Υπάρχουν ποδοσφαιρικοί αγώνες που θυμάσαι για το αποτέλεσμα. Υπάρχουν και κάποιοι που θυμάσαι για όσα ένιωσες. Το Ρόμα – Τζένοα της 28ης Μαΐου 2017 ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Δεν ήταν απλώς η τελευταία αγωνιστική της Serie A. Ήταν η τελευταία φορά που ο Φραντσέσκο Τότι φόρεσε ως ποδοσφαιριστής τη φανέλα της Ρόμα. Η τελευταία του εμφάνιση στο «Ολίμπικο». Το τέλος μιας σχέσης που είχε ξεκινήσει όταν ήταν παιδί και ολοκληρωνόταν 25 χρόνια αργότερα μπροστά σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους.

Και, σαν να μην έφτανε αυτό, η Ρόμα χρειάστηκε ένα γκολ στο 90ό λεπτό για να κερδίσει 3-2 και να εξασφαλίσει τη δεύτερη θέση και την απευθείας συμμετοχή στους ομίλους του Champions League.

Η τελευταία ημέρα

Η ημερομηνία ήταν Κυριακή 28 Μαΐου 2017.

Η Ρόμα υποδεχόταν την Τζένοα στο Stadio Olimpico της Ρώμης, για την 38η και τελευταία αγωνιστική της Serie A 2016/17. Η σέντρα ήταν προγραμματισμένη για τις 18:00 τοπική ώρα και στις εξέδρες βρίσκονταν περίπου 60.000 θεατές.

Όμως όλοι γνώριζαν ότι εκείνο το απόγευμα η αγωνιστική κατάσταση ήταν σχεδόν δευτερεύουσα.

Ο Τότι είχε ήδη επιβεβαιώσει τρεις ημέρες νωρίτερα ότι το παιχνίδι με την Τζένοα θα ήταν το τελευταίο του ανταγωνιστικό παιχνίδι με τη Ρόμα.

Για 25 χρόνια είχε φορέσει μόνο μία φανέλα σε επίπεδο συλλόγων. Τη φανέλα της Ρόμα.

Το παιχνίδι

Η βραδιά, όμως, δεν ξεκίνησε όπως θα ήθελαν οι Ρωμαίοι.

Μόλις στο 3ο λεπτό, ο 16χρονος τότε Πιέτρο Πελέγκρι έβαλε την Τζένοα μπροστά στο σκορ.

Η Ρόμα ισοφάρισε στο 10′ με τον Έντιν Τζέκο, μετά από προσπάθεια που είχε καταλήξει πρώτα στο δοκάρι.

Το 1-1 έμεινε μέχρι το ημίχρονο.

Και τότε ήρθε η στιγμή που περίμενε ολόκληρο το «Ολίμπικο».

54ο λεπτό

Ο Μοχάμεντ Σαλάχ βγήκε από το παιχνίδι. Στη θέση του μπήκε ο αριθμός 10. Ο Φραντσέσκο Τότι.

Η είσοδός του συνοδεύτηκε από μια τεράστια αποθέωση. Ήταν η 786η και τελευταία συμμετοχή του με τη Ρόμα.

Το τελευταίο 40λεπτο

Για περίπου 40 λεπτά, ο Τότι ήταν ξανά μέσα στο γήπεδο. Όχι σε ένα φιλικό παιχνίδι προς τιμήν του. Όχι σε μια συμβολική εμφάνιση.

Σε ένα κανονικό παιχνίδι Serie A, στο οποίο η Ρόμα έπρεπε να πάρει αποτέλεσμα για να κρατήσει τη δεύτερη θέση. Και η μοίρα αποφάσισε να κάνει το φινάλε όσο πιο δραματικό γινόταν.

Στο 74′, ο Ντανιέλε Ντε Ρόσι έκανε το 2-1.

Ήταν σχεδόν σαν ένα συμβολικό πέρασμα της σκυτάλης. Ο «Capitan Futuro» είχε σκοράρει σε μια από τις τελευταίες στιγμές της αγωνιστικής καριέρας του ανθρώπου που για χρόνια ήταν ο απόλυτος αρχηγός.

