Ρεάλ Μαδρίτης 1957: Η λευκή φανέλα του τελικού στο σπίτι της

Ένας τελικός στο σπίτι

Ένα χρόνο μετά το Παρίσι, η Ρεάλ Μαδρίτης έπαιξε ξανά σε τελικό Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Αυτή τη φορά όμως δεν χρειάστηκε να ταξιδέψει. Ο τελικός του 1957 ορίστηκε στο Σαντιάγο Μπερναμπέου, στο γήπεδο που έφερε το όνομα του προέδρου της.

Στις 30 Μαΐου 1957, μπροστά σε 124.000 θεατές, η Ρεάλ νίκησε 2-0 τη Φιορεντίνα. Έγινε η πρώτη ομάδα που υπερασπίστηκε τον ευρωπαϊκό τίτλο. Και ήταν ο πρώτος τελικός της διοργάνωσης όπου ο νικητής έπαιζε στο δικό του γήπεδο.

Η φανέλα ήταν η ίδια με τον προηγούμενο χρόνο: ολόλευκη, χωρίς καμία επιγραφή, μόνο με το σήμα στο στήθος. Μέσα της όμως έπαιζε πια και ο Ρεϊμόν Κοπά, ο Γάλλος που ένα χρόνο νωρίτερα έπαιζε απέναντί της με τη Ρενς.

The Shirt: Λευκή, χωρίς τίποτα περιττό

Οι φωτογραφίες που δημοσιεύει η Ρεάλ για τον τελικό του 1957 δείχνουν την ίδια λιτή εμφάνιση που είχε κάνει γνωστή η ομάδα: λευκή φανέλα, λευκό σορτσάκι, λευκές κάλτσες.

• Χρώμα: λευκό σε όλη την εμφάνιση, χωρίς ρίγες, χωρίς τελειώματα σε άλλο χρώμα.
• Μανίκια: μακριά ως τον καρπό στους περισσότερους παίκτες. Σε μία από τις έγχρωμες φωτογραφίες της ομάδας, ένας παίκτης φοράει κοντομάνικη.
• Λαιμός: ανοιχτός, χωρίς κουμπιά και χωρίς γιακά, όπως φαίνεται στη φωτογραφία της ομάδας με το κύπελλο.
• Ύφασμα: βαμβακερό και ματ. Στις ασπρόμαυρες φωτογραφίες φαίνεται πώς «σπάει» στους ώμους και στους αγκώνες.
• Σήμα: κεντημένο, στο αριστερό στήθος.
• Κατασκευαστής: κανένα ορατό λογότυπο.
• Χορηγός: κανένας.

Ο τερματοφύλακας Χουάν Αλόνσο φορούσε, όπως πάντα, κάτι εντελώς διαφορετικό: ένα σκούρο, χοντρό πουλόβερ με το σήμα στο στήθος. Στην έγχρωμη φωτογραφία της ομάδας το πουλόβερ του είναι μπορντό.

Το σήμα, σε χρώμα

Στις περισσότερες φωτογραφίες της εποχής το σήμα της Ρεάλ φαίνεται σαν μια μικρή σκούρα κουκκίδα πάνω στο λευκό. Στην έγχρωμη φωτογραφία της ομάδας όμως φαίνονται τα χρώματά του: χρυσός κύκλος, η λοξή μοβ ταινία και το στέμμα από πάνω.

Είναι το ίδιο σήμα με το 1956: τα πλεγμένα γράμματα του Madrid Club de Fútbol, η ταινία στο χρώμα της Καστίλης και το βασιλικό στέμμα που επέστρεψε στο σήμα το 1941. Ραμμένο πάνω από την καρδιά, με χοντρό ανάγλυφο κέντημα.

Η φανέλα του μουσείου

Δεν σώζεται ελεύθερη φωτογραφία της ίδιας της φανέλας του τελικού. Στο μουσείο της Ρεάλ, στο Μπερναμπέου, εκτίθεται μια λευκή φανέλα της ίδιας εποχής με αφιέρωση και υπογραφή του Αλφρέντο Ντι Στέφανο. Αυτή είναι και η φανέλα που βλέπετε στο εξώφυλλο και στην κάρτα του άλμπουμ.

