Αθλέτικ Μπιλμπάο – Ρεάλ Σοσιεδάδ: Ένας τελικός που περίμενε έναν χρόνο, ένα άδειο Λα Καρτούχα και το πέναλτι του Ογιαρθάμπαλ

Ο τελικός που περίμενε

Για πάνω από έναν αιώνα, η Αθλέτικ Μπιλμπάο και η Ρεάλ Σοσιεδάδ ήταν οι δύο μεγάλοι σύλλογοι της Χώρας των Βάσκων. Είχαν παίξει μεταξύ τους εκατοντάδες φορές. Σε τελικό Κυπέλλου, όμως, δεν είχαν βρεθεί ποτέ στη μορφή που έχουν σήμερα.

Η ευκαιρία ήρθε το 2020. Και τότε ήρθε η πανδημία.

Ο τελικός ήταν προγραμματισμένος για τις 18 Απριλίου 2020. Αναβλήθηκε στις 11 Μαρτίου, λόγω του κορονοϊού. Η UEFA ζήτησε να παιχτεί ως τις 3 Αυγούστου, για να κριθεί μια θέση στο Europa League, αλλά οι δύο σύλλογοι αρνήθηκαν: ήθελαν να παίξουν τον ιστορικό τελικό με τον κόσμο τους στις κερκίδες.

Περίμεναν σχεδόν έναν χρόνο. Ο κόσμος δεν μπόρεσε τελικά να έρθει. Στις 3 Απριλίου 2021 οι δύο ομάδες βγήκαν στο Λα Καρτούχα της Σεβίλλης μπροστά σε άδειες κερκίδες.

Ένα ντέρμπι με κοινή καταγωγή

Το βασκικό ντέρμπι δεν μοιάζει με άλλα ισπανικά ντέρμπι. Δεν είναι ντέρμπι πόλης, αφού η Αθλέτικ είναι από το Μπιλμπάο και η Ρεάλ από το Σαν Σεμπαστιάν. Είναι ντέρμπι μιας περιοχής, με δύο συλλόγους που για δεκαετίες ακολούθησαν παρόμοια πολιτική και έπαιζαν μόνο με Βάσκους ποδοσφαιριστές.

Η Ρεάλ αργότερα άλλαξε πολιτική και άρχισε να φέρνει ξένους. Η Αθλέτικ έμεινε πιστή στην παράδοσή της. Και στον τελικό του 2021 αυτό φαινόταν: στην ενδεκάδα της Ρεάλ υπήρχαν ο Σουηδός Αλεξάντερ Ίσακ, ο Γάλλος Ρομπέν Λε Νορμάν και ο Ισπανός Ντάβιντ Σίλβα.

Και οι δύο σύλλογοι είχαν να σηκώσουν τρόπαιο πολλά χρόνια. Η Ρεάλ Σοσιεδάδ δεν είχε κερδίσει τίποτα από το 1987, και είχε χάσει τον τελικό Κυπέλλου του 1988 από την Μπαρτσελόνα. Η Αθλέτικ είχε χάσει τον τελικό του 2015, πάλι από την Μπαρτσελόνα.

Ο δρόμος ως τον τελικό

Και οι δύο ομάδες είχαν φτάσει στον τελικό με εντυπωσιακές προκρίσεις, τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2020, λίγο πριν σταματήσουν τα πάντα.

Στους προημιτελικούς, στις 6 Φεβρουαρίου 2020, η Ρεάλ Σοσιεδάδ πήγε στο Μπερναμπέου και νίκησε τη Ρεάλ Μαδρίτης με 4-3. Ο Μάρτιν Έντεγκααρντ, δανεικός τότε από τη Ρεάλ Μαδρίτης, άνοιξε το σκορ στο 22′. Ο Αλεξάντερ Ίσακ σκόραρε δύο φορές μέσα σε δύο λεπτά, στο 54′ και στο 56′, και ο Μερίνο έκανε το 0-4 στο 69′. Η Ρεάλ Μαδρίτης μείωσε με τον Μαρσέλο και τον Νάτσο, αλλά δεν πρόλαβε.