Όμως η Τζένοα δεν είχε πει την τελευταία της λέξη. Στο 79′, ο Ντάρκο Λάζοβιτς έκανε το 2-2. Η Ρόμα κινδύνευε πλέον να χάσει τη δεύτερη θέση. Και τότε ήρθε το τελευταίο ποδοσφαιρικό θαύμα της βραδιάς.

90ό λεπτό

Ο Ντιέγκο Περότι έστειλε την μπάλα στα δίχτυα. Ρόμα – Τζένοα 3-2. Το «Ολίμπικο» εξερράγη.

Η Ρόμα παρέμενε δεύτερη και εξασφάλιζε την απευθείας πρόκριση στους ομίλους του Champions League της επόμενης σεζόν.

Και ο Τότι είχε πλέον τελειώσει το τελευταίο του παιχνίδι ως ποδοσφαιριστής.

Αναπαραγωγή βίντεο

Φορτώνει από το YouTube όταν πατήσετε αναπαραγωγή.

H φανέλα της τελευταίας παράστασης

Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της ιστορίας.

Ο Τότι δεν φόρεσε την κλασική φανέλα της σεζόν 2016/17.

Η Ρόμα αποφάσισε να χρησιμοποιήσει για πρώτη φορά τη νέα Nike εμφάνιση της σεζόν 2017/18, δηλαδή την εμφάνιση που θα φορούσε η ομάδα την επόμενη χρονιά. Το παιχνίδι με την Τζένοα ήταν η πρώτη επίσημη παρουσίαση της νέας εμφάνισης.

Η φανέλα ήταν:

• σκούρο κόκκινο/βυσσινί σώμα
• κίτρινες λεπτομέρειες στον γιακά
• μαύρες πλαϊνές λωρίδες
• κίτρινα στοιχεία στο εσωτερικό των πλαϊνών τμημάτων
• Nike ως τεχνικός προμηθευτής
• TOTTI 10 στην πλάτη
• το σήμα της Serie A στο δεξί μανίκι
• και, κυρίως, ένα ειδικό αναμνηστικό patch στο αριστερό μανίκι.

«Una squadra per la vita»

Το patch της φανέλας ήταν ίσως η πιο συμβολική λεπτομέρεια.

Πάνω του υπήρχε το 10, μαζί με μια χαρακτηριστική απεικόνιση του Τότι σε πανηγυρισμό και από κάτω η φράση:

«Una squadra per la vita» δηλαδή: «Μία ομάδα για μια ζωή».

Η ίδια η Ρόμα είχε ανακοινώσει πριν από το παιχνίδι ότι όλοι οι παίκτες θα φορούσαν αυτή την ειδική έκδοση της φανέλας.

Και υπήρχε ένας λόγος που το συγκεκριμένο σχέδιο ήταν τόσο ξεχωριστό. Ο Τότι δεν ήταν απλώς ο αρχηγός της Ρόμα. Ήταν ο ποδοσφαιριστής που είχε συνδέσει ολόκληρη την καριέρα του με έναν σύλλογο.

Η φανέλα από πίσω

Στην πλάτη υπήρχαν δύο στοιχεία που δεν χρειάζονταν καμία εξήγηση:

TOTTI και από κάτω: 10

Το κίτρινο όνομα και ο αριθμός ξεχώριζαν πάνω στο βαθύ κόκκινο της εμφάνισης.

Η συγκεκριμένη φανέλα απέκτησε σχεδόν αμέσως συλλεκτική αξία, ακριβώς επειδή χρησιμοποιήθηκε στην τελευταία αγωνιστική εμφάνιση του Τότι. Υπάρχουν μάλιστα καταγεγραμμένες match-worn εκδόσεις του συγκεκριμένου αγώνα με το ειδικό patch και τα χαρακτηριστικά της αγωνιστικής έκδοσης.

Το τελευταίο σφύριγμα

Όταν ο διαιτητής Πάολο Ταλιαβέντο σφύριξε για τελευταία φορά, το ποδόσφαιρο πέρασε σε δεύτερο πλάνο.

Ο Τότι δεν έφυγε απλώς από τον αγωνιστικό χώρο.