Υπάρχει μία διαφορά: η φανέλα του μουσείου είναι κοντομάνικη, ενώ στον τελικό του 1957 οι περισσότεροι παίκτες φόρεσαν μακριά μανίκια. Το σήμα, το λευκό ύφασμα και η απουσία κάθε επιγραφής είναι ίδια.

Από το Παρίσι στη Μαδρίτη: τι άλλαξε

Αν βάλει κανείς δίπλα δίπλα τις φωτογραφίες των δύο πρώτων τελικών, η φανέλα της Ρεάλ μοιάζει σχεδόν ίδια. Το ίδιο λευκό, το ίδιο σήμα στην ίδια θέση, η ίδια απουσία κάθε γράμματος. Σε μια εποχή όπου οι φανέλες δεν άλλαζαν κάθε καλοκαίρι, η συνέχεια ήταν αυτονόητη.

Οι μικρές διαφορές βρίσκονται στις λεπτομέρειες. Στο Παρίσι, σε βραδινό αγώνα, όλοι οι παίκτες είχαν μακριά μανίκια. Στις φωτογραφίες του 1957 τα μακριά μανίκια κυριαρχούν, αλλά δεν είναι κανόνας: στην έγχρωμη φωτογραφία της ομάδας ένας από τους παίκτες φοράει κοντομάνικη. Ο λαιμός είναι ανοιχτός και χωρίς γιακά, και στις φωτογραφίες με τα χέρια σταυρωμένα φαίνεται πόσο φαρδιά ήταν η γραμμή της φανέλας στο σώμα.

Και υπάρχει μια διαφορά που δεν φαίνεται στη φανέλα αλλά στο ποιος τη φοράει. Στη δεξιά πτέρυγα, με το λευκό της Ρεάλ, έπαιζε πλέον ο Κοπά, ο άνθρωπος που ένα χρόνο νωρίτερα φορούσε τη σκούρα φανέλα της Ρενς απέναντι.

Οι πρωταγωνιστές με τα λευκά

Ο Μιγκέλ Μουνιόθ ήταν ο αρχηγός, στη μεσαία γραμμή. Ο Ντι Στέφανο, στο κέντρο της επίθεσης, ήταν ο άνθρωπος που ανέλαβε το πέναλτι. Ο Ριάλ και ο Ματέος έπαιζαν πίσω του, και ο Ματέος κέρδισε τη φάση του πρώτου γκολ. Στις δύο πτέρυγες, ο Κοπά δεξιά και ο Χέντο αριστερά, με την ταχύτητα που θα έκλεινε τον τελικό.

Όλοι τους, από τον Αλόνσο στην εστία ως τον Χέντο στην άκρη, σήκωσαν στο τέλος το κύπελλο με τα μεγάλα χερούλια μπροστά στο δικό τους κοινό.

Η Φιορεντίνα στα μοβ

Απέναντι βρέθηκε η Φιορεντίνα του Φούλβιο Μπερναρντίνι, η πρωταθλήτρια Ιταλίας του 1956 και η πρώτη ιταλική ομάδα που έφτασε σε τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Έπαιξε με τη μοβ φανέλα της και λευκό σορτσάκι, όπως φαίνεται στο διάγραμμα των εμφανίσεων του τελικού και στις φωτογραφίες της ομάδας εκείνων των χρόνων, με το σήμα του κρίνου της Φλωρεντίας σε ρόμβο στο στήθος.

Στο Μπερναμπέου, λευκό απέναντι σε μοβ, οι δύο ομάδες ξεχώριζαν καθαρά ακόμη και στα ασπρόμαυρα πλάνα: η Ρεάλ ανοιχτόχρωμη, η Φιορεντίνα σκούρα.

Η χρονιά της Ρεάλ

Η Ρεάλ μπήκε στη σεζόν 1956-57 ως πρωταθλήτρια Ευρώπης, αλλά όχι ως πρωταθλήτρια Ισπανίας. Το καλοκαίρι του 1956 ο πρόεδρος Σαντιάγο Μπερναμπέου έκανε μια μεταγραφή που έλεγε πολλά: έφερε στη Μαδρίτη τον Ρεϊμόν Κοπά, τον Γάλλο πλέι μέικερ της Ρενς, τον παίκτη που η Ρεάλ είχε αντιμετωπίσει στον τελικό του Παρισιού. Ο Κοπά έβγαλε τη φανέλα της Ρενς και φόρεσε τα λευκά.

Στο πρωτάθλημα η Ρεάλ του Χοσέ Βιγιαλόνγκα ήταν η καλύτερη ομάδα της Ισπανίας. Τερμάτισε πρώτη με 44 βαθμούς, πέντε περισσότερους από τη Σεβίλλη, και πήρε τον πέμπτο τίτλο της ιστορίας της. Ο Αλφρέντο Ντι Στέφανο ήταν ο πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος, με 31 γκολ.

Μαζί με τον τελικό της 30ής Μαΐου, ήταν το πρώτο νταμπλ πρωταθλήματος και Κυπέλλου Πρωταθλητριών στην ιστορία του συλλόγου.

Το γήπεδο του τελικού

Το γήπεδο της Ρεάλ ήταν τότε ακόμη καινούριο. Είχε εγκαινιαστεί στις 14 Δεκεμβρίου 1947 ως Estadio Real Madrid Club de Fútbol, και οι οπαδοί το έλεγαν «Νέο Τσαμαρτίν». Το 1955 τα μέλη του συλλόγου αποφάσισαν να του δώσουν το όνομα του προέδρου που το είχε χτίσει: Σαντιάγο Μπερναμπέου.

Δύο χρόνια αργότερα, το γήπεδο φιλοξένησε τον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Οι 124.000 θεατές ήταν πολύ περισσότεροι από όσους είχαν δει τον πρώτο τελικό στο Παρίσι. Και η Ρεάλ θα έπαιζε τον τελικό στο δικό της χορτάρι, με τη δική της φανέλα.

Η πορεία ως τη Μαδρίτη

Ως κάτοχος του τίτλου, η Ρεάλ ξεκίνησε από τον πρώτο γύρο, και εκεί σχεδόν κόλλησε. Νίκησε 4-2 τη Ράπιντ Βιέννης στη Μαδρίτη, αλλά στη Βιέννη έχασε 3-1 και το συνολικό σκορ έμεινε ισόπαλο, 5-5. Χρειάστηκε τρίτος αγώνας, και η Ρεάλ τον κέρδισε 2-0.

Στους «8» πέρασε άνετα από τη Νις (3-0 και 3-2). Στα ημιτελικά βρήκε τη νεανική Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ του Ματ Μπάσμπι: 3-1 στη Μαδρίτη και 2-2 στο Μάντσεστερ.

Η Φιορεντίνα έφτασε με λιγότερα γκολ και περισσότερη άμυνα. Πέρασε από τη σουηδική Νορτσέπινγκ (1-1 και 1-0) και τη Γκρασχόπερς (3-1 και 2-2). Στα ημιτελικά νίκησε 1-0 στο Βελιγράδι τον Ερυθρό Αστέρα και κράτησε το 0-0 στη Φλωρεντία. Σε έξι αγώνες είχε δεχτεί μόλις τέσσερα γκολ.

Ο αγώνας: Ένα πέναλτι και μια έξοδος

Ο τελικός είχε οριστεί αρχικά για τις 20:00. Μετακινήθηκε στις 17:30 μετά από αίτημα της Φιορεντίνας, που δεν ήταν συνηθισμένη να παίζει υπό το φως των προβολέων. Έτσι η Ρεάλ έπαιξε με το απογευματινό φως της Μαδρίτης, μπροστά σε ένα γεμάτο Μπερναμπέου.

Το πρώτο ημίχρονο έμεινε χωρίς γκολ.

Το παιχνίδι άλλαξε στο 70ό λεπτό. Ο Ενρίκε Ματέος ξέφυγε προς την εστία και ο Αρντίκο Μανίνι τον ανέτρεψε. Το φάουλ, σύμφωνα με τις περιγραφές του αγώνα, φάνηκε να γίνεται έξω από την περιοχή, αλλά ο Ολλανδός διαιτητής Λέο Χορν έδωσε πέναλτι, παρά τις διαμαρτυρίες των Ιταλών. Ο Ντι Στέφανο εκτέλεσε και έκανε το 1-0.

Έξι λεπτά αργότερα, στο 76ο, ο Πάκο Χέντο ξεπέρασε την έξοδο του τερματοφύλακα Τζουλιάνο Σάρτι και σκόραρε. 2-0, και ο τελικός είχε τελειώσει.

Αναπαραγωγή βίντεο

Άνοιγμα στο YouTube ↗

Οι ενδεκάδες του τελικού

• Ρεάλ Μαδρίτης: Αλόνσο, Τόρες, Μαρκίτος, Λέσμες, Μουνιόθ (αρχηγός), Θάραγα, Κοπά, Ματέος, Ντι Στέφανο, Ριάλ, Χέντο. Προπονητής: Χοσέ Βιγιαλόνγκα
• Φιορεντίνα: Σάρτι, Μανίνι, Ορζάν, Τσερβάτο (αρχηγός), Σκαραμούτσι, Σεγκάτο, Ζουλίνιο, Γκράτον, Βιρτζίλι, Μοντουόρι, Μπιτσάρι. Προπονητής: Φούλβιο Μπερναρντίνι
• Διαιτητής: Λέο Χορν (Ολλανδία)
• Θεατές: 124.000

Η φανέλα του Χέντο

Ο Πάκο Χέντο, ο αριστερός εξτρέμ που έκλεισε τον τελικό, θα κατακτούσε συνολικά έξι Κύπελλα Πρωταθλητριών με τη Ρεάλ. Σε όλη του την καριέρα στη Ρεάλ φόρεσε την ίδια λευκή φανέλα, που άλλαξε ελάχιστα μέσα σε μια δεκαετία: ίδιο λευκό, ίδιο σήμα, ίδια απουσία επιγραφών.

Στις φωτογραφίες της δεκαετίας του ’60 φαίνεται ακριβώς αυτό: η φανέλα παρέμεινε σχεδόν η ίδια με εκείνη του Μπερναμπέου του 1957.

Τι ακολούθησε

Η νίκη έδωσε στη Ρεάλ το πρώτο της νταμπλ πρωταθλήματος Ισπανίας και Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Ήταν το δεύτερο από τα πέντε συνεχόμενα Κύπελλα Πρωταθλητριών που θα κατακτούσε ως το 1960.

Για τη Φιορεντίνα, ο τελικός της Μαδρίτης έμεινε η μοναδική της παρουσία σε τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Ήταν όμως η αρχή για το ιταλικό ποδόσφαιρο στη μεγάλη ευρωπαϊκή σκηνή: λίγα χρόνια αργότερα, οι ομάδες του Μιλάνου θα σήκωναν το κύπελλο που η Φιορεντίνα είδε να μένει στη Μαδρίτη.

Και η λευκή φανέλα, χωρίς χορηγό και χωρίς λογότυπο, έγινε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά η φανέλα της πρωταθλήτριας Ευρώπης.

Η φανέλα σε αριθμούς

• Χρώμα: ολόλευκη, με λευκό σορτσάκι και λευκές κάλτσες
• Μανίκια: μακριά στους περισσότερους παίκτες
• Λαιμός: ανοιχτός, χωρίς γιακά και κουμπιά
• Σήμα: κεντημένο, χρυσό με μοβ ταινία και στέμμα, στο αριστερό στήθος
• Κατασκευαστής: κανένα λογότυπο
• Χορηγός: κανένας
• Τερματοφύλακας: σκούρο (μπορντό) πουλόβερ με το σήμα
• Αντίπαλος: Φιορεντίνα, μοβ φανέλα και λευκό σορτσάκι
• Αποτέλεσμα: Ρεάλ Μαδρίτης – Φιορεντίνα 2-0, 30 Μαΐου 1957, Σαντιάγο Μπερναμπέου