Άγιαξ 1994-95

Η σεζόν που ο Άγιαξ δεν έχασε

Κάποιες ομάδες κερδίζουν τίτλους. Άλλες αλλάζουν τον τρόπο που βλέπουμε το ποδόσφαιρο. Ο Άγιαξ της σεζόν 1994-95 έκανε και τα δύο.

Μέσα σε μία σεζόν, η ομάδα του Λουίς φαν Χάαλ κατέκτησε το πρωτάθλημα Ολλανδίας χωρίς ούτε μία ήττα και το Champions League χωρίς ούτε μία ήττα. Στον τελικό της Βιέννης νίκησε την κάτοχο του τροπαίου, τη Μίλαν. Και το έκανε με μια ομάδα γεμάτη παιδιά που είχαν μεγαλώσει στις ακαδημίες του συλλόγου.

Τη βραδιά του τελικού, ο Άγιαξ δεν φόρεσε τη γνωστή λευκή φανέλα με την κόκκινη λωρίδα. Φόρεσε μια σκούρα μπλε φανέλα με κόκκινα σχέδια. Αυτή είναι η ιστορία της.

The Team: Τα παιδιά του Φαν Χάαλ

Ο Λουίς φαν Χάαλ είχε αναλάβει τον Άγιαξ στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Μέχρι το 1994 είχε χτίσει μια ομάδα που έπαιζε με απόλυτη πειθαρχία στις θέσεις και, ταυτόχρονα, με μεγάλη τεχνική ελευθερία.

Στην εστία βρισκόταν ο Έντβιν φαν ντερ Σαρ. Μπροστά του ο αρχηγός Ντάνι Μπλιντ, ο Μίχαελ Ράιτσιχερ και ο Φρανκ ντε Μπουρ. Στη μεσαία γραμμή ο έμπειρος Φρανκ Ράικαρντ έδινε σταθερότητα δίπλα σε νέους όπως ο Έντγκαρ Ντάβιντς και ο Κλάρενς Σέεντορφ. Στη μέση και μπροστά ο Ρόναλντ ντε Μπουρ, ο Γιάρι Λιτμάνεν, ο Φινίντι Τζορτζ και ο Μαρκ Όφερμαρς.

Στον πάγκο περίμεναν δύο έφηβοι επιθετικοί: ο Νιγηριανός Νουάνκβο Κανού και ο Πάτρικ Κλάιφερτ. Ο δεύτερος είχε γεννηθεί την 1η Ιουλίου 1976. Τη βραδιά του τελικού ήταν 18 ετών.

The Shirt: Μπλε σαν τη νύχτα της Βιέννης

Η εκτός έδρας φανέλα του Άγιαξ για τη σεζόν 1994-95 κατασκευάστηκε από την Umbro. Ήταν ένα σχέδιο της εποχής του: σκούρο μπλε κορμό και μανίκια, και πάνω του ένα έντονο μοτίβο σε κόκκινο και μπορντό που κατέβαινε διαγώνια από τον αριστερό ώμο προς τη μέση.

Ο γιακάς ήταν πόλο, κόκκινος με λευκές ρίγες, με ένα μικρό άνοιγμα στο λαιμό. Στο δεξί μέρος του στήθους υπήρχε το λογότυπο της Umbro και στο αριστερό το σήμα του Άγιαξ, το κεφάλι του Αίαντα. Ο χορηγός, η τράπεζα ABN AMRO, δεν ήταν γραμμένος οριζόντια όπως συνήθως. Τα λευκά γράμματα του «ABN·AMRO» ήταν τοποθετημένα κάθετα στη δεξιά πλευρά της φανέλας, από το στήθος μέχρι τη μέση.

Στην πλάτη η φανέλα ήταν σχεδόν ολόκληρη σκούρα μπλε, με το μοτίβο να εμφανίζεται μόνο ως σκιά στο ύφασμα. Στο κάτω μέρος, μπροστά, ξαναεμφανιζόταν ο ρόμβος της Umbro.