Την ίδια μέρα, στο Σαν Μαμές, η Αθλέτικ απέκλεισε την Μπαρτσελόνα με 1-0, με ένα αυτογκόλ του Σέρχιο Μπουσκέτς στο 90+3′.

Η πορεία της Αθλέτικ ως εκεί δεν ήταν εύκολη. Στον δεύτερο γύρο, στις 11 Ιανουαρίου, νίκησε 4-0 τη Σεστάο Ρίβερ, με δύο γκολ του Βιλαλίμπρε και δύο του Μπερτσίτσε. Στους «32», στις 22 Ιανουαρίου, χρειάστηκε πέναλτι για να περάσει από την Έλτσε μετά από 1-1, με γκολ του Ινιάκι Ουίλιαμς από το 5ο λεπτό. Στους «16», στις 28 Ιανουαρίου στην Τενερίφη, το ματς έληξε 3-3 στην παράταση: ο Ουίλιαμς σκόραρε δύο φορές και ο Μπερτσίτσε ισοφάρισε στο 118′. Η Αθλέτικ προκρίθηκε ξανά στα πέναλτι.

Η Ρεάλ Σοσιεδάδ, στους «32», είχε νικήσει 2-0 την Εσπανιόλ. Ο Ογιαρθάμπαλ, αρχηγός της, θα γινόταν ο άνθρωπος των πέναλτι της διοργάνωσης.

Στους ημιτελικούς η Ρεάλ αντιμετώπισε τη Μιράντες, ομάδα της δεύτερης κατηγορίας. Νίκησε 2-1 στο Σαν Σεμπαστιάν, με πέναλτι του Ογιαρθάμπαλ και γκολ του Έντεγκααρντ, και 1-0 στη ρεβάνς, στις 4 Μαρτίου, πάλι με πέναλτι του Ογιαρθάμπαλ.

Η Αθλέτικ πέρασε από τη Γρανάδα με τον κανόνα του εκτός έδρας γκολ. Νίκησε 1-0 στο Μπιλμπάο με γκολ του Μουνιαΐν και έχασε 2-1 στη Γρανάδα, στις 5 Μαρτίου, όπου το γκολ του Μπερτσίτσε στο 81′ αποδείχθηκε χρυσό.

Λίγες μέρες αργότερα, στις 11 Μαρτίου, ο τελικός αναβλήθηκε λόγω της πανδημίας. Ο τελικός είχε οριστεί, αλλά θα περίμενε έναν χρόνο.

Οι ενδεκάδες

Αθλέτικ Μπιλμπάο (Μαρθελίνο): Ουνάι Σιμόν (1), Ντε Μάρκος (18), Γεράι Άλβαρες (5), Ίνιγκο Μαρτίνεθ (4), Μπερτσίτσε (17), Μπερένγκερ (12), Ντάνι Γκαρθία (14), Βενθεδόρ (27), Μουνιαΐν (10, αρχηγός), Ινιάκι Ουίλιαμς (9), Ραούλ Γκαρθία (22).

Ρεάλ Σοσιεδάδ (Ιμανόλ Αλγουασίλ): Ρεμίρο (1), Γκοροσαμπέλ (18), Θουμπελδία (5), Λε Νορμάν (24), Μονρεάλ (20), Θουμπιμέντι (36), Ντάβιντ Σίλβα (21), Μερίνο (8), Πόρτου (7), Ίσακ (19), Ογιαρθάμπαλ (10, αρχηγός).

Το πρώτο ημίχρονο

Χωρίς κόσμο, ο τελικός ξεκίνησε με προσοχή. Οι δύο ομάδες γνωρίζονταν πολύ καλά και καμία δεν ήθελε να ρισκάρει. Το πρώτο ημίχρονο έληξε 0-0, με μία κίτρινη κάρτα, στον Ντάνι Γκαρθία της Αθλέτικ στο 35′.

Στη μεσαία γραμμή της Ρεάλ, ο Μικέλ Μερίνο και ο Ντάβιντ Σίλβα κρατούσαν τη μπάλα. Ο Μερίνο θα αναδεικνυόταν στο τέλος καλύτερος παίκτης του τελικού.

