Λίβερπουλ 1983-84

Ο διάδοχος του Πέισλι

Ο Μπομπ Πέισλι είχε κερδίσει σχεδόν τα πάντα στο Άνφιλντ: έξι πρωταθλήματα και τρία Κύπελλα Πρωταθλητριών σε εννέα χρόνια. Όταν αποσύρθηκε το καλοκαίρι του 1983, η διαδοχή δεν έδειχνε εύκολη.

Την ομάδα ανέλαβε ο 62χρονος Τζο Φέιγκαν, παλιός της «boot room» των προπονητών. Το 1983-84 ήταν η πρώτη του σεζόν στον πάγκο, και έγινε μία από τις μεγαλύτερες της ιστορίας του συλλόγου.

Η Λίβερπουλ έγινε η πρώτη αγγλική ομάδα που κέρδισε τρεις μεγάλους τίτλους στην ίδια χρονιά: πρωτάθλημα, League Cup και Κύπελλο Πρωταθλητριών. Και τα έκανε όλα με μία κόκκινη φανέλα γεμάτη λεπτές λευκές ρίγες.

The Shirt: Κόκκινο με λευκές ρίγες

Η φανέλα είναι της Umbro και κυκλοφόρησε για τη σειρά 1982-85, οπότε φορέθηκε σε τρεις σεζόν. Το σχέδιο ήταν μια μικρή επανάσταση για μια ομάδα που ήταν ως τότε σχεδόν ολόκληρη κόκκινη: ξαφνικά, το κόκκινο διασχιζόταν από στενές λευκές ρίγες.

• Κορμός: φωτεινό κόκκινο ύφασμα με λεπτές λευκές κάθετες ρίγες, που ξεκινούν από τον ώμο και φτάνουν στο στρίφωμα.
• Ώμοι: λευκή ρίγα γύρω από τη γραμμή του ώμου, που δίνει στη φανέλα ένα πιο «τεχνικό» σχήμα.
• Γιακάς: λευκός γιακάς σε V, με στενή κόκκινη λωρίδα στο εσωτερικό του.
• Μανίκια: λευκές μανσέτες με κόκκινη λωρίδα.
• Κατασκευαστής: το κεντημένο λογότυπο της Umbro, με το διπλό ρόμβο και τη λέξη «umbro», σε κίτρινο-χρυσό χρώμα στο ένα στήθος.
• Σήμα: το Liver Bird με τα γράμματα «L.F.C.» από κάτω, επίσης κίτρινο και κεντημένο, στο άλλο στήθος.
• Πλάτη: στις φωτογραφίες προϊόντος είναι απλή, χωρίς όνομα, νούμερο ή τύπωμα.

Το σύνολο συμπληρώνεται από κόκκινο σατέν σορτς. Οι φωτογραφίες που χρησιμοποιούμε είναι φανέλες προϊόντος, χωρίς χορηγό στο στήθος: δεν είναι ακριβώς οι φανέλες που φόρεσαν οι παίκτες σε κάθε ματς.

Ο γιακάς σε V

Ο λευκός γιακάς κλείνει σε βαθύ V, και η κόκκινη λωρίδα στο εσωτερικό του τον κάνει να μοιάζει με διπλό περίγραμμα.

Η λευκή ρίγα στον ώμο ενώνεται με τον γιακά και συνεχίζει προς το μανίκι. Είναι ό,τι μένει στο μάτι όταν σκέφτεσαι τη Λίβερπουλ του 1984.

Umbro και Liver Bird

Στο στήθος, δύο κίτρινα σύμβολα κάνουν ισορροπία: το κεντημένο λογότυπο της Umbro από τη μία πλευρά, το Liver Bird με το «L.F.C.» από την άλλη.

Η φανέλα είναι από τις καθαρότερες της δεκαετίας: λίγα χρώματα, σταθερές ρίγες και δύο μικρά λογότυπα, χωρίς τον όγκο των μεγάλων χορηγών που θα ακολουθούσαν.