Οι λεπτομέρειες που ξεχωρίζουν

Αν κοιτάξει κανείς τη φανέλα από κοντά, το μοτίβο δεν είναι απλές γραμμές. Είναι ένα πυκνό σχέδιο από μικρά, ακανόνιστα σχήματα σε κόκκινο και μπορντό, που μοιάζει σχεδόν με πινελιές. Πάνω στο σκούρο μπλε φόντο, από απόσταση, δημιουργεί την εντύπωση μιας μεγάλης διαγώνιας ζώνης που διασχίζει το στήθος.

Στο αριστερό πλευρό, κοντά στη ραφή, υπάρχει ένα μικρό κόκκινο ραμμένο ταμπελάκι. Το ύφασμα είναι ελαφρύ, με την υφή των συνθετικών φανελών της εποχής, και η γραμμή της φανέλας φαρδιά, όπως ήταν όλες οι φανέλες στα μέσα της δεκαετίας του ’90.

Η φανέλα του σπιτιού και η φανέλα της Βιέννης

Η εντός έδρας εμφάνιση εκείνης της σεζόν ήταν η κλασική του Άγιαξ: λευκή φανέλα με τη φαρδιά κόκκινη κάθετη λωρίδα στο κέντρο. Με αυτήν η ομάδα έπαιξε τα περισσότερα παιχνίδια της στο πρωτάθλημα.

Στον τελικό του Champions League όμως, απέναντι σε μια Μίλαν που φορούσε κόκκινα, ο Άγιαξ χρειαζόταν άλλο χρώμα. Ντύθηκε στα σκούρα μπλε. Έτσι, οι εικόνες που έμειναν από εκείνη τη βραδιά, οι παίκτες που πανηγυρίζουν και ο Μπλιντ που σηκώνει το τρόπαιο, δείχνουν τη μπλε φανέλα με τα κόκκινα σχέδια, όχι την κόκκινη και λευκή.

The Season: Αήττητοι στην Ολλανδία

Στην Eredivisie ο Άγιαξ δεν άφησε περιθώρια σε κανέναν. Σε 34 αγωνιστικές πέτυχε 27 νίκες και 7 ισοπαλίες, χωρίς καμία ήττα. Σκόραρε 106 γκολ και δέχτηκε 28. Τελείωσε με 61 βαθμούς, στην εποχή που η νίκη έδινε ακόμη δύο βαθμούς.

Ήταν ένα πρωτάθλημα χωρίς καμία στιγμή αμφιβολίας, με επίθεση που ξεπέρασε τα τρία γκολ ανά αγώνα κατά μέσο όρο.

Key Matches: Ο όμιλος με τη Μίλαν και την ΑΕΚ

Στους ομίλους του Champions League ο Άγιαξ κληρώθηκε με τη Μίλαν, την ΑΕΚ και την Καζίνο Σάλτσμπουργκ. Για τους Έλληνες φιλάθλους, ήταν ο όμιλος στον οποίο η ΑΕΚ αναμετρήθηκε δύο φορές με τον μελλοντικό πρωταθλητή Ευρώπης.

Η πρεμιέρα ήταν στο Άμστερνταμ, στις 14 Σεπτεμβρίου 1994: Άγιαξ – Μίλαν 2-0. Δύο εβδομάδες αργότερα ο Άγιαξ νίκησε την ΑΕΚ στην Αθήνα με 2-1. Ακολούθησαν δύο ισοπαλίες με τη Σάλτσμπουργκ, 0-0 στην Αυστρία και 1-1 στο Άμστερνταμ.

Στις 23 Νοεμβρίου ο Άγιαξ πήγε στο Μιλάνο και νίκησε ξανά τη Μίλαν, πάλι με 2-0. Στην τελευταία αγωνιστική, στις 7 Δεκεμβρίου, νίκησε την ΑΕΚ με 2-0 και τελείωσε πρώτος στον όμιλο.

Ο δρόμος προς τη Βιέννη

Στα προημιτελικά ο αντίπαλος ήταν η Χάιντουκ Σπλιτ. Το πρώτο ματς στην Κροατία έληξε 0-0. Στη ρεβάνς ο Άγιαξ νίκησε 3-0.