Ξεκίνησε μια από τις πιο συγκλονιστικές τελετές αποχαιρετισμού που έχουν γίνει στο ιταλικό ποδόσφαιρο.

Οι συμπαίκτες του τον περίμεναν. Οι φίλαθλοι τραγουδούσαν. Οι κάμερες ήταν παντού.

Και ο άνθρωπος που για 25 χρόνια είχε μάθει να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε αγώνα, αυτή τη φορά βρισκόταν στο επίκεντρο ολόκληρου του ποδοσφαιρικού κόσμου.

Η επίσημη Ρόμα κατέγραψε εκείνη τη βραδιά ως την τελευταία του εμφάνιση μετά από 786 παιχνίδια και 307 γκολ με τον σύλλογο.

Αναπαραγωγή βίντεο

Φορτώνει από το YouTube όταν πατήσετε αναπαραγωγή.

Αναπαραγωγή βίντεο

Φορτώνει από το YouTube όταν πατήσετε αναπαραγωγή.

Το περιβραχιόνιο περνάει στον επόμενο

Μία από τις πιο δυνατές στιγμές της βραδιάς ήταν όταν ο Τότι έβγαλε το περιβραχιόνιο του αρχηγού.

Και δεν το κράτησε. Το παρέδωσε στον Ματία Αλμαβίβα, τον νεαρότερο αρχηγό της ακαδημίας της Ρόμα.

Ο Αλμαβίβα είχε γεννηθεί το 2006. Τη χρονιά δηλαδή που ο Τότι είχε κατακτήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο με την Ιταλία.

Μπροστά σε περίπου 70.000 ανθρώπους, ο Τότι τοποθέτησε το περιβραχιόνιο στο χέρι του νεαρού παίκτη.

Ήταν κάτι περισσότερο από μια τελετουργία. Ήταν ένα συμβολικό «τώρα είναι η σειρά σας».

Το «10» στον ουρανό του Olimpico

Οι εξέδρες είχαν μετατραπεί σε μια τεράστια γιορτή για τον αριθμό 10. Παντού υπήρχαν φανέλες, σημαίες, πανό και φωτογραφίες του Τότι.

Η Curva Sud είχε δημιουργήσει ένα τεράστιο μήνυμα: «TOTTI È LA ROMA» – «Ο Τότι είναι η Ρόμα».

Η εικόνα του «10» κυριαρχούσε σε ολόκληρο το γήπεδο.

Και ο Τότι, με τη φανέλα που φορούσε για τελευταία φορά, έκανε τον γύρο του αγωνιστικού χώρου χαιρετώντας έναν-έναν τους ανθρώπους που τον είχαν ακολουθήσει σε ολόκληρη την καριέρα του.

Η στιγμή που λύγισε

Ανάμεσα στις εικόνες εκείνης της βραδιάς υπάρχει μία που ξεχωρίζει.

Ο Τότι κάθεται μόνος του στα σκαλιά της μικτής ζώνης πριν επιστρέψει στον αγωνιστικό χώρο για την τελετή.

Δεν πανηγυρίζει. Δεν χαμογελά. Απλώς κοιτάζει στο κενό.

Ο επίσημος φωτογράφος της Ρόμα, Fabio Rossi, αποκάλυψε χρόνια αργότερα ότι είχε τραβήξει χιλιάδες φωτογραφίες εκείνη την ημέρα — περίπου 10.000 συνολικά, με περισσότερες από 1.000 να έχουν επιλεγεί αρχικά. Μόνο από το τελευταίο σφύριγμα μέχρι την τελετή είχε καταγράψει 6.824 καρέ.

Και ανάμεσα σε όλες αυτές τις εικόνες, εκείνη με τον Τότι καθισμένο στα σκαλιά έμεινε ως μία από τις πιο χαρακτηριστικές της ημέρας.

Η επιστολή προς τη Ρώμη

Στη συνέχεια ο Τότι πήρε το μικρόφωνο. Μπροστά του δεν είχε απλώς οπαδούς.

Είχε μια ολόκληρη πόλη. Στην αποχαιρετιστήρια ομιλία του μίλησε για φόβο, για το τέλος μιας εποχής και για το άγνωστο που ερχόταν μετά τη Ρόμα.