Ο χορηγός: Crown Paints

Η φανέλα όμως δεν ήταν πάντα τόσο «καθαρή». Από την αρχή της σεζόν 1982-83 η Λίβερπουλ είχε νέο χορηγό, την Crown Paints, που αντικατέστησε τη Hitachi. Το 1983-84 οι χορηγοί επιτρέπονταν στα τηλεοπτικά ματς, αλλά με περιορισμένο μέγεθος· το λογότυπο μίκρυνε και αργότερα γράφτηκε σε μία γραμμή, με απλή γραμματοσειρά (Museum of Jerseys).

Το όνομα της εταιρείας φαίνεται και σε φωτογραφία της εποχής, στην κίτρινη εκτός έδρας φανέλα του Κένι Νταλγκλίς. Οι φωτογραφίες προϊόντος που βλέπεις εδώ δεν έχουν χορηγό, και γι’ αυτό τις διαβάζουμε ως «καθαρή» εκδοχή της φανέλας.

Η πλάτη και το σορτς

Στην πλάτη η φανέλα είναι ανέγγιχτη: ρίγες από τον ώμο ως το στρίφωμα, χωρίς όνομα ή αριθμό.

Το σορτς είναι κόκκινο σατέν, με λευκή λωρίδα στην εξωτερική πλευρά, το Liver Bird με το «L.F.C.» στο ένα πόδι και το λογότυπο της Umbro χαμηλά στο άλλο.

The Team: Η ομάδα του Φέιγκαν

Η Λίβερπουλ του 1983-84 θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες ομάδες που έχουν υπάρξει. Στην εστία ο Μπρους Γκρόμπελαρ, στην άμυνα οι Φιλ Νιλ, Μαρκ Λόρενσον, Άλαν Χάνσεν και Άλαν Κένεντι, στη μεσαία γραμμή οι Σουνές, Ρόνι Γουίλαν και Σάμι Λι, και μπροστά ο Κένι Νταλγκλίς με τον Ιαν Ρας.

Ο Ρας ήταν ο πρωταγωνιστής: 32 γκολ στο πρωτάθλημα και 47 σε όλες τις διοργανώσεις. Ο Γκρέιαμ Σουνές έζησε εκείνη τη σεζόν την τελευταία του χρονιά στον σύλλογο: στο τέλος πουλήθηκε στη Σαμπντόρια.

The Season: Ένα ξεκίνημα με ήττα

Η εποχή Φέιγκαν άρχισε με το Charity Shield στο Γουέμπλεϊ, στις 20 Αυγούστου 1983, και με ήττα 0-2 από τη Γιουνάιτεντ, με δύο γκολ του Μπράιαν Ρόμπσον. Το πρωτάθλημα ξεκίνησε με 1-1 στους Γουλβς.

Στις 10 Δεκεμβρίου ήρθε ένα από τα πιο άβολα αποτελέσματα της σεζόν: 0-4 στο Χάισφιλντ Ρόουντ από την Κόβεντρι. Η απάντηση ήρθε αμέσως, με 5-0 επί της Νότς Κάουντι στο Άνφιλντ. Η ομάδα μπήκε στο 1984 στην κορυφή, με τρεις βαθμούς διαφορά από τη Γιουνάιτεντ.

Στο Κύπελλο Αγγλίας ο δρόμος τελείωσε νωρίς, με 4-0 επί της Νιούκαστλ και στη συνέχεια 0-2 από τη Μπράιτον.

Key Matches: Τρεις τίτλοι σε έναν χρόνο

League Cup. Στον ημιτελικό η Λίβερπουλ έφυγε με 2-2 από την Γουόλσολ και πήρε την πρόκριση με 2-0 στην ανάποδη αναμέτρηση. Ο τελικός ήταν ντέρμπι του Μέρσεϊσαϊντ: 0-0 με την Έβερτον στο Γουέμπλεϊ στις 25 Μαρτίου και 1-0 στην επανάληψη στο Μέιν Ρόουντ στις 28 Μαρτίου 1984.

