αυγούστου 1989, ο Τζόνστον επέστρεψε στο Πάρκχεντ, το γήπεδο της Σέλτικ, με τη μπλε φανέλα. Το ματς έληξε 1-1 και ο Τζόνστον έχασε αρκετές ευκαιρίες.

Το πρώτο του γκολ ήρθε στις 9 Σεπτεμβρίου 1989, στο Άιμπροξ με την Άμπερντιν: κεφαλιά από σέντρα του Τρέβορ Στίβεν και 1-0.

4 Νοεμβρίου 1989: Το 88ο λεπτό

Η μεγάλη στιγμή ήρθε στο δεύτερο ντέρμπι της σεζόν, στις 4 Νοεμβρίου 1989 στο Άιμπροξ. Το ματς πήγαινε για 0-0 όταν, στο 88ο λεπτό, ο Τζόνστον σκόραρε το γκολ της νίκης. Η Ρέιντζερς νίκησε 1-0.

Για πολλούς οπαδούς της Ρέιντζερς, εκείνο το γκολ ήταν η στιγμή που έπαψαν να τον βλέπουν ως «τον καθολικό» και άρχισαν να τον βλέπουν ως τον σκόρερ τους.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

Η συνέχεια

Η Ρέιντζερς κατέκτησε το πρωτάθλημα του 1989-90 και ο Τζόνστον ήταν ο πρώτος σκόρερ της ομάδας στο πρωτάθλημα, με 15 γκολ. Τον επόμενο χρόνο πήρε και δεύτερο πρωτάθλημα με τη μπλε φανέλα.

Τον Νοέμβριο του 1991 έφυγε για την Έβερτον. Αργότερα έπαιξε στη Χαρτς, στη Φόλκερκ και στο Κάνσας Σίτι των ΗΠΑ, όπου κατέκτησε το MLS Cup του 2000. Ως προπονητής δούλεψε στη Νέα Υόρκη και στο Τορόντο.

Τα νούμερα

• Γεννήθηκε: 1963, Γλασκώβη
• Σέλτικ: 1984-87, Κύπελλο Σκωτίας 1985, πρωτάθλημα 1985-86
• Ναντ: 1987-89
• Ρέιντζερς: από τις 10 Ιουλίου 1989 ως τον Νοέμβριο του 1991, πρωταθλήματα 1989-90 και 1990-91
• Πρώτο γκολ με τη Ρέιντζερς: 9 Σεπτεμβρίου 1989, Ρέιντζερς – Άμπερντιν 1-0
• Το γκολ στο ντέρμπι: 4 Νοεμβρίου 1989, Ρέιντζερς – Σέλτικ 1-0, 88′
• Γκολ στο πρωτάθλημα 1989-90: 15

Δύο φανέλες, δύο κεφάλαια

• Σέλτικ 1985-87: πράσινες και λευκές ρίγες, Umbro, το τριφύλλι, CR Smith. Η φανέλα του παιδιού της Γλασκώβης που έγινε πρωταθλητής με την ομάδα της καρδιάς του.
• Ρέιντζερς 1987-90: βασιλικό μπλε με καρό μοτίβο, Umbro, RFC, McEwan’s Lager. Η φανέλα του «Ιούδα» για τη μία πλευρά της πόλης και του ανθρώπου που έσπασε τον άγραφο κανόνα για την άλλη.

Και οι δύο φτιαγμένες από την ίδια εταιρεία, την Umbro. Και οι δύο φορεμένες από τον ίδιο άνθρωπο, μέσα σε τρία χρόνια. Λίγες φορές στην ιστορία του ποδοσφαίρου δύο φανέλες έχουν πει τόσο διαφορετικές ιστορίες για τον ίδιο παίκτη.