Ντιναμό Κιέβου: Τα 11 σήματα, από το καλλιγραφικό «Д» στον ρόμβο του 1927 ώς το τρίτο αστέρι της ευγνωμοσύνης
Τα 11 σήματα της Ντιναμό Κιέβου, από την Ένωση «Ντιναμό» του 1927 μέχρι τον μπλε ρόμβο με τρία χρυσά αστέρια του 2025, με βάση την ουκρανική Βικιπαίδεια, την αγγλική Βικιπαίδεια και το επίσημο site του συλλόγου.
10 λεπτά ανάγνωση1.978 λέξεις
Το σήμα της Ντιναμό Κιέβου είναι από εκείνα που δεν χρειάζονται όνομα. Ένα καλλιγραφικό «Д», μέσα σε ρόμβο ή σε κύκλο, σε μπλε και λευκό. Κι όμως, μέσα σε έναν αιώνα σχεδόν, αυτό το γράμμα φόρεσε κόκκινο αστέρι, κρύφτηκε πίσω από μια ασπίδα με τη σημαία της Σοβιετικής Ουκρανίας, γέμισε κίτρινο, πήρε στεφάνι δάφνης και τελικά ξαναβρήκε τον ρόμβο του.
Ακολουθούμε τη χρονολογία της ουκρανικής Βικιπαίδειας, ελεγμένη με την αγγλική και το επίσημο site της ομάδας. Όπου μιλά μία πηγή, το γράφουμε.




Πριν από το Κίεβο: ένα «Д» που γεννήθηκε στη Μόσχα
Το σήμα δεν ανήκε αρχικά στην ομάδα. Όλα τα εμβλήματα της Ντιναμό Κιέβου, γράφει η αγγλική Βικιπαίδεια, βασίζονται στο λογότυπο της ομώνυμης αθλητικής ένωσης. Η Πανενωσιακή Ένωση «Ντιναμό» ιδρύθηκε το 1923, και την ίδια χρονιά έπαιξε το πρώτο της ματς η Ντιναμό Μόσχας.
Σύμφωνα με την ουκρανική Βικιπαίδεια, η δουλειά ανατέθηκε στον γνωστό στη Μόσχα αθλητή και ζωγράφο Αλεξάντρ Μπορίσοφ, που σκέφτηκε το γράμμα «Д» μέσα σε ρόμβο. Πρότεινε και φιγούρα ποδοσφαιριστή μέσα στον ρόμβο, αλλά η ηγεσία την απέρριψε. Η αγγλική Βικιπαίδεια, αντίθετα, αποδίδει την ιδέα του συμβόλου στον Λεονίντ Νεντόλια-Γκοντσαρένκο, που τότε ήταν επικεφαλής του πολιτικού τμήματος των στρατευμάτων της ΟΓΠΟΥ στη Μόσχα. Οι δύο εκδοχές δεν συμφωνούν, και εμείς δεν διαλέγουμε.
1927: ο ρόμβος που ήρθε με την ίδρυση
Ο σύλλογος, όπως γράφει η ουκρανική Βικιπαίδεια, έχει ως επίσημη ημερομηνία γέννησης τη 13η Μαΐου 1927, με βάση τα έγγραφα που φυλάσσονται στα κρατικά αρχεία. Είναι η χρονιά που καταγράφεται στα στοιχεία της FIFA και της UEFA. Το πρώτο του σήμα, κατά την αγγλική Βικιπαίδεια, ήταν το ίδιο με της Ένωσης και βρισκόταν στις φανέλες από το 1927: ένα μπλε καλλιγραφικό κυριλλικό «Д» μέσα σε κάθετο ρόμβο.
Παρόμοιο έμβλημα είχαν η Ντιναμό Μόσχας, η Τιφλίδας και η Μινσκ. Στην εικόνα που δείχνουμε το «Д» είναι σκούρο μπλε μέσα σε λευκό ρόμβο με μπλε περίγραμμα.

1939: το κόκκινο αστέρι του Τάγματος του Λένιν
Το 1939, για τα 15 χρόνια της Ένωσης, η «Ντιναμό» τιμήθηκε με το Τάγμα του Λένιν. Σύμφωνα με την ουκρανική Βικιπαίδεια, αυτό έφερε μια μικρή αλλαγή στο έμβλημα της Ένωσης: ένα κόκκινο αστέρι στην πάνω γωνία του ρόμβου, για να συμβολίζει την τιμή. Η ίδια πηγή προσθέτει κάτι που αξίζει προσοχή: στις φανέλες των παικτών το αστέρι δεν πέρασε. Φοριόταν είτε μόνο το «Д» είτε το «Д» μέσα στον ρόμβο, χωρίς αστέρι.
Η εικόνα του αρχείου, μια διανυσματική ανασύσταση του ιστορικού εμβλήματος, δείχνει έναν πιο στενό, ψηλό ρόμβο με λεπτό «Д» και το κόκκινο αστέρι στην κορυφή.

Αρχές της δεκαετίας του ’70: η ασπίδα με το «УРСР»
Μετά την αναδιοργάνωση του σοβιετικού αθλητισμού, το ουκρανικό συμβούλιο της Ένωσης δεν βιάστηκε με το επίσημο έμβλημα. Εμφανίστηκε, σύμφωνα με την ουκρανική Βικιπαίδεια, μόλις στις αρχές της δεκαετίας του ’70: το παραδοσιακό «Д», αλλά τώρα μέσα σε ασπίδα με φόντο τη σημαία της Σοβιετικής Ουκρανίας και την επιγραφή «УРСР», τα αρχικά της Ουκρανικής ΣΣΔ.
Η εικόνα το δείχνει καθαρά. Στο πάνω μέρος της ασπίδας γράφει «УРСР», από κάτω ένα κόκκινο και ένα γαλάζιο πεδίο, και στη μέση ο μικρός ρόμβος με το «Д». Η Commons το τοποθετεί στην περίοδο 1972–1989.

1989: το πρώτο σήμα που ήθελε να είναι «του συλλόγου»
Το ερώτημα της αλλαγής σήματος τέθηκε, γράφει η ουκρανική Βικιπαίδεια, το 1989, μετά τη δημιουργία του ποδοσφαιρικού συλλόγου ως ξεχωριστού φορέα. Η διοίκηση ήθελε κάτι δικό της, και προκηρύχθηκε διαγωνισμός για το καλύτερο έμβλημα.
Η εκδοχή που κράτησε το αρχείο είναι λιτή: ένα μεγάλο, παχύ «Д» και από κάτω, σε μπλε ορθογώνιο, η λέξη «Київ». Η βάση παρέμεινε το ίδιο γράμμα, με την προσθήκη του ονόματος της πόλης. Την ίδια περίοδο η ομάδα άλλαξε και χρώματα. Η αγγλική Βικιπαίδεια γράφει ότι στα δύο τελευταία χρόνια της σοβιετικής περιόδου η Ντιναμό φόρεσε κίτρινες φανέλες και μπλε σορτσάκια, τα χρώματα της σημαίας της Ουκρανίας, που δεν είχε ακόμη υιοθετηθεί. Στον τελικό του Κυπέλλου ΕΣΣΔ το 1990 η κίτρινη-μπλε Ντιναμό διέλυσε τη Λοκομοτίβ με 6-1 στο «Λουζνίκι».

1996: ο κίτρινος κύκλος και η χρονιά 1927
Το 1996, σύμφωνα με την ουκρανική Βικιπαίδεια, η νέα διοίκηση «βελτίωσε» το έμβλημα. Προστέθηκαν το 1927, χρονιά ίδρυσης, ένας κύκλος με το πλήρες όνομα του συλλόγου στην περιφέρεια, και κίτρινο φόντο, ως φόρος τιμής στις κίτρινες-μπλε φανέλες των ετών 1990–1991. Το «Д» έμεινε στη μέση.
Στην εικόνα: κίτρινος δίσκος, γαλάζια πινακίδα με «Київ» και «1927», μπλε δακτύλιος με «Футбольний клуб» και «Динамо». Είναι το πιο φορτωμένο σήμα της συλλογής, και το πρώτο που μοιάζει περισσότερο με σήμα συλλόγου παρά με σήμα ένωσης.

2003: το πρώτο αστέρι
Το 2003, μετά τον δέκατο εγχώριο τίτλο, το σήμα πήρε ένα χρυσό αστέρι στην κορυφή. Το γράφουν και οι δύο Βικιπαίδειες, και οι δύο με την ίδια αφορμή. Η αγγλική προσθέτει ότι κάθε αστέρι αντιστοιχεί σε δέκα τίτλους· το επίσημο site δεν το λέει ρητά.

2007: στεφάνι για τα 80 χρόνια, και δεύτερο αστέρι
Το 2007 είναι η χρονιά με τις περισσότερες αλλαγές. Τον Μάρτιο, λίγο πριν τα 80 χρόνια του συλλόγου, γύρω από το έμβλημα μπήκε σύμφωνα με την ουκρανική Βικιπαίδεια ένα χρυσό στεφάνι με τον αριθμό 80. Τον Σεπτέμβριο προστέθηκε και δεύτερο αστέρι, που συμβόλιζε τους 13 τίτλους του σοβιετικού πρωταθλήματος. Η αγγλική Βικιπαίδεια επιβεβαιώνει το δεύτερο αστέρι και τη χρονιά, και γράφει ότι στον υπολογισμό μετρήθηκαν και οι 13 σοβιετικοί τίτλοι, μαζί με τους ουκρανικούς.
Από το 2008, μετά την επέτειο, το στεφάνι αφαιρέθηκε και έμεινε ο κύκλος με τα δύο αστέρια.



2011: επιστροφή στον ρόμβο
Μια μερίδα οπαδών, γράφει η ουκρανική Βικιπαίδεια, δεν έκρυβε τη δυσαρέσκειά της για τον κίτρινο-μπλε κύκλο και έφερνε στις κερκίδες το παλιό σήμα, το «Д» στον ρόμβο. Στις 15 Οκτωβρίου 2010 το UNIAN μετέδωσε, από το site του συλλόγου, ότι η ηγεσία αποφάσισε να αλλάξει το επίσημο έμβλημα από τη νέα σεζόν, και ότι το νέο θα «λαμβάνει υπόψη την ιστορία της Ντιναμό και θα ανταποκρίνεται στις παραδόσεις της ομάδας».
Η παρουσίαση έγινε στις 3 Ιουλίου 2011, στις 18:00, στην αίθουσα συνεδριάσεων του σταδίου «Βαλέρι Λομπανόφσκι». Η ουκρανική Βικιπαίδεια γράφει ότι το έμβλημα το σχεδίασαν οπαδοί. Το επίσημο site περιγράφει το αποτέλεσμα: λευκό «Д» σε μπλε ρόμβο με λευκό περίγραμμα, η λέξη «Київ» από κάτω, δύο χρυσά αστέρια στην κορυφή. Ο πρόεδρος Ιγκόρ Σούρκις λέει ότι η αλλαγή επιστρέφει τον σύλλογο στις ρίζες του, στο γράμμα «Д», και ότι το κίτρινο-μπλε ανήκει στην εθνική ομάδα· συμφώνησε με τους οπαδούς ότι το σήμα πρέπει να δείχνει τα πραγματικά χρώματα της Ντιναμό.
Τα δύο αστέρια, με τους δικούς μας υπολογισμούς από τη λίστα τίτλων της Βικιπαίδειας, αντιστοιχούσαν στους 13 σοβιετικούς και τους 13 ουκρανικούς τίτλους που είχε τότε ο σύλλογος.

2025: το αστέρι της ευγνωμοσύνης
Στις 24 Μαΐου 2025, με αφορμή τον 30ό τίτλο στην ιστορία του συλλόγου, το επίσημο site ανακοίνωσε ότι «το τρίτο αστέρι θα εμφανιστεί πάνω από το έμβλημά μας». Ο τίτλος ήταν ο 17ος ουκρανικός μετά από τους 13 σοβιετικούς, σύμφωνα με την ουκρανική Βικιπαίδεια. Ο σύλλογος δεν το παρουσίασε ως «αστέρι για δέκα τίτλους». Το ονόμασε «αστέρι ευγνωμοσύνης», το αφιέρωσε στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας και έγραψε: «Αυτό είναι το αστέρι της ευγνωμοσύνης. Το αστέρι της τιμής. Το αστέρι της ακατάβλητης δύναμης».
Στη νέα εικόνα, ο ρόμβος και το «Д» μένουν ίδια, και τα αστέρια στην κορυφή είναι τρία, σε σχηματισμό δύο και ένα από πάνω. Στις 17 Ιουλίου 2025, όταν η Ντιναμό παρουσίασε τη φανέλα της σεζόν 2025/26 με τη New Balance, το δελτίο του συλλόγου έγραψε ότι το τρίτο αστέρι είναι «βασικό σύμβολο και στοιχείο» της νέας εμφάνισης και ότι ο 30ός τίτλος ήρθε σε μια αήττητη σεζόν 2024/25.

Δίπλα δίπλα: τι αλλάζει από σήμα σε σήμα
Το σχήμα αλλάζει συνέχεια: ρόμβος (1927, 1939, 2011, 2025), ασπίδα (αρχές ’70), ορθογώνιο (1989), κύκλος (1996–2011). Το γράμμα δεν αλλάζει σχεδόν καθόλου. Άλλαξε το πλαίσιο που το κρατούσε.
Λευκό και μπλε είναι οι σταθερές. Το κόκκινο έρχεται με το αστέρι του 1939 και την ασπίδα του ’70 και φεύγει. Το κίτρινο μένει από το 1996 ως το 2011. Τα αστέρια είναι χρυσά: ένα το 2003, δύο το 2007, τρία το 2025.
Οι επιγραφές ακολουθούν τη γλώσσα της εποχής: «УРСР» στο σοβιετικό σήμα, «Київ» από το 1989, ολόκληρο το όνομα «Футбольний клуб Динамо» στον κύκλο του 1996. Το 2011 η πλήρης επιγραφή φεύγει και μένουν δύο στοιχεία: το γράμμα και η πόλη.
Τι δεν άλλαξε ποτέ
Το καλλιγραφικό «Д». Η αγγλική Βικιπαίδεια το λέει καθαρά: το σήμα του συλλόγου άλλαξε πολλές φορές, αλλά το καλλιγραφικό «Д» έμεινε. Το δεύτερο που δεν άλλαξε είναι το μπλε και το λευκό: παραδοσιακά, γράφει η ίδια πηγή, η Ντιναμό παίζει με λευκή φανέλα και μπλε σορτσάκι. Και το τρίτο, η χρονιά 1927: από το 1996 ως το 2011 ήταν γραμμένη μέσα στο σήμα, και ο σύλλογος τη θεωρεί μέχρι σήμερα ημερομηνία γέννησης.
Το σήμα πάνω στη φανέλα
Ο καλύτερος τρόπος να δεις τι έγινε στα σήματα είναι να τα βρεις ραμμένα στο στήθος. Τρεις φανέλες του Classic Football Shirts τα δείχνουν.
Η μπλε εκτός έδρας φανέλα 2001-02 της adidas, μακρυμάνικη, έχει το κυκλικό σήμα του 1996, χωρίς αστέρι, ραμμένο στο στήθος, με την επιγραφή «Prominvestbank of Ukraine» από κάτω, σε λευκά κεφαλαία. Ο γιακάς κλείνει με φερμουάρ και έχει κίτρινες και μπλε ρίγες. Εδώ το κίτρινο του κύκλου συναντά τα κίτρινα του γιακά.


Η εντός έδρας φανέλα 2024-25 της New Balance είναι λευκή, με μπλε γιακά και μανσέτες και ένα σχέδιο από ρομβοειδή μοτίβα σε κίτρινο και γαλάζιο. Πάνω στο στήθος κάθεται ο ρόμβος του 2011 με δύο χρυσά αστέρια, και δίπλα του η ουκρανική σημαία.


Η εντός έδρας 2026-27 έχει τα τρία αστέρια. Η φανέλα είναι λευκή, με κάθετες γαλάζιες και μπλε ρίγες, την ουκρανική σημαία κοντά στον γιακά και τον ρόμβο, με τα τρία αστέρια σε σχηματισμό από πάνω του, στο στήθος. Εδώ το σήμα και το «αστέρι ευγνωμοσύνης» φαίνονται μαζί, ραμμένα στο ύφασμα.


Η πλάτη της εκτός έδρας 2009-11 της adidas, εκδοχή παίκτη, έχει το όνομα Shevchenko και το νούμερο 7 σε λευκά γράμματα, και τη λέξη «ДИНАМО» κάτω από τον γιακά. Είναι η περίοδος του σήματος με δύο αστέρια και χωρίς στεφάνι.

Για την ομάδα του σήμερα, το δελτίο του συλλόγου για τη φανέλα 2025/26 γράφει ότι κατασκευάστρια είναι η New Balance, για όγδοη συνεχή σεζόν. Η εντός έδρας είναι λευκή, με τύπωμα που ο σύλλογος συνδέει με τα γκράφιτι του Κιέβου.
Τα σήματα με μια ματιά
- 1927: το «Д» μέσα σε ρόμβο, όπως το σήμα της Ένωσης «Ντιναμό»·
- 1939: κόκκινο αστέρι στην κορυφή του ρόμβου για το Τάγμα του Λένιν (όχι στις φανέλες των παικτών)·
- αρχές ’70: ασπίδα με το «УРСР» και τη σημαία της Σοβιετικής Ουκρανίας·
- 1989: μεγάλο «Д» πάνω από τη λέξη «Київ», μετά τον διαγωνισμό του συλλόγου·
- 1996: κύκλος με κίτρινο φόντο, πλήρες όνομα και 1927·
- 2003: το πρώτο χρυσό αστέρι, μετά τον δέκατο εγχώριο τίτλο·
- Μάιος–Αύγουστος 2007: στεφάνι με το «80», για τα 80 χρόνια του συλλόγου·
- Σεπτέμβριος–Δεκέμβριος 2007: δεύτερο αστέρι, με το στεφάνι ακόμη στη θέση του·
- 2008–2011: δύο αστέρια, χωρίς στεφάνι·
- 2011–2025: επιστροφή στον ρόμβο, με δύο αστέρια·
- από τον Μάιο 2025: ο ρόμβος με τρία αστέρια, το τρίτο ως «αστέρι ευγνωμοσύνης».
Σχετικές ιστορίες φανελών
Με βίντεο Πάουλο Ντιμπάλα: Δάκρυα στο 2-2 με τη Λάτσιο, ένα 0-2 στη Φλωρεντία με το Νο10 και ένα ολόλευκο Νο21 της Ρόμα στο Σαλέρνο
Από την ασπρόμαυρη φανέλα της adidas με το Jeep 4xe και το Νο10, με την οποία ο Πάουλο Ντιμπάλα έπαιξε για τελευταία φορά με τη Γιουβέντους στις 21 Μαΐου 2022 στη Φλωρεντία, στην ολόλευκη εκτός έδρας της New Balance με το digitalbits και το Νο21 που φόρεσε στο ντεμπούτο του με τη Ρόμα.
Οδυσσέας Βλαχοδήμος: Ο τερματοφύλακας που έμεινε και δεύτερη χρονιά στη Σεβίλλη, ο Ράφινια με χατ-τρικ στο Πισχουάν και η φούξια φανέλα της adidas
Η φανέλα τερματοφύλακα της Σεβίλλης για το 2026-27, μωβ-φούξια με το κεντημένο σήμα, τα τρία τονικά λωρίδια της adidas και τα γεωμετρικά πάνελ στα πλάγια: την ίδια χρονιά που ο Έλληνας κίπερ ξανάρχισε στο Ραμόν Σάντσεθ Πισχουάν, εκεί όπου η Μπαρτσελόνα κέρδισε 3-1 με τρία γκολ του Ράφινια.
Με βίντεο Φάμπιο Καναβάρο: Το γαλάζιο Νο5 με το χρυσό πούμα, τα 690 λεπτά χωρίς κάρτα και η Χρυσή Μπάλα που γύρισε σε αμυντικό μετά από δέκα χρόνια
Η γαλάζια φανέλα της Ιταλίας του Μουντιάλ 2006, της Puma, με το χρυσό πούμα στο στήθος και στους ώμους, το σήμα με τα τρία αστέρια και το Νο5 του αρχηγού, συνόδευσε τον Καναβάρο από το Αννόβερο ως το Βερολίνο και τον έφερε στη Χρυσή Μπάλα του 2006, με 173 βαθμούς έναντι 124 του Μπουφόν.
Με βίντεο Κλάρενς Σέεντορφ: Ένα γκολ στο 87΄ μέσα στο Μαρακανά, δάκρυα στην αγκαλιά του Ολιβέιρα και μια καριέρα που έκλεισε χωρίς να το ξέρουν οι οπαδοί
Με την ασπρόμαυρη ριγέ φανέλα της Puma, το χρυσό V στον γιακά, τη χρυσή γάτα στο στήθος και το «Guaraviton» σε κίτρινο πλαίσιο, ο Κλάρενς Σέεντορφ έπαιξε στις 8 Δεκεμβρίου 2013 τον τελευταίο αγώνα της καριέρας του, πέτυχε το τρίτο γκολ στο 3-0 επί της Κρισιούμα και βγήκε κλαίγοντας στο Μαρακανά με το Νο10.