Στον ημιτελικό ήρθε η Μπάγερν Μονάχου. Στο Μόναχο, στις 5 Απριλίου 1995, το ματς έληξε 0-0. Στις 19 Απριλίου, στο Άμστερνταμ, ο Άγιαξ έκανε μια από τις καλύτερες εμφανίσεις της σεζόν του: νίκησε 5-2 και πέρασε στον τελικό.

Εκεί τον περίμενε ξανά η Μίλαν. Η ομάδα που είχε νικήσει δύο φορές στους ομίλους, και η οποία έφτανε στον τρίτο συνεχόμενο τελικό της.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

Ο τελικός του Ernst-Happel

Ο τελικός έγινε στις 24 Μαΐου 1995, στο Ernst-Happel-Stadion της Βιέννης.

Η Μίλαν του Φάμπιο Καπέλο είχε στην ενδεκάδα της τον Φράνκο Μπαρέζι, τον Πάολο Μαλντίνι, τον Αλεσάντρο Κοστακούρτα, τον Μαρσέλ Ντεσαγί, τον Ντεμέτριο Αλμπερτίνι και τον Ζβόνιμιρ Μπόμπαν. Ήταν η κάτοχος του τροπαίου και φαβορί για πολλούς.

Το ματς ήταν κλειστό. Στο πρώτο ημίχρονο ο Όφερμαρς και ο Μπλιντ πήραν κίτρινες κάρτες. Στο 53ο λεπτό ο Φαν Χάαλ έβγαλε τον Σέεντορφ και έβαλε τον Κανού. Στο 70ό έβγαλε τον Λιτμάνεν και έριξε στο γήπεδο τον Κλάιφερτ.

Στο 85ο λεπτό ο 18χρονος επιθετικός βρέθηκε μέσα στην περιοχή και έστειλε τη μπάλα στα δίχτυα του Σεμπαστιάνο Ρόσι. 1-0. Ήταν το μοναδικό γκολ του τελικού. Ο Άγιαξ ήταν ξανά πρωταθλητής Ευρώπης, για τέταρτη φορά στην ιστορία του και πρώτη μετά το 1973.

Season Stats: Οι αριθμοί μιας αήττητης χρονιάς

• Προπονητής: Λουίς φαν Χάαλ
• Αρχηγός: Ντάνι Μπλιντ
• Eredivisie: 34 αγώνες, 27 νίκες, 7 ισοπαλίες, 0 ήττες, γκολ 106-28, 61 βαθμοί, 1η θέση
• Champions League, όμιλος: Μίλαν 2-0 και 2-0, ΑΕΚ 2-1 και 2-0, Καζίνο Σάλτσμπουργκ 0-0 και 1-1
• Προημιτελικά: Χάιντουκ Σπλιτ 0-0 και 3-0
• Ημιτελικά: Μπάγερν Μονάχου 0-0 και 5-2
• Τελικός: Μίλαν 1-0 (Κλάιφερτ 85′)
• Champions League συνολικά: 11 αγώνες, 7 νίκες, 4 ισοπαλίες, 0 ήττες

Ο τελικός σε αριθμούς

• Ημερομηνία: Τετάρτη 24 Μαΐου 1995
• Γήπεδο: Ernst-Happel-Stadion, Βιέννη
• Γκολ: Κλάιφερτ 85′
• Κάρτες: Όφερμαρς 33′, Μπλιντ 44′
• Άγιαξ: 1 Φαν ντερ Σαρ, 2 Ράιτσιχερ, 3 Μπλιντ (αρχηγός), 4 Ράικαρντ, 5 Φ. ντε Μπουρ, 6 Σέεντορφ (14 Κανού 53′), 7 Φινίντι, 8 Ντάβιντς, 9 Ρ. ντε Μπουρ, 10 Λιτμάνεν (15 Κλάιφερτ 70′), 11 Όφερμαρς
• Μίλαν: 1 Ρόσι, 2 Πανούτσι, 3 Μαλντίνι, 4 Αλμπερτίνι, 5 Κοστακούρτα, 6 Μπαρέζι (αρχηγός), 7 Ντοναντόνι, 8 Ντεσαγί, 9 Μασάρο (14 Εράνιο 88′), 10 Μπόμπαν (15 Λεντίνι 84′), 11 Σιμόνε