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές φράσεις της ομιλίας του ήταν:

«Τώρα είμαι εγώ αυτός που σας χρειάζεται».

Και λίγο αργότερα:

«Δεν θα σας διασκεδάζω πλέον με τα πόδια μου, αλλά η καρδιά μου θα είναι πάντα εκεί μαζί σας».

Η Ρόμα κατέγραψε την ομιλία ως το τελευταίο κεφάλαιο μιας 25ετούς καριέρας με τον σύλλογο.

786 παιχνίδια. 307 γκολ. μία φανέλα.

Η τελευταία βραδιά ήταν το τέλος μιας διαδρομής που δύσκολα θα επαναληφθεί.

Ο Τότι είχε φορέσει τη φανέλα της Ρόμα από τα τμήματα υποδομής, είχε κάνει το ντεμπούτο του στην πρώτη ομάδα ως 16χρονος και στις 28 Μαΐου 2017 έφτασε τις 786 συμμετοχές με την πρώτη ομάδα.

Σκόραρε 307 φορές σε όλες τις διοργανώσεις.

Κατέκτησε:

• 1 Serie A — 2000/01
• 2 Coppa Italia
• 2 Supercoppa Italiana
• και, με την εθνική Ιταλίας, το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2006.

Αλλά ίσως το σημαντικότερο στοιχείο δεν ήταν κάποιο τρόπαιο.

Ήταν ότι δεν φόρεσε ποτέ τη φανέλα άλλου συλλόγου.

28 Μαΐου 2017: το τέλος μιας εποχής

Η Ρόμα κέρδισε.

3-2 την Τζένοα.

Ο Τότι έπαιξε τα τελευταία του περίπου 40 λεπτά.

Η Ρόμα τερμάτισε δεύτερη.

Το Champions League εξασφαλίστηκε.

Αλλά εκείνη τη νύχτα κανείς δεν μιλούσε πραγματικά για τη βαθμολογία.

Γιατί το σημαντικότερο αποτέλεσμα ήταν άλλο.

Μετά από 25 χρόνια, ο Φραντσέσκο Τότι φόρεσε για τελευταία φορά τη φανέλα με το 10.

Έκανε τον τελευταίο του γύρο στο «Ολίμπικο».

Χαιρέτησε την Curva Sud.

Αγκαλιάστηκε με τους συμπαίκτες του.

Παρέδωσε το περιβραχιόνιο.

Σήκωσε ψηλά το τελευταίο του «10».

Και έκλεισε την πόρτα μιας καριέρας που είχε αρχίσει όταν ήταν παιδί.

Το ποδόσφαιρο εκείνη την ημέρα δεν αποχαιρέτησε απλώς έναν μεγάλο ποδοσφαιριστή.

Αποχαιρέτησε τον τελευταίο μεγάλο one-club man μιας ολόκληρης εποχής.

Και ίσως γι’ αυτό, τόσα χρόνια μετά, η εικόνα του Τότι με τη φανέλα της Ρόμα, το 10 στην πλάτη και τα χέρια υψωμένα προς το «Ολίμπικο», παραμένει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες του σύγχρονου ποδοσφαίρου.

Τα στοιχεία της τελευταίας εμφάνισης

Στοιχείο	Λεπτομέρεια
Αγώνας	Ρόμα – Τζένοα
Ημερομηνία	28 Μαΐου 2017
Διοργάνωση	Serie A 2016/17
Αγωνιστική	38η
Γήπεδο	Stadio Olimpico, Ρώμη
Αποτέλεσμα	Ρόμα 3-2 Τζένοα
Γκολ Ρόμα	Τζέκο, Ντε Ρόσι, Περότι
Γκολ Τζένοα	Πελέγκρι, Λάζοβιτς
Είσοδος Τότι	54′ αντί Σαλάχ
Αριθμός	10
Εμφάνιση	Nike AS Roma 2017/18 Home
Ειδικό στοιχείο	Patch Totti 10 – Una squadra per la vita
Συμμετοχές με Ρόμα	786
Γκολ με Ρόμα	307
Τελευταίο παιχνίδι	28/05/2017