Πρωτάθλημα. Η μάχη κράτησε ως το τέλος, με τη Γιουνάιτεντ και τη Σαουθάμπτον να κυνηγούν. Μια νίκη 5-0 επί της Κόβεντρι, με τέσσερα γκολ του Ρας, άνοιξε διαφορά πέντε βαθμών. Η Λίβερπουλ έγινε μόλις η τρίτη αγγλική ομάδα με τρία συνεχόμενα πρωταθλήματα, και το τρόπαιο παραδόθηκε στις 15 Μαΐου μετά το 1-1 με τη Νόριτς στο Άνφιλντ. Ήταν ο 15ος τίτλος του συλλόγου.

Κύπελλο Πρωταθλητριών. Η πορεία: Οντένσε με 1-0 και 5-0, Αθλέτικ Μπιλμπάο με 0-0 και 1-0 (γκολ του Ρας), Μπενφίκα με 1-0 και 4-1, και ημιτελικός με τη Ντιναμό Βουκουρεστίου, 1-0 στο Άνφιλντ και 2-1 στη Ρουμανία, με δύο γκολ του Ρας. Στο πρώτο ματς ο Σουνές έσπασε το σαγόνι του Λίκα Μοβίλα της Ντιναμό.

Ο αντίπαλος: η Ρόμα του Λίντχολμ

Η Ρόμα έπαιζε τον πρώτο και μοναδικό της τελικό στο Κύπελλο Πρωταθλητριών. Ήταν πρωταθλήτρια Ιταλίας του 1982-83, και τη σεζόν του τελικού τερμάτισε δεύτερη στη Serie A και κέρδισε το Κύπελλο Ιταλίας.

Στον δρόμο προς τη Ρώμη είχε αποκλείσει την Γκέτεμποργκ (4-2 συνολικά), τη ΣΣΚΑ Σόφιας (2-0), την Ντιναμό Βερολίνου (4-2) και στον ημιτελικό την Ντάντι Γιουνάιτεντ (3-2), αφού είχε χάσει 0-2 στη Σκωτία και κέρδισε 3-0 στο σπίτι της. Στον πάγκο καθόταν ο Νιλς Λίντχολμ, και στη μεσαία γραμμή έπαιζαν οι Βραζιλιάνοι Φαλκάο και Τσερέζο.

Ο τελικός: 30 Μαΐου 1984, Ρώμη

Ο τελικός παίχτηκε στο Στάδιο Ολίμπικο, το γήπεδο της Ρόμα, μπροστά σε 69.693 θεατές. Η Ρόμα έπαιζε στο σπίτι της και ήταν το φαβορί. Το γήπεδο ήταν γνωστό και στη Λίβερπουλ, που είχε κερδίσει εκεί τον τελικό του 1977.

Η Λίβερπουλ προηγήθηκε στο πρώτο ημίχρονο: μετά από ψηλή σέντρα του Κρεγκ Τζόνστον, που ο Τανκρέντι άφησε να πέσει, ο Φιλ Νιλ βρήκε την μπάλα και σκόραρε. Η Ρόμα ισοφάρισε πριν από το ημίχρονο, με κεφαλιά του Ρομπέρτο Προύτσο.

Στο δεύτερο μέρος η Ρόμα είχε περισσότερο τον έλεγχο, με τον Φαλκάο και τον Τσερέζο στη μεσαία γραμμή, αλλά δεν έσπασε την άμυνα, όπου ο Λόρενσον είχε εξαιρετική βραδιά. Το 72ο λεπτό ο Τζόνστον αντικαταστάθηκε από τον Στιβ Νίκολ. Η παράταση δεν έφερε γκολ.