63ο λεπτό: το πέναλτι

Το ματς κρίθηκε σε μία φάση. Ο Μερίνο έστειλε τον Πόρτου στην περιοχή της Αθλέτικ και ο Ίνιγκο Μαρτίνεθ τον ανέτρεψε. Ο διαιτητής Χαβιέρ Εστράδα Φερνάντες έδειξε την άσπρη βούλα.

Την εκτέλεση ανέλαβε ο αρχηγός, ο Μικέλ Ογιαρθάμπαλ. Έστειλε τον Ουνάι Σιμόν στη λάθος γωνία και έκανε το 0-1. Τα περισσότερα ρεπορτάζ και η Wikipedia γράφουν το γκολ στο 63′, ενώ το επίσημο ρεπορτάζ της ισπανικής ομοσπονδίας στο 58′.

Η Αθλέτικ ψάχνει

Η Αθλέτικ άλλαξε. Ο Ουνάι Λόπεθ μπήκε στο 68′, ο Βέσγκα και ο Βιλαλίμπρε στο 76′. Ο Μαρθελίνο ήθελε περισσότερα χαφ και έναν ακόμα επιθετικό δίπλα στον Ουίλιαμς και τον Ραούλ Γκαρθία.

Η Ρεάλ όμως κράτησε. Ο Μερίνο πήρε κίτρινη στο 71′, ο Σίλβα βγήκε στο 85′ και ο Αλγουασίλ έκλεισε το ματς με φρέσκους παίκτες: τον Γκεβάρα, τον Κάρλος Φερνάντες και τον Μπαρενετσέα.

Με το τελευταίο σφύριγμα, η Ρεάλ Σοσιεδάδ ήταν κυπελλούχος, 34 χρόνια μετά τον τελευταίο της τίτλο.

Οι πρωταγωνιστές της διοργάνωσης

Αν κοιτάξει κανείς όλη τη διαδρομή, ο τελικός ήταν ο φυσικός επίλογος για δύο παίκτες. Ο Μικέλ Ογιαρθάμπαλ σκόραρε με πέναλτι και στους δύο ημιτελικούς με τη Μιράντες και ξανά με πέναλτι στον τελικό. Ήταν ο αρχηγός που δεν έχανε από την άσπρη βούλα όταν μετρούσε.

Ο Μικέλ Μερίνο είχε σκοράρει στο 4-3 του Μπερναμπέου και στον τελικό έδωσε την πάσα από την οποία κερδήθηκε το πέναλτι. Αναδείχθηκε καλύτερος παίκτης του αγώνα.

Από την πλευρά της Αθλέτικ, ο Ινιάκι Ουίλιαμς είχε κρατήσει την ομάδα του ζωντανή στους πρώτους γύρους, με τρία γκολ απέναντι στην Έλτσε και την Τενερίφη. Ο αρχηγός Ίκερ Μουνιαΐν είχε σκοράρει το γκολ της νίκης στον πρώτο ημιτελικό με τη Γρανάδα. Ο Γιούρι Μπερτσίτσε είχε δώσει δύο φορές πρόκριση με γκολ αργά στα παιχνίδια.

Στον τελικό, κανείς από τους τρεις δεν βρήκε τον δρόμο προς τα δίχτυα.

Οι δύο φανέλες

Και οι δύο ομάδες έπαιξαν με τις εντός έδρας εμφανίσεις τους, που ήταν εύκολο να ξεχωρίσουν παρά τις ρίγες: κόκκινο απέναντι σε μπλε.

Η Αθλέτικ φόρεσε τις γνωστές κάθετες κόκκινες και λευκές ρίγες, με μαύρο σορτς. Ήταν η εποχή της New Balance, που έφτιαχνε τις φανέλες του συλλόγου από το 2017 ως το 2022. Το σήμα, η ασπίδα με τη γέφυρα, το δέντρο του Γκερνίκα και τις ρίγες, βρισκόταν στο αριστερό στήθος.

Η Ρεάλ Σοσιεδάδ φόρεσε τις μπλε και λευκές κάθετες ρίγες της, με λευκό σορτς και λευκό γιακά. Στις εικόνες από τον πανηγυρισμό του Ογιαρθάμπαλ φαίνεται καθαρά το σήμα στο αριστερό στήθος, με το στέμμα, τη μπάλα και τις μπλε-λευκές ρίγες, στο ίδιο ύφος με τη φανέλα. Η φανέλα ήταν της Macron.

Δεν βρέθηκαν φωτογραφίες προϊόντος των ακριβών φανελών του τελικού, γι’ αυτό η περιγραφή στηρίζεται στις εικόνες του ίδιου του αγώνα.

• Αθλέτικ: κόκκινες-λευκές κάθετες ρίγες, μαύρο σορτς, New Balance
• Ρεάλ Σοσιεδάδ: μπλε-λευκές κάθετες ρίγες, λευκό σορτς, Macron
• Κοινό στοιχείο: ρίγες και στις δύο, σήμα στο αριστερό στήθος

Τα στοιχεία του αγώνα

• Αγώνας: Αθλέτικ Μπιλμπάο – Ρεάλ Σοσιεδάδ 0-1
• Διοργάνωση: τελικός Κυπέλλου Ισπανίας 2020 (σεζόν 2019-20)
• Ημερομηνία: 3 Απριλίου 2021
• Γήπεδο: Estadio de La Cartuja, Σεβίλλη
• Θεατές: χωρίς κόσμο (COVID-19)
• Διαιτητής: Χαβιέρ Εστράδα Φερνάντες
• Γκολ: Ογιαρθάμπαλ 63′ (πέν.)
• Κίτρινες: Ντάνι Γκαρθία 35′, Ίνιγκο Μαρτίνεθ 62′ (Αθλέτικ), Μερίνο 71′ (Ρεάλ)
• Αλλαγές Αθλέτικ: Ουνάι Λόπεθ 68′, Βέσγκα και Βιλαλίμπρε 76′, Κάπα 90+3′
• Αλλαγές Ρεάλ: Γκεβάρα 85′, Κάρλος Φερνάντες και Μπαρενετσέα 89′, Ελουστόντο 90+3′
• Καλύτερος παίκτης: Μικέλ Μερίνο

Το μετά

Ο τίτλος ήταν ο τρίτος της Ρεάλ Σοσιεδάδ στο Κύπελλο Ισπανίας. Ο πρώτος είχε κατακτηθεί το 1909 από τον πρόγονο του συλλόγου, την Club Ciclista de San Sebastián. Για μια ολόκληρη γενιά οπαδών, όμως, ήταν ο πρώτος που έβλεπαν.

Για την Αθλέτικ η ιστορία είχε ένα σκληρό δεύτερο κεφάλαιο. Δύο εβδομάδες αργότερα, στις 17 Απριλίου 2021, έπαιξε ξανά τελικό Κυπέλλου, αυτή τη φορά για τη διοργάνωση του 2021, στο ίδιο ακριβώς γήπεδο. Έχασε 4-0 από την Μπαρτσελόνα του Μέσι. Δύο τελικοί σε δύο εβδομάδες, δύο ήττες, στο ίδιο άδειο Λα Καρτούχα.

Το ντέρμπι πάντως έμεινε στην ιστορία ως ο πρώτος βασκικός τελικός. Ένας τελικός που οι δύο σύλλογοι περίμεναν έναν χρόνο για να τον παίξουν με κόσμο, και που τελικά παίχτηκε σε σιωπή.

Δύο φανέλες, δύο πόλεις

Η εικόνα του Ογιαρθάμπαλ με τη μπλε-λευκή ριγέ φανέλα, να πανηγυρίζει μπροστά στις άδειες κερκίδες, έγινε η εικόνα της βραδιάς. Πίσω του φαίνεται ένας παίκτης της Αθλέτικ με τις κόκκινες ρίγες, σε μια βραδιά που για την ομάδα του τελείωσε με ήττα στον πρώτο βασκικό τελικό.

Δύο πόλεις της ίδιας περιοχής, δύο σύλλογοι με ρίγες, ένας τελικός χωρίς φωνές. Και ένα πέναλτι που άλλαξε την ιστορία της Ρεάλ Σοσιεδάδ.