Τρεις φορές απέναντι στη Μίλαν

Λίγες ομάδες μπορούν να πουν ότι νίκησαν τη Μίλαν της δεκαετίας του ’90 τρεις φορές μέσα σε μία σεζόν. Ο Άγιαξ του 1994-95 το έκανε. 2-0 στο Άμστερνταμ τον Σεπτέμβριο, 2-0 στο Μιλάνο τον Νοέμβριο, 1-0 στη Βιέννη τον Μάιο. Σε τρεις αγώνες, η Μίλαν δεν κατάφερε να του βάλει ούτε ένα γκολ.

Ήταν μια σειρά αποτελεσμάτων που έδειχνε ότι κάτι είχε αλλάξει στην Ευρώπη. Η ιταλική ομάδα που κυριαρχούσε για χρόνια βρήκε απέναντί της μια ομάδα που την πίεζε ψηλά, κρατούσε τη μπάλα και δεν φοβόταν.

Μια ομάδα από παιδιά και βετεράνους

Το μυστικό εκείνου του Άγιαξ ήταν η ισορροπία ανάμεσα στις ηλικίες. Στον τελικό της Βιέννης, ο αρχηγός Ντάνι Μπλιντ ήταν 33 ετών και ο Φρανκ Ράικαρντ 32. Δίπλα τους έπαιζαν ο Σέεντορφ, που ήταν 19 ετών, ο Ντάβιντς, ο Όφερμαρς και ο Ράιτσιχερ, όλοι 22 ετών.

Από τον πάγκο μπήκαν δύο παιδιά: ο Κανού, 18 ετών, και ο Κλάιφερτ, επίσης 18. Ο δεύτερος από αυτούς σκόραρε το γκολ του τίτλου. Ήταν το πιο καθαρό δείγμα της φιλοσοφίας του συλλόγου: οι μεγάλοι κρατούσαν την ομάδα όρθια και οι μικροί έγραφαν τις μεγάλες στιγμές.

The Shirt Archive: Μια φανέλα που μεγάλωσε με τον μύθο

Με τα χρόνια, η μπλε φανέλα του 1994-95 απέκτησε μια ιδιαίτερη θέση στη συλλογή των οπαδών του Άγιαξ. Δεν είναι η φανέλα που συνδέει κανείς αυθόρμητα με τον σύλλογο, γιατί ο Άγιαξ είναι το λευκό και το κόκκινο. Είναι όμως η φανέλα του τελευταίου ευρωπαϊκού του τίτλου.

Τα σχέδιά της ανήκουν καθαρά στη δεκαετία του ’90: τα έντονα μοτίβα, ο πόλο γιακάς, το κάθετο λογότυπο του χορηγού. Αυτό που κάποτε έμοιαζε απλώς μοντέρνο, σήμερα μοιάζει με χρονοκάψουλα.

Το τέλος μιας εποχής που μόλις άρχιζε

Τη σεζόν που ακολούθησε, ο Άγιαξ έφτασε ξανά στον τελικό του Champions League. Εκεί, μετά από ισοπαλία 1-1 με τη Γιουβέντους, δεν κατάφερε να κρατήσει το τρόπαιο. Στον ημιτελικό είχε αποκλείσει τον Παναθηναϊκό, παρά την ήττα με 1-0 στο Άμστερνταμ, με νίκη 3-0 στην Αθήνα.

Η ομάδα όμως δεν θα έμενε ενωμένη για πολύ. Οι παίκτες της έγιναν περιζήτητοι σε όλη την Ευρώπη και, ένας ένας, έφυγαν για τους μεγαλύτερους συλλόγους της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Αγγλίας.

Η μπλε φανέλα της Βιέννης έμεινε ως το τελευταίο κεφάλαιο ενός μεγάλου ευρωπαϊκού βιβλίου. Και ως η φανέλα με την οποία ένας 18χρονος μπήκε αλλαγή και έγραψε την ιστορία.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