Μαρσέιγ 1990-91
Τη σεζόν 1990-91 η Μαρσέιγ του Μπερνάρ Ταπί άλλαξε τρεις προπονητές, κατέκτησε το τρίτο συνεχόμενο πρωτάθλημα Γαλλίας και έφτασε για πρώτη φορά στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Στο δρόμο έμεινε η Μίλαν, σε μια βραδιά που έσβησαν τα φώτα του Βελοντρόμ. Στο Μπάρι, ο Ερυθρός Αστέρας την κέρδισε στα πέναλτι.
9 λεπτά ανάγνωση1.765 λέξεις
Λευκό και γαλάζιο, στην κορυφή της Ευρώπης
Υπάρχουν φανέλες που θυμίζουν έναν τίτλο. Και υπάρχουν φανέλες που θυμίζουν μια ολόκληρη εποχή. Η λευκή adidas της Μαρσέιγ του 1990-91 ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Τη φόρεσαν ο Ζαν Πιερ Παπέν, ο Κρις Γουάντλ, ο Αμπεντί Πελέ, ο Μπαζίλ Μπολί και ο Κάρλος Μοζέρ. Με αυτήν η Μαρσέιγ πήρε το τρίτο συνεχόμενο πρωτάθλημα Γαλλίας. Με αυτήν πέταξε έξω από την Ευρώπη τη Μίλαν του Σάκι, την πρωταθλήτρια των δύο προηγούμενων χρόνων. Και με αυτήν έφτασε, για πρώτη φορά στην ιστορία της, στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών.
Ήταν η σεζόν που η Μαρσέιγ του Μπερνάρ Ταπί έπαψε να είναι απλώς πλούσια και έγινε μεγάλη.
The Shirt: Η adidas των αρχών της δεκαετίας του ’90
Με την πρώτη ματιά η φανέλα είναι απλή: λευκή, με γαλάζιες λεπτομέρειες, όπως ταιριάζει στα χρώματα του συλλόγου. Από κοντά όμως έχει όλα τα στοιχεία που έκαναν τις adidas εκείνων των χρόνων αναγνωρίσιμες από μακριά.
- Ύφασμα: λευκό, γυαλιστερό συνθετικό, με ανάγλυφες κάθετες ρίγες τόνο σε τόνο σε όλο τον κορμό. Στο φως το λευκό μοιάζει να έχει δύο αποχρώσεις.
- Ώμοι και μανίκια: δύο φαρδιές γαλάζιες λωρίδες σε κάθε ώμο, που κατεβαίνουν λοξά προς τα μανίκια. Δεν είναι συμπαγείς: είναι φτιαγμένες από λεπτές οριζόντιες γραμμές, σαν σκίαση, ένα σχέδιο που η adidas χρησιμοποίησε και σε άλλες ομάδες της εποχής.
- Γιακάς: σε σχήμα V, λευκός, με λεπτές μπλε και κόκκινες γραμμές στο τελείωμα, ένα μικρό τρίχρωμο που θυμίζει τη γαλλική σημαία.
- Μανίκια: στην εκδοχή με μακριά μανίκια, λευκές πλεκτές μανσέτες.
- Κατασκευαστής: το τριφύλλι της adidas σε γαλάζιο, στο δεξί στήθος (αριστερά όπως κοιτάμε τη φανέλα).
- Σήμα: το σήμα του συλλόγου στο αριστερό στήθος, τυπωμένο σε γαλάζιο.
- Χορηγός: Panasonic, σε μεγάλα γαλάζια γράμματα στο κέντρο του στήθους.
Το σήμα: Droit au But
Το σήμα της Μαρσέιγ στη φανέλα του 1990-91 είναι το κλασικό: τα αρχικά O και M πλεγμένα μεταξύ τους, με μια λοξή ταινία που γράφει DROIT AU BUT, «κατευθείαν στο τέρμα». Είναι το σύνθημα του συλλόγου από τις πρώτες του δεκαετίες, και πάνω σε μια ομάδα με τον Παπέν στην επίθεση έμοιαζε σχεδόν με περιγραφή του τρόπου που έπαιζε.
Στη φανέλα δεν είναι κεντημένο. Είναι τυπωμένο στο ίδιο γαλάζιο με τις λωρίδες των ώμων και τον χορηγό, έτσι ώστε όλη η μπροστινή όψη να έχει μόνο δύο χρώματα: λευκό και γαλάζιο.
Panasonic, σε γαλάζιο
Ο χορηγός της Μαρσέιγ εκείνη τη σεζόν ήταν η ιαπωνική Panasonic. Το λογότυπό της μπήκε στη φανέλα όχι στο συνηθισμένο μπλε της εταιρείας αλλά στο γαλάζιο της ομάδας, και πιάνει σχεδόν όλο το πλάτος του στήθους, ανάμεσα στις δύο λωρίδες των ώμων.
Είναι μια λεπτομέρεια που λέει πολλά για την εποχή: ο χορηγός προσαρμοζόταν στη φανέλα, όχι το αντίθετο.
Η πλάτη και το Νο9
Στην πλάτη η φανέλα κρατά τις ανάγλυφες ρίγες και τις γαλάζιες λωρίδες των ώμων, που περνούν και από πίσω. Τα νούμερα είναι μεγάλα, γαλάζια, με λευκό εσωτερικό περίγραμμα και ένα δεύτερο γαλάζιο περίγραμμα γύρω γύρω: ένα στυλ που φαίνεται καθαρά σε φανέλα του καταστήματος με το Νο9.
Το Νο9 εκείνη τη σεζόν ήταν του Ζαν Πιερ Παπέν. Και στον τελικό του Μπάρι ο Παπέν φόρεσε το 9 ως αρχηγός.
The Team: Τρεις προπονητές σε μία σεζόν
Η Μαρσέιγ μπήκε στη σεζόν ως δύο φορές συνεχόμενη πρωταθλήτρια, με τον Μπερνάρ Ταπί στην προεδρία και με μια ομάδα που δεν είχε τίποτα να ζηλέψει από τις μεγάλες της Ευρώπης. Στην επίθεση ο Παπέν. Δίπλα του ο Άγγλος Κρις Γουάντλ, που είχε έρθει από την Τότεναμ την προηγούμενη χρονιά, και ο Γκανέζος Αμπεντί Πελέ. Στην άμυνα ο Βραζιλιάνος Κάρλος Μοζέρ, ο Μπαζίλ Μπολί και ο Μπερνάρ Καζονί, με τον Μανουέλ Αμορός στα δεξιά και τον Ερίκ Ντι Μεκό στα αριστερά. Στην εστία ο Κορσικανός Πασκάλ Ολμετά.
Το καλοκαίρι του 1990 ήρθε και ο Ντράγκαν Στόικοβιτς από τον Ερυθρό Αστέρα. Τραυματίστηκε όμως στο γόνατο νωρίς, χειρουργήθηκε και έπαιξε μόλις έντεκα ματς πρωταθλήματος.
Ο πάγκος άλλαξε τρεις φορές. Ο Ζεράρ Ζιλί, που είχε πάρει το πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς, έφυγε τον Σεπτέμβριο του 1990. Τη θέση του πήρε ένας παγκόσμιος πρωταθλητής: ο Φραντς Μπεκενμπάουερ, λίγους μήνες μετά τον θρίαμβο της Γερμανίας στο Μουντιάλ της Ιταλίας. Η συνεργασία κράτησε ως το τέλος του 1990. Από τον Ιανουάριο του 1991 ο πάγκος πέρασε στον έμπειρο Βέλγο Ρεϊμόν Γκέταλς.
The Season: Το τρίτο συνεχόμενο πρωτάθλημα
Παρά τις αλλαγές στον πάγκο, στο πρωτάθλημα η Μαρσέιγ δεν κινδύνευσε σοβαρά. Τελείωσε πρώτη με 22 νίκες, 11 ισοπαλίες και 5 ήττες, 67 γκολ υπέρ και 28 κατά. Μάζεψε 55 βαθμούς, τέσσερις περισσότερους από τη δεύτερη Μονακό, και κατέκτησε τον τρίτο συνεχόμενο τίτλο της.
Ο Παπέν ήταν για ακόμη μία χρονιά ο πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος, με 23 γκολ. Σε όλες τις διοργανώσεις έφτασε τα 36. Λίγους μήνες αργότερα, στο τέλος του 1991, θα κέρδιζε τη Χρυσή Μπάλα.
Η σεζόν έκλεισε με ένα πικρό τέλος και στη Γαλλία: στις 8 Ιουνίου 1991, στον τελικό του Κυπέλλου στο Παρκ ντε Πρενς, η Μονακό κέρδισε 1-0 και στέρησε από τη Μαρσέιγ το νταμπλ.
Key Matches: Η νύχτα που έσβησαν τα φώτα
Στο Κύπελλο Πρωταθλητριών η Μαρσέιγ ξεκίνησε με 5-1 επί της Ντινάμο Τιράνων, με τρία γκολ του Παπέν, και 0-0 στην Αλβανία. Στον δεύτερο γύρο έχασε 3-2 στο Πόζναν από τη Λεχ, αλλά στη ρεβάνς τη διέλυσε 6-1, με τρία γκολ του Φιλίπ Βερκρυίς.
Στους «8» την περίμενε η Μίλαν των Γκούλιτ, Φαν Μπάστεν και Ράικαρντ, η κάτοχος του τροπαίου τα δύο προηγούμενα χρόνια. Στο Σαν Σίρο, στις 6 Μαρτίου 1991, ο Γκούλιτ άνοιξε το σκορ και ο Παπέν ισοφάρισε: 1-1.
Η ρεβάνς, στις 20 Μαρτίου στο Βελοντρόμ, έμεινε στην ιστορία. Ο Γουάντλ σκόραρε στο 75ο λεπτό και έβαλε τη Μαρσέιγ μπροστά. Λίγο πριν από το τέλος, ένας από τους προβολείς του γηπέδου έσβησε και ο διαιτητής σταμάτησε τον αγώνα. Όταν τα φώτα ξανάναψαν, η Μίλαν, με απόφαση του διευθυντή της Αντριάνο Γκαλιάνι, αρνήθηκε να επιστρέψει στο γήπεδο.
Η UEFA έδωσε το ματς 3-0 στη Μαρσέιγ και απέκλεισε τη Μίλαν από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις για έναν χρόνο.
Στα ημιτελικά η Μαρσέιγ πέρασε από τη Μόσχα με 3-1 (Αμπεντί Πελέ, Παπέν, Βερκρυίς) και νίκησε τη Σπαρτάκ και στη ρεβάνς με 2-1 (Αμπεντί Πελέ, Μπολί). Η Μαρσέιγ ήταν για πρώτη φορά στον τελικό.
Μπάρι, 29 Μαΐου 1991
Ο τελικός έγινε στο Σαν Νικόλα του Μπάρι, απέναντι στον Ερυθρό Αστέρα Βελιγραδίου των Προσινέτσκι, Σαβίσεβιτς, Μιχαΐλοβιτς και Πάντσεφ.
Ήταν ένα κλειστό, νευρικό ματς. Ο Ερυθρός Αστέρας έπαιξε για να μη χάσει και το κατάφερε: 0-0 στην κανονική διάρκεια, 0-0 και μετά την παράταση. Στην παράταση ο Γκέταλς έριξε στο γήπεδο τον Στόικοβιτς, απέναντι στην παλιά του ομάδα. Όταν όμως ήρθε η ώρα των πέναλτι, ο Σέρβος είπε στον προπονητή του ότι δεν ήθελε να εκτελέσει απέναντι στον Ερυθρό Αστέρα.
Πρώτος για τη Μαρσέιγ χτύπησε ο Αμορός και ο Στεβάν Στογιάνοβιτς απέκρουσε. Καζονί, Παπέν και Μοζέρ σκόραραν, αλλά ο Ερυθρός Αστέρας δεν αστόχησε σε κανένα: Προσινέτσκι, Μπίνιτς, Μπελοντέντιτσι, Μιχαΐλοβιτς και, πέμπτος, ο Πάντσεφ. 5-3 και το Κύπελλο πήγε στο Βελιγράδι.
Η ενδεκάδα του τελικού
- 1 Πασκάλ Ολμετά
- 2 Μανουέλ Αμορός
- 4 Μπαζίλ Μπολί
- 5 Κάρλος Μοζέρ
- 7 Μπερνάρ Καζονί
- 3 Ερίκ Ντι Μεκό (στην παράταση Ντράγκαν Στόικοβιτς)
- 11 Λοράν Φουρνιέ (75′ Φιλίπ Βερκρυίς)
- 6 Μπρινό Ζερμέν
- 8 Κρις Γουάντλ
- 9 Ζαν Πιερ Παπέν (αρχηγός)
- 10 Αμπεντί Πελέ
- Προπονητής: Ρεϊμόν Γκέταλς
Season Stats: Οι αριθμοί
- Πρωτάθλημα Γαλλίας: 1η θέση, 55 βαθμοί (22-11-5, γκολ 67-28)
- Κύπελλο Πρωταθλητριών: Φιναλίστ (0-0, 3-5 στα πέναλτι με τον Ερυθρό Αστέρα)
- Κύπελλο Γαλλίας: Φιναλίστ (0-1 από τη Μονακό)
- Πρώτος σκόρερ: Ζαν Πιερ Παπέν, 23 γκολ στο πρωτάθλημα, 36 συνολικά, 6 στο Κύπελλο Πρωταθλητριών
- Προπονητές: Ζεράρ Ζιλί, Φραντς Μπεκενμπάουερ, Ρεϊμόν Γκέταλς
- Πρόεδρος: Μπερνάρ Ταπί
- Κατασκευαστής: adidas
- Χορηγός: Panasonic
- Έδρα: Στατ Βελοντρόμ, Μασσαλία
The Shirt Archive: Η φανέλα που έμεινε στη μνήμη
Η λευκή adidas με τις σκιασμένες λωρίδες στους ώμους φορέθηκε σε μια σεζόν που η Μαρσέιγ έφτασε πιο κοντά από ποτέ στην κορυφή της Ευρώπης. Δύο χρόνια αργότερα, στο Μόναχο, θα έφτανε και εκεί, με άλλη φανέλα και άλλο χορηγό.
Γι’ αυτό η φανέλα του 1990-91 έχει μια ιδιαίτερη θέση για τους οπαδούς της. Δεν είναι η φανέλα του θριάμβου. Είναι η φανέλα της ομάδας που έπαιζε το πιο όμορφο ποδόσφαιρο: του Παπέν που σκόραρε με όλους τους τρόπους, του Γουάντλ που ντρίμπλαρε σαν να μην υπήρχαν αντίπαλοι, του Αμπεντί Πελέ που έτρεχε στις πτέρυγες.
Σήμερα είναι από τις πιο αναζητημένες ρετρό φανέλες γαλλικού συλλόγου. Και όποιος τη φοράει, φοράει μαζί και τη βραδιά του Βελοντρόμ με τη Μίλαν.
Ένα «σχεδόν» που άνοιξε τον δρόμο
Η ήττα στο Μπάρι πόνεσε. Η Μαρσέιγ είχε καλύτερους παίκτες, περισσότερα ονόματα και την ορμή της νίκης επί της Μίλαν. Στον τελικό όμως βρήκε μια ομάδα που ήξερε να περιμένει, και έναν τερματοφύλακα που έπιασε το πρώτο πέναλτι.
Ο Παπέν θα έπαιζε άλλη μία σεζόν στη Μασσαλία πριν φύγει για τη Μίλαν, την ομάδα που είχε αποκλείσει. Και η Μαρσέιγ θα επέστρεφε σε τελικό το 1993, για να γίνει ο πρώτος γαλλικός σύλλογος που κατέκτησε το τρόπαιο.
Όλα αυτά όμως ξεκίνησαν από εδώ: από μια λευκή φανέλα με γαλάζιες λωρίδες στους ώμους, που έμαθε την Ευρώπη να φοβάται τη Μαρσέιγ.
Σχετικές ιστορίες φανελών
Με βίντεο Ρεάλ Μαδρίτης 1957: Η λευκή φανέλα του τελικού στο σπίτι της
Ολόλευκη, μακρυμάνικη, χωρίς χορηγό και χωρίς λογότυπο κατασκευαστή, με το κεντημένο σήμα με το στέμμα στο στήθος: η φανέλα με την οποία η Ρεάλ νίκησε 2-0 τη Φιορεντίνα μπροστά σε 124.000 θεατές στο Μπερναμπέου και έγινε η πρώτη ομάδα που υπερασπίστηκε τον τίτλο της πρωταθλήτριας Ευρώπης.
Με βίντεο Γκονσάλο Ιγκουαΐν: Η μεταγραφή από τη Νάπολι στη Γιουβέντους των 90 εκατομμυρίων
Από τη γαλάζια Kappa της Νάπολι με το κόκκινο Lete, με την οποία έγραψε τα 36 γκολ-ρεκόρ στη Serie A, στην ασπρόμαυρη adidas της Γιουβέντους με το Jeep: το καλοκαίρι του 2016 ο Γκονσάλο Ιγκουαΐν πέρασε στον μεγάλο αντίπαλο της Νάπολι για 90 εκατομμύρια ευρώ, με την ενεργοποίηση της ρήτρας του.
Με βίντεο Τότεναμ – Άρσεναλ: Το 4-5 των εννέα γκολ στο Γουάιτ Χαρτ Λέιν
Η λευκή Kappa της Τότεναμ με το χαμόγελο της Thomson απέναντι στην κόκκινη Nike της Άρσεναλ με το O2: στις 13 Νοεμβρίου 2004, στο πρώτο ματς του Μάρτιν Γιολ, το ντέρμπι του Βόρειου Λονδίνου έβγαλε εννέα γκολ και έναν νικητή, την Άρσεναλ του Ανρί και του Βιεϊρά.
Με βίντεο Κάρλος Τέβες: Η μεταγραφή από τη Γιουνάιτεντ στη Σίτι που κρεμάστηκε σε μια αφίσα
Από τη λευκή Nike της Γιουνάιτεντ με το AIG, που φόρεσε στον τελικό της Ρώμης το 2009, στη γαλάζια Umbro της Σίτι με την Etihad και το ίδιο Νο32: ο Κάρλος Τέβες άλλαξε πλευρά στο Μάντσεστερ και η Σίτι τον υποδέχτηκε με μια αφίσα που έγραφε «Welcome to Manchester».