Εθνική Τσεχίας 1995-96
Η φανέλα της Τσεχίας στο Euro 1996 ήταν μια κόκκινη Puma με μπλε γιακά και ζώνη στους ώμους. Με αυτή την εμφάνιση η ομάδα του Ντούσαν Ούριν έφτασε στον τελικό του Γουέμπλεϊ, όπου έχασε 2-1 από τη Γερμανία με χρυσό γκολ.
9 λεπτά ανάγνωση1.740 λέξεις
Η φανέλα μιας νέας χώρας
Η Τσεχία του 1996 ήταν ακόμη μια πολύ νέα χώρα. Η Τσεχοσλοβακία δεν είχε προκριθεί στο Μουντιάλ του 1994 και κανείς δεν περίμενε πολλά από μια εθνική που έπαιζε για πρώτη φορά σε μεγάλο τουρνουά με αυτό το όνομα. Λίγους μήνες αργότερα, οι Τσέχοι έπαιζαν τον τελικό στο παλιό Γουέμπλεϊ.
Με τον Ντούσαν Ούριν στον πάγκο και μια γενιά με τον Πάβελ Νέντβεντ, τον Καρέλ Πόμπορσκι, τον Πάτρικ Μπέργκερ και τον Πάβελ Κούκα, η ομάδα έφτασε μέχρι το τέλος. Το έκανε με κόκκινο, μπλε και λευκό, και με το νέο έμβλημα με το όνομα της χώρας στο στήθος.



Το άρθρο είναι για εκείνη τη φανέλα της Puma και για τη διαδρομή που την έκανε γνωστή. Μια διευκρίνιση: οι φωτογραφίες είναι φανέλες προϊόντος, όχι φωτογραφίες από τους αγώνες, και δεν επιβεβαιώσαμε αν στον τελικό φορέθηκαν κοντά ή μακριά μανίκια. Γι’ αυτό δείχνουμε και τις δύο εκδοχές.
The Shirt: κόκκινο σώμα, μπλε ζώνη στους ώμους
Το σώμα είναι ένα φωτεινό κόκκινο, χωρίς ρίγες. Το σχέδιο παίζεται στους ώμους: μια ζώνη από έντονο μπλε τρέχει από τον γιακά ως το μανίκι, και πάνω της και ανάμεσά της υπάρχουν λευκές και κόκκινες «δαγκάνες», μια σειρά από σχήματα που μοιάζουν με δόντια ή φτερά και συνεχίζουν σε όλο το μανίκι. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η Puma χρησιμοποίησε το ίδιο πρότυπο και σε άλλες ομάδες του τουρνουά, αλλά στην Τσεχία τα τρία χρώματα της σημαίας είναι όλα εκεί και τίποτα παραπάνω.

Ο γιακάς
Ο γιακάς είναι πόλο, με κουμπί στη λαιμόκοψη. Είναι έντονο μπλε, με μια λευκή και μια κόκκινη ρίγα στην άκρη του, που κάνουν τη μετάβαση στο κόκκινο της φανέλας.

Το έμβλημα
Στο αριστερό στήθος είναι ραμμένο το έμβλημα: ασπίδα με μαύρο περίγραμμα, με την επιγραφή ČESKÁ REPUBLIKA στην κορυφή και από κάτω τέσσερα πεδία με σύμβολα των τσεχικών εδαφών: λιοντάρια, ένας αετός με άσπρο και κόκκινο καρό και ένας μαύρος αετός σε κίτρινο φόντο. Είναι κεντημένο, με ανάγλυφη υφή. Σε μια χώρα με λίγα χρόνια ζωής, το όνομά της στο στήθος ήταν δήλωση ταυτότητας.

Η Puma και ο (ανύπαρκτος) χορηγός
Στο δεξί στήθος, δηλαδή αριστερά στη φωτογραφία, είναι το κεντημένο λευκό λογότυπο Puma με τη γάτα να πηδά πάνω από τα γράμματα. Το ύφασμα γύρω του έχει μια αραιή διάτρηση. Στο στήθος δεν υπάρχει χορηγός, και γι’ αυτό στο πεδίο «Χορηγός» του άρθρου βάζουμε παύλα.

Μανίκια και μανικέτια
Οι «δαγκάνες» συνεχίζονται σε όλο το μανίκι. Στην εκδοχή με κοντά μανίκια η ζώνη κλείνει με μια μπλε και κόκκινη ρίγα και λευκή άκρη. Στην εκδοχή με μακριά μανίκια το μανικέτι είναι μπλε πλεκτό με λευκές και κόκκινες γραμμές, και το νούμερο υπάρχει και μπροστά στο στήθος.



Η πλάτη και το Νο8
Η πλάτη είναι κόκκινη, με μια διακριτική υφή από ρόμβους στο ύφασμα και τη μπλε ζώνη να περνά πάνω από τους ώμους και να κλείνει στον γιακά. Το νούμερο είναι άσπρο, χοντρό, χωρίς περίγραμμα και χωρίς όνομα. Στη φωτογραφία προϊόντος είναι Νο8, ο αριθμός που φορούσε ο Πόμπορσκι στον τελικό σύμφωνα με τη Wikipedia.


Ο άλλος σχεδιασμός του 1995-96: τα «φτερά»
Η σεζόν δεν είχε μία μόνο φανέλα. Το Classic Football Shirts σημειώνει ότι ένας άλλος σχεδιασμός της Puma, με λευκές και κόκκινες «ακτίνες» που ανοίγουν σαν φτερά στους ώμους, φοριόταν περιστασιακά δίπλα σε άλλα πρότυπα και εμφανίστηκε στα προκριματικά και στα φιλικά πριν από τον τελικό. Ένα δείγμα του, με το Νο16 του Ράντεκ Μπέιμπλ, φορέθηκε στο φιλικό με την Ιρλανδία στο Στράχοφ στις 24 Απριλίου 1996 (2-0).
Τον δείχνουμε για σύγκριση. Τα καρέ από τον τελικό και δημοσιεύματα για τις φανέλες του Euro 96 δείχνουν τη φανέλα με τις δαγκάνες στα μανίκια. Έχουν το ίδιο κόκκινο, τον ίδιο μπλε γιακά και το ίδιο έμβλημα, αλλά οι ώμοι είναι εντελώς διαφορετικοί.



The Team: οι πρωτάρηδες του Ούριν
Η Τσεχία προκρίθηκε ως πρώτη του 5ου ομίλου, με 21 βαθμούς από δέκα αγώνες (έξι νίκες, τρεις ισοπαλίες, μία ήττα, γκολ 21-6), ένα βαθμό πάνω από την Ολλανδία και τη Νορβηγία. Ξεχωρίζουν το 3-1 επί της Ολλανδίας, το 2-0 επί της Νορβηγίας και η μοναδική ήττα, 0-1 στο Λουξεμβούργο.
Στην τελική φάση έπεσε στον ίδιο όμιλο με τη Γερμανία, την Ιταλία και τη Ρωσία, που αργότερα η Guardian χαρακτήρισε ως τον πιο δύσκολο όμιλο που υπήρξε σε Euro ή Μουντιάλ, όπως γράφει η Wikipedia.
Η ενδεκάδα του τελικού, με τα ονόματα που συμφωνούν η Wikipedia και το RSSSF: Κούμπα, Κάντλετς (αρχηγός), Χορνιάκ, Σουχοπάρεκ, Νέντβεντ, Μπέιμπλ, Ράντα, Πόμπορσκι, Μπέργκερ, Νέμετς και Κούκα. Στο 88΄ ο Σμίτσερ μπήκε στη θέση του Πόμπορσκι.
Key Matches: από τον όμιλο στον τελικό
- 9 Ιουνίου, Μάντσεστερ: Γερμανία 2-0 Τσεχία. Σκόραραν ο Τσίγκε και ο Μέλλερ, μέσα σε έξι λεπτά, και ο Νέντβεντ έστειλε πάνω από το δοκάρι μια σέντρα του Πόμπορσκι.
- 14 Ιουνίου, Λίβερπουλ: Τσεχία 2-1 Ιταλία. Ο Νέντβεντ άνοιξε το σκορ με στήθος, ο Κιέζα ισοφάρισε και ο Μπέιμπλ πέτυχε το νικητήριο μετά από σέντρα του Κούκα, με την Ιταλία να έχει μείνει με δέκα μετά τον αποκλεισμό του Απολλόνι.
- 19 Ιουνίου, Λίβερπουλ: Ρωσία 3-3 Τσεχία. Ο Σουχοπάρεκ και ο Κούκα έκαναν το 2-0 στα πρώτα είκοσι λεπτά, η Ρωσία ισοφάρισε και προηγήθηκε με Μοστοβόι, Τετράτζε και Μπεσάστνιχ, και ο Σμίτσερ έβαλε το 3-3 δύο λεπτά πριν το τέλος. Η Τσεχία πέρασε δεύτερη του ομίλου με τέσσερις βαθμούς.
- 23 Ιουνίου, Μπέρμινγχαμ: Πορτογαλία 0-1 Τσεχία. Ο Πόμπορσκι πήρε την μπάλα από τον Νέμετς, ξεπέρασε τέσσερις Πορτογάλους και έκανε ένα ψηλό λόμπ πάνω από τον Βίτορ Μπάια, που είχε βγει από την εστία. Το γκολ ήρθε στο 53΄. Ο Λάταλ αποβλήθηκε προς το τέλος, αλλά το 1-0 κράτησε.
- 26 Ιουνίου, Μάντσεστερ: Γαλλία 0-0 Τσεχία (πέναλτι 5-6). Με τους Λάταλ, Κούκα, Μπέιμπλ και Σουχοπάρεκ τιμωρημένους, η Τσεχία έφτασε στα πέναλτι. Ο Κάντλετς σκόραρε το έκτο και ο Πεντρός έστειλε το δικό του στα πόδια του Κούμπα.
Στον τελικό οι Τσέχοι γύρισαν και οι τρεις που είχαν τιμωρηθεί στον ημιτελικό, ο Σουχοπάρεκ, ο Μπέιμπλ και ο Κούκα. Ο Μπέργκερ επέστρεψε στην ενδεκάδα στη θέση του Σμίτσερ, ενώ ο Λάταλ, που είχε αποβληθεί με την Πορτογαλία, έλειπε. Η Γερμανία έπαιξε χωρίς τους τιμωρημένους Μέλλερ και Ρόιτερ, με τους Στρουνζ και Χέσλερ στη θέση τους, και με τον Κλίνσμαν, τον Άιλτς, τον Χέλμερ και τον Τσίγκε όχι στο 100%.
Στον προημιτελικό με την Πορτογαλία, στα καρέ του βίντεο, οι Τσέχοι φορούν λευκή φανέλα και όχι την κόκκινη.
Ο τελικός του Γουέμπλεϊ
Ο τελικός έγινε στις 30 Ιουνίου 1996, με διαιτητή τον Πιερλουίτζι Παϊρέτο. Η Γερμανία είχε τον έλεγχο στην αρχή, αλλά οι πρώτες ευκαιρίες ήταν των Τσέχων: ο Πόμπορσκι σούταρε πάνω από το δοκάρι μετά από σέντρα του Κούκα και ο Μπέργκερ έχασε μια φάση.
Στο 59΄ οι Τσέχοι πήραν πέναλτι, μετά από φάουλ του Σάμερ στον Πόμπορσκι, και ο Μπέργκερ σκόραρε κάτω από τον Κέπκε. Στο 69΄ η Γερμανία έβαλε αλλαγή τον Μπίρχοφ και στο 73΄ ο Μπίρχοφ έβαλε με κεφαλιά, από φάουλ του Τσίγκε από τα δεξιά, το 1-1. Στην παράταση, στο 95΄, ο Μπίρχοφ γύρισε με την πλάτη στο τέρμα και σούταρε. Η μπάλα πέρασε από ένα άγγιγμα του Χορνιάκ και από τα χέρια του Κούμπα. Ήταν το χρυσό γκολ και το παιχνίδι τελείωσε εκεί.
Η Γερμανία παρατάχθηκε με τους Κέπκε, Σάμερ, Μπάμπελ, Χέλμερ, Στρουνζ, Τσίγκε, Άιλτς, Σολ, Χέσλερ, Κλίνσμαν (αρχηγός) και Κούντς. Ο Άιλτς τραυματίστηκε λίγο πριν το ημίχρονο, σε μια φάση με τον Νέμετς, και τον αντικατέστησε στην επανάληψη ο Μπόντε. Ο Μπίρχοφ μπήκε στη θέση του Σολ στο 69΄, και ήταν ο παίκτης που άλλαξε τον τελικό.
Λίγο πριν το τέλος των 90 λεπτών ο Σμίτσερ, που είχε μπει στο 88΄ στη θέση του Πόμπορσκι, σούταρε και ο Κέπκε έπεσε σε όλο του το μήκος για να αποκρούσει. Πριν από αυτό, ο Κλίνσμαν είχε δει το σουτ του να μπλοκάρεται από τον Ράντα. Ήταν ένας τελικός με λίγες φάσεις και με ένα πέναλτι: σύμφωνα με τη Wikipedia, η πρώτη επαφή του Σάμερ με τον Πόμπορσκι έγινε έξω από την περιοχή, αλλά ο διαιτητής έδειξε το σημείο.
Στην παράταση ο Μπέργκερ είχε την πρώτη ευκαιρία, με ένα σουτ που πέρασε έξω από το κοντινό δοκάρι. Λίγα λεπτά μετά, ο Κλίνσμαν έδωσε την μπάλα στον Μπίρχοφ, που είχε τον Κάντλετς πάνω του, και το παιχνίδι τελείωσε.
Ο Πόμπορσκι ήταν ο παίκτης του αγώνα και μπήκε στην ομάδα του τουρνουά.

Τα στοιχεία της σεζόν
- Φανέλα: εντός έδρας, κόκκινη με μπλε γιακά και μπλε ζώνη στους ώμους, με λευκές και κόκκινες «δαγκάνες» στα μανίκια
- Κατασκευαστής: Puma
- Χορηγός: χωρίς χορηγό στο στήθος
- Προπονητής: Ντούσαν Ούριν
- Προκριματικά: 1η στον 5ο όμιλο, 21 βαθμοί
- Euro 1996: φιναλίστ, ήττα 1-2 από τη Γερμανία στις 30 Ιουνίου 1996, με χρυσό γκολ
- Σκόρερ του τελικού: Μπέργκερ (πέν.) για την Τσεχία, Μπίρχοφ (2) για τη Γερμανία
- Στην ομάδα του τουρνουά: Πόμπορσκι
Μετά το Γουέμπλεϊ
Για πολλούς Τσέχους το τουρνουά ήταν βιτρίνα: ο Πόμπορσκι έφυγε για τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και ο Νέντβεντ για τη Λάτσιο, όπως γράφουν οι βιογραφίες τους στη Wikipedia και το δικό μας άρθρο για τον Νέντβεντ.
Η εθνική δεν συνέχισε με την ίδια πρόοδο. Στο Μουντιάλ του 1998 δεν προκρίθηκε, αφού τερμάτισε τρίτη στον όμιλό της πίσω από την Ισπανία και τη Γιουγκοσλαβία. Ο τελικός του 1996, η πρώτη φορά που η Τσεχία έφτασε σε τελικό Euro, έμεινε ως η εικόνα εκείνου του καλοκαιριού.
The Shirt Archive: μια κόκκινη φανέλα χωρίς φλυαρία
Η φανέλα είναι από τις πιο καθαρές της δεκαετίας: τρία χρώματα, ένα έμβλημα, ένας κατασκευαστής και καθόλου χορηγός. Ο φόρος τιμής δεν άργησε να έρθει: δημοσιεύματα για τη νέα εντός έδρας φανέλα της Τσεχίας του 2026 την παρουσιάζουν ως αναφορά στην εμβληματική φανέλα του 1996.
Μια κόκκινη φανέλα, ένα έμβλημα και ένας τελικός που χάθηκε στο 95ο λεπτό. Αυτό ήταν όλο, και ήταν αρκετό.
Σχετικές ιστορίες φανελών
Με βίντεο Χουάν Μάτα: Ένα Νο10 που έφυγε θυμωμένο από το Σαουθάμπτον, ένα ελικόπτερο προς το προπονητικό κέντρο και το Νο8 με το Aon στο Ολντ Τράφορντ
Από τη μπλε φανέλα της adidas με το Samsung, με την οποία ο Χουάν Μάτα έπαιξε για τελευταία φορά με την Τσέλσι την Πρωτοχρονιά του 2014 στο Σαουθάμπτον, στην κόκκινη φανέλα της Nike με το Aon και το Νο8 που φόρεσε στο ντεμπούτο του με τη Γιουνάιτεντ, 27 μέρες αργότερα.
Ανόρθωση Αμμοχώστου: Τα 8 σήματα από το 1970 μέχρι σήμερα, με έναν φοίνικα που βγήκε από την ασπίδα και ξαναμπήκε
Η Ανόρθωση Αμμοχώστου γεννήθηκε το 1911 στα Βαρώσια και από το 1929 έχει φοίνικα που ξαναγεννιέται από τις στάχτες του. Οκτώ σήματα στο αρχείο μας, από την ασπίδα του 1970 που δεν φορέθηκε ποτέ ως την ασπίδα του 2012 με το αστέρι, και ένα λογότυπο του 2020 που οι οπαδοί έδιωξαν.
Με βίντεο Ρονάλντο: Ένα βολέ που σταμάτησε ο Σίλβα, μια φανέλα που έμεινε στον Μεδίνα και ένα αντίο δώδεκα μέρες μετά το Ιμπαγκέ
Με τη λευκή φανέλα της Nike, το μαύρο Neo Química Genéricos στο στήθος, το κόκκινο bozzano στα μανίκια και το Νο9 στην πλάτη, ο Ρονάλντο έπαιξε στις 2 Φεβρουαρίου 2011 στο Ιμπαγκέ το τελευταίο επίσημο ματς της καριέρας του, μια ήττα 0-2 από την Τολίμα που έβγαλε την Κορίνθιανς από την Copa Libertadores.
Χρήστος Τζόλης: Το Νο18 της Νόριτς, δύο γκολ και δύο ασίστ στην πρώτη του βραδιά στο Κάροου Ρόουντ και η κίτρινη φανέλα με το «Lotus» στο στήθος
Η εντός έδρας φανέλα της Νόριτς του 2021-22, με τη Joma να ντύνει τα Καναρίνια σε κίτρινο και πράσινο και το μαύρο κυκλικό σήμα της Lotus στο κέντρο του στήθους: με αυτήν και το Νο18 στην πλάτη, ο 19χρονος Έλληνας ξεκίνησε βασικός στις 24 Αυγούστου 2021 και σημάδεψε και τα έξι γκολ του 6-0 επί της Μπόρνμουθ στο Κύπελλο Λίγκας.