Στα πέναλτι, ο Νίκολ έστειλε την μπάλα πάνω από τα δοκάρια. Ο Ντι Μπαρτολομέι σκόραρε για τη Ρόμα, ο Νιλ ισοφάρισε. Ο Κόντι έστειλε το δικό του ψηλά, ο Σουνές και ο Ριγκέτι σκόραραν, και ο Ρας έβαλε τη Λίβερπουλ μπροστά με 3-2. Ο Γκραντσάνι έχασε, ενώ ο Γκρόμπελαρ κουνούσε τα πόδια του στην εστία, και ο Άλαν Κένεντι έκανε το 4-2 που έδωσε το Κύπελλο.

Η φανέλα του τελικού

Η Λίβερπουλ έπαιξε στη Ρώμη με κόκκινη εντός έδρας εμφάνιση: κόκκινη φανέλα, σορτς και κάλτσες, όπως δείχνει το γράφημα στολών του αγώνα στη Wikipedia. Δεν επιβεβαιώσαμε σε δεύτερη πηγή αν η φανέλα της βραδιάς είχε χορηγό ή ειδικό κέντημα, γι’ αυτό δεν το γράφουμε.

Σε αυτή την ιστορία η ριγέ κόκκινη Umbro είναι λοιπόν η φανέλα της σεζόν και της εποχής, όχι η πιστή αναπαραγωγή της φανέλας ενός συγκεκριμένου παίκτη στη Ρώμη.

Τι κρατά ο συλλέκτης

Τα αυθεντικά κομμάτια ξεχωρίζουν από τα μικρά. Πρώτα το κεντημένο λογότυπο της Umbro και το Liver Bird, που πρέπει να έχουν κίτρινο-χρυσό χρώμα. Έπειτα η λευκή λωρίδα στον ώμο και το V του γιακά με την κόκκινη γραμμή στο εσωτερικό.

Η φανέλα κυκλοφόρησε για τρεις σεζόν και στις αγγελίες γράφεται ως 1982-85.

Η φανέλα σε αριθμούς

• Σεζόν: 1983-84 (η ίδια φανέλα στη σειρά 1982-85)
• Κατασκευαστής: Umbro
• Χορηγός: Crown Paints (όχι στις φωτογραφίες προϊόντος)
• Προπονητής: Τζο Φέιγκαν
• Πρώτος σκόρερ: Ιαν Ρας, 32 γκολ στο πρωτάθλημα, 47 σε όλες τις διοργανώσεις
• League Cup: 0-0 και 1-0 με την Έβερτον (28 Μαρτίου 1984)
• Πρωτάθλημα: 15ος τίτλος, τρίτος συνεχόμενος
• Κύπελλο Πρωταθλητριών: 30 Μαΐου 1984, Ρώμη, Ρόμα 1-1 (4-2 στα πέναλτι)

Μια ριγέ φανέλα, τρεις τίτλοι

Η Λίβερπουλ του 1983-84 δεν είχε την πιο εντυπωσιακή φανέλα. Είχε όμως την ομάδα που τη γέμισε. Οι λεπτές ρίγες, το κίτρινο Liver Bird και το λευκό V του γιακά φέρνουν αμέσως πίσω την εικόνα ενός Άνφιλντ στην κορυφή της Ευρώπης.

Στη Ρώμη, μπροστά στα 69.693 θεατές του Ολίμπικο, η Λίβερπουλ κέρδισε το τέταρτο Κύπελλο Πρωταθλητριών της, μετά τα τρόπαια του 1977, του 1978 και του 1981. Δύο μήνες νωρίτερα είχε σηκώσει το League Cup, και δύο εβδομάδες πριν είχε παραλάβει το πρωτάθλημα στο Άνφιλντ.

Και ήταν η σεζόν με την οποία ο Τζο Φέιγκαν απέδειξε ότι ο Πέισλι είχε αφήσει κάτι που μπορούσε να συνεχιστεί